Drottning veitir Mette senni­lega um­boð til myndunar nýrrar stjórnar

Kannanir benda til að hvorki hægri- né vinstriblokk flokka nái tilskyldum fjölda þingmanna til að mynda meirihluta á danska þinginu. Met fjöldi flokkka er í framboði í þingkosningunum í Danmörku eða 14. Fyrstu útgönguspár verða birtar klukkan sjö að íslenskum tíma en að lágmarki 90 þingmenn þarf til að styðja ríkisstjórn.

Mette Frederiksen formaður danska Jafnaðarmannaflokksins og forsætisráðherra frá kosningum 2019 boðaði til snemmbúinna kosninga í haust eftir að Radikale Venstre, sem varði minnihlutastjórn Frederiksen falli. Flokkurinn hótaði að bera fram vantrauststillögu á stjórn hennar ef hún boðaði ekki til kosninga vegna deilna um ákvörðun stjórnarinnar að láta lóga öllum minkum í landinu á tímum kórónuveirufaraldursins.

Venjulega kjósa Danir milli tveggja blokka flokka til hægri og vinstri en nú benda kannanir til að hvorug blokkin fái tilskilinn meirihluta til að mynda stjórn. Lars Løkke Rasmussen fyrrverandi forsætisráðherra og formaður hægri flokksins Venstre gæti því verið í lykilstöðu. Hann stofnaði nýjan flokk, Moderatana eftir að hann tapaði formannsembættinu eftir kosningaósigur í síðustu kosningum og hefur opnað á samstarf bæði til hægri og vinstri.

Hrannar B. Arnarson formaður Norræna félagsins segir það geta orðið mikið púsluspil að mynda nýja stjórn. Margir flokkar væru í framboði og margir þeirrar nýjir.

„Það sem manni sýnist einhvern vegin samt vera í kortunum er að það verði til einhvers konar miðjustjórn með Mette Fridreksen sem forsætisráðherra,“ segir Hrannar.

Það yrðu sannarlega tíðindi ef mynduð yrði slík stjórn með stuðningi Lars Løkke.

„En nýi flokkur Lars Løkke hefur sagt frá upphafi að hann vilji stjórn yfir miðjuna. Hægri blokkin hefur ekki haft vit á því að opna fyrir þann möguleika sem Mette Fredirksen hefur gert,“ segir Hrannar.

Ef að slíkri vinstri-miðjustjórn yrði mynduð væri samt ekki víst að allir þeir flokkar sem styddu þannig stjórn ættu ráðherra í nýrri stjórn sem yrði þá minnihlutastjórn.

„Þannig að þegar kemur að því að leiðtogarnir ræða við drottninguna og segja á hvern þeir bendi sem fyrsta leiðtoga til að reyna að mynda stjórn getur Lars Lökke í rauninni ekki annað en bent á Mette. Því hann þarf að vera trúr sinni afstöðu um stjórn yfir miðjuna,“ sagði Hrannar B. Arnarson.