Umdeilt lögbannsmál gegn Stundinni tekið fyrir í Hæstarétti í dag

Málflutningur í máli Glitnis HoldCo ehf. gegn útgáfufélaginu Stundinni og Reykjavík Media fer nú fram í Hæstarétti og hófst málflutningurinn klukkan níu. Ætla má að málflutningi ljúki nærri 11:30.

Málið snýr að umfjöllun Stundarinnar og Reykjavík Media sem byggir á gögnum úr þrotabúi Glitnis. Blaðið hafði fjallað ítarlega um viðskipti Bjarna Benediktssonar fjármálaráðherra við Glitni rétt fyrir hrun. Reykjavík Media og breska blaðið The Guardian fjölluðu einnig um viðskipti Bjarna upp úr gögnunum.

Glitnir HoldCo, eignarhaldsfélagið sem heldur utan um eignir sem tilheyrðu þrotabúi Glitnis, fór fram á lögbann á umfjöllunina á grundvelli bankaleyndarákvæði laga um fjármálastofnanir og var það sett á þann 13. október 2017, tveimur vikum fyrir Alþingiskosningarnar það sama ár. 

„Stóralvarlegt mál að leggja hömlur á tjáningarfrelsi í lýðfrjálsum löndum“ 

Lögbannið var afar umdeilt og sagði stjórn Blaðamannafélags Íslands það vera fullkomlega óskiljanlegt. Í ályktun stjórnarinnar var fullyrt að engir hagsmunir væru í húfi sem réttlættu slíkar aðgerðir og væri með þeim verið að leggja hömlur á tjáningarfrelsið í landinu. Slíkt væri sérstaklega alvarlegt í aðdraganda þingkosninga.

„Það er þyngra en tárum taki að tjáningarfrelsið og starfsemi fjölmiðla skuli, nú enn einn ganginn, ekki fá að njóta vafans og sprekum sé enn og aftur kastað á þann eld vantrausts sem ríkir í íslensku samfélagi,“ sagði í yfirlýsingunni.

„Það er ávallt stóralvarlegt mál að leggja hömlur á tjáningarfrelsi í lýðfrjálsum löndum.“

Tvöfaldur sigur Stundarinnar innan dómskerfisins

Í kjölfarið höfðaði Glitnir HoldCo staðfestingarmál vegna lögbannsins á síðasta degi málshöfðunarfrestsins og var málið tekið fyrir í Héraðsdómi Reykjavíkur. Stundin og Reykjavík Media voru sýknuð af þeirri kröfu félagsins að afhenda gögnin og lögbannið dæmt ólögmætt í ljósi þess að umfjöllunin var sögð eiga erindi til almennings í aðdraganda kosninga.

Eftir að dómur var kveðinn upp í málinu sagði Jóhannes Kr. Kristjánsson, eigandi Reykjavík Media, niðurstöðuna vera mikilvægan sigur fyrir tjáningarfrelsið í landinu.

Lögbannið hélt þó áfram gildi út áfrýjunarfrestinn og ákvað Glitnir HoldCo að áfrýja dómi héraðsdóms til Landsréttar. Þar var niðurstaða héraðsdóms staðfest og sagði í niðurstöðu dómsins að óskýrt væri hvaða gögn miðlinum bæri að afhenda þar sem ekki lægi fyrir að þau gögn sem félagið færi fram á væru þau sömu og fjölmiðlarnir hefðu undir höndum.

Hæstiréttur tekur málið fyrir

Stundin hélt umfjöllun áfram eftir niðurstöðu Landsréttar þrátt fyrir að áfrýjunarfrestur væri ekki liðinn og var Bjarni Benediktsson á næstu forsíðu blaðsins undir fyrirsögninni „Bannaðar fréttir birtar“.

Þar var fjallað um viðskipti hans í aðdraganda hrunsins og sögðu ritstjórar Stundarinnar þá ákvörðun byggja á bæði lögfræðilegum og siðferðilegum grunni og einnig þeirri staðreynd að ekki væri gert ráð fyrir tilvist Landsréttar í lögbannslögum.    

Í lok nóvember á síðasta ári féllst Hæstiréttur á beiðni Glitnis HoldCo um að málið yrði tekið fyrir, rúmu ári eftir að lögbannið tók gildi. Hæstiréttur leit svo á að lögbannið sjálft væri fallið úr gildi og því væri ekki hægt að krefjast þess að lögbannið yrði staðfest með dómi. 

Hæstiréttur mun því taka fyrir þá kröfu félagsins um að viðurkennt verði að fjölmiðlum sé óheimilt að byggja á gögnunum í fréttaflutningi og að Stundinni og Reykjavík Media beri að afhenda gögnin.