2% ökumanna telja sig verri en meðalökumaðurinn Ágúst Mogensen skrifar 30. júní 2023 10:00 Júlí er umferðarþyngsti mánuðurinn á Ísland en þá leggja flestir land undir fót. Nær allar helgar eru hátíðir í bæjum og sveitum sem vel eru sóttar. Fólk fer í sumarbústaði og umferð erlendra ferðamanna er einnig mikil. Einn fylgifiskur þessarar umferðar er sú staðreynd að júlí er slysaþungur mánuður, umferðarslys eru mörg, sem og önnur slys sem tengjast ferðamennsku. Því er ekki úr vegi að fara yfir nokkrar staðreyndir og áskoranir í umferðinni. 98% ökumanna telja sig í eða yfir meðallagi góða ökumenn Ofangreind tölfræði byggir á viðhorfskönnun sem Samgöngustofa gerir árlega um aksturshegðun. Það er jákvætt að bílstjórar séu fullir sjálfstrausts en spurning hvort einhverjir séu að ofmeta hæfni sína og vanmeta hættur. Ökumenn eru minntir á að virða ávallt reglur um hámarkshraða og að ávinningur hraðaksturs er ekki mikill. Á 200 km leið sparar ökumaður 25 mínútur ef hann ekur á 110 km/klst. hraða samanborið við 90 km/klst. hraða. Sektin nemur hins vegar 50.000 krónum ef upp kemst um brotið. Munum svo að spenna beltin og ökum allsgáð. Látum símann vera meðan á akstri stendur og gefum stefnuljós. Skortur á notkun stefnuljósa og farsímanotkun er það sem fer einna mest í taugarnar á íslenskum bílstjórum. Ferðavagnar á ferð og flugi Sú hætta sem helst steðjar að þegar ferðavagnar eru dregnir er vindurinn. Fyrir húsbíla, hjólhýsi, fellihýsi og aðra tengivagna ber að fara sérstaklega varlega ef að stöðugur vindur er 15-19 m/sek. en 15-25 m/sek. í vindhviðum. Passið upp á að ferðavagninn ykkar sé skoðaður og notið alltaf öryggiskeðju. Þá er gott að gæta þess að vagninn sé jafnt lestaður og alls ekki of þungur. Það kemur fyrir að vagnar séu of lestaðir af farangri og heildarþyngd meiri en bíllinn má draga. Gaskútar, reiðhjól, fortjald og annar farangur getur vegið þungt. Upplýsingar um hvað bíllinn þinn má draga þungan vagn og þyngd vagnsins er að finna í skráningarskírteinum beggja ökutækja. Brotnar bílrúður Hefur þú lent í því að fá grjót í framrúðuna sem skilur eftir sig sprungu eða skemmd? Fjöldi rúða sem skemmast árlega eru sennilega um 20.000 og má þar kenna ýmsu um. Holur í vegum, lausamöl í kanti, slitlagsviðgerðir og malarvegir. Það er bara mikið af lausu grjóti á vegum og götum. En ökumenn geta samt gætt sín betur, ekið hægar í möl og haldið fjarlægð við næsta bíl. Ekki vera sá sem spýtir grjóti í næsta bíl. Ef þú færð sprungu í framrúðuna er gott að vera með bílrúðumiða við höndina til að auka líkurnar á að hægt sé að gera við rúðuna. Það þarf ekki alltaf að skipta um framrúðuna með tilheyrandi kostnaði og sóun. Ef hægt er að gera við rúðuna þá greiðir þú enga eigináhættu. 90 km hraði = 25 metrar á sekúndu Þessi staðreynd undirstrikar mikilvægi þess að hafa athygli við akstur og láta símann vera. Ef þú lítur af veginum í 2 sekúndur á þessum hraða vegna þess þú þarft að skrifa afar mikilvæg skilaboð eins og hahahahah, þá ertu búin(n) að keyra 50 metra blint. Látum símana vera meðan á akstri stendur og notum handfrjálsan búnað ef við þurfum nauðsynlega að hringja eða svara símtölum. 3% ökumanna dottuðu við akstur sl. 6 mánuði Þreyta vegna svefnleysis er algeng orsök umferðarslysa og sennilega vanskráð. Aðspurðir í könnun sögðust 45% íslenskra ökumanna hafa orðið syfjaðir við akstur sl. 6 mánuði og 3% dottað. Áfengi og lyf geta spilað þar inn í vegna slævandi áhrifa. Ökumenn sem dotta eða sofna eiga á hættu að aka útaf eða framan á aðra bifreið með tilheyrandi afleiðingum á 90 km/klst. hraða. Gætið þess að skipuleggja ferðalagið þannig að ekki sé ekið of mikið í einu, fáið nætursvefninn ykkar og akið varlega. Að endingu er þó vert að taka fram að oft gengur umferðin vel á þessum umferðarþungu tímabilum. Ökumenn vita að umferðin er hægari á álagspunktum en þeir komast á áfangastað engu að síður. Förum varlega í sumar og njótum alls sem Ísland hefur upp á að bjóða heil heilsu og án samviskubits eða svekkelsis að hafa fengið háa sekt á leiðinni í fríið. Góða ferð. Höfundur er sérfræðingur í forvörnum hjá Verði tryggingum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ágúst Mogensen Slysavarnir Umferð Umferðaröryggi Mest lesið Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Sjá meira
Júlí er umferðarþyngsti mánuðurinn á Ísland en þá leggja flestir land undir fót. Nær allar helgar eru hátíðir í bæjum og sveitum sem vel eru sóttar. Fólk fer í sumarbústaði og umferð erlendra ferðamanna er einnig mikil. Einn fylgifiskur þessarar umferðar er sú staðreynd að júlí er slysaþungur mánuður, umferðarslys eru mörg, sem og önnur slys sem tengjast ferðamennsku. Því er ekki úr vegi að fara yfir nokkrar staðreyndir og áskoranir í umferðinni. 98% ökumanna telja sig í eða yfir meðallagi góða ökumenn Ofangreind tölfræði byggir á viðhorfskönnun sem Samgöngustofa gerir árlega um aksturshegðun. Það er jákvætt að bílstjórar séu fullir sjálfstrausts en spurning hvort einhverjir séu að ofmeta hæfni sína og vanmeta hættur. Ökumenn eru minntir á að virða ávallt reglur um hámarkshraða og að ávinningur hraðaksturs er ekki mikill. Á 200 km leið sparar ökumaður 25 mínútur ef hann ekur á 110 km/klst. hraða samanborið við 90 km/klst. hraða. Sektin nemur hins vegar 50.000 krónum ef upp kemst um brotið. Munum svo að spenna beltin og ökum allsgáð. Látum símann vera meðan á akstri stendur og gefum stefnuljós. Skortur á notkun stefnuljósa og farsímanotkun er það sem fer einna mest í taugarnar á íslenskum bílstjórum. Ferðavagnar á ferð og flugi Sú hætta sem helst steðjar að þegar ferðavagnar eru dregnir er vindurinn. Fyrir húsbíla, hjólhýsi, fellihýsi og aðra tengivagna ber að fara sérstaklega varlega ef að stöðugur vindur er 15-19 m/sek. en 15-25 m/sek. í vindhviðum. Passið upp á að ferðavagninn ykkar sé skoðaður og notið alltaf öryggiskeðju. Þá er gott að gæta þess að vagninn sé jafnt lestaður og alls ekki of þungur. Það kemur fyrir að vagnar séu of lestaðir af farangri og heildarþyngd meiri en bíllinn má draga. Gaskútar, reiðhjól, fortjald og annar farangur getur vegið þungt. Upplýsingar um hvað bíllinn þinn má draga þungan vagn og þyngd vagnsins er að finna í skráningarskírteinum beggja ökutækja. Brotnar bílrúður Hefur þú lent í því að fá grjót í framrúðuna sem skilur eftir sig sprungu eða skemmd? Fjöldi rúða sem skemmast árlega eru sennilega um 20.000 og má þar kenna ýmsu um. Holur í vegum, lausamöl í kanti, slitlagsviðgerðir og malarvegir. Það er bara mikið af lausu grjóti á vegum og götum. En ökumenn geta samt gætt sín betur, ekið hægar í möl og haldið fjarlægð við næsta bíl. Ekki vera sá sem spýtir grjóti í næsta bíl. Ef þú færð sprungu í framrúðuna er gott að vera með bílrúðumiða við höndina til að auka líkurnar á að hægt sé að gera við rúðuna. Það þarf ekki alltaf að skipta um framrúðuna með tilheyrandi kostnaði og sóun. Ef hægt er að gera við rúðuna þá greiðir þú enga eigináhættu. 90 km hraði = 25 metrar á sekúndu Þessi staðreynd undirstrikar mikilvægi þess að hafa athygli við akstur og láta símann vera. Ef þú lítur af veginum í 2 sekúndur á þessum hraða vegna þess þú þarft að skrifa afar mikilvæg skilaboð eins og hahahahah, þá ertu búin(n) að keyra 50 metra blint. Látum símana vera meðan á akstri stendur og notum handfrjálsan búnað ef við þurfum nauðsynlega að hringja eða svara símtölum. 3% ökumanna dottuðu við akstur sl. 6 mánuði Þreyta vegna svefnleysis er algeng orsök umferðarslysa og sennilega vanskráð. Aðspurðir í könnun sögðust 45% íslenskra ökumanna hafa orðið syfjaðir við akstur sl. 6 mánuði og 3% dottað. Áfengi og lyf geta spilað þar inn í vegna slævandi áhrifa. Ökumenn sem dotta eða sofna eiga á hættu að aka útaf eða framan á aðra bifreið með tilheyrandi afleiðingum á 90 km/klst. hraða. Gætið þess að skipuleggja ferðalagið þannig að ekki sé ekið of mikið í einu, fáið nætursvefninn ykkar og akið varlega. Að endingu er þó vert að taka fram að oft gengur umferðin vel á þessum umferðarþungu tímabilum. Ökumenn vita að umferðin er hægari á álagspunktum en þeir komast á áfangastað engu að síður. Förum varlega í sumar og njótum alls sem Ísland hefur upp á að bjóða heil heilsu og án samviskubits eða svekkelsis að hafa fengið háa sekt á leiðinni í fríið. Góða ferð. Höfundur er sérfræðingur í forvörnum hjá Verði tryggingum.
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun