Ætlar að gera breytingar á ríkis­stjórn og her­stjórn

Forsetinn staðfesti í gær að hann ætlaði sér að víkja Valerí Salúsjní, yfirmanni hersins, úr starfi og sagði einnig að hann ætlaði að skipta út háttsettum embættismönnum.

Í samtali við ítalskan miðil lýsti Selenskí ætlunum sínum sem núllstillingu og sagði þörf á slíku.

„Ég hef svolítið alvarlegt í huga, sem snýst ekki bara um eina manneskju heldur um stefnu yfirvalda landsins,“ sagði Selenskí um það hvort hann ætlaði sér að reka Salúsjní. Fréttir um stöðu herforingjans hafa verið á reiki undanfarna daga.

Í síðustu viku bárust fregnir af því að Selenskí hafði ákveðið að reka Salúsjní og að það yrði gert á fundi þeirra sem haldinn var þá. Heimildarmenn fjölmiðla ytra segja að brottrekstrinum hafi þó verið frestað.

Undanfarna mánuði hafa reglulega borist fregnir af spennu milli Selenskí og Salúsjní.

Rekja má þessa spennu til gagnsóknar Úkraínumanna í suðurhluta Úkraínu í sumar og í haust, þar sem Úkraínumenn náðu ekki markmiðum sínum að skera á birgðalínur Rússa landleiðina til Krímskaga. Þá skrifaði Salúsjní grein sem birt var á vef Economist í haust þar sem hann sagði þrátefli á vígvöllum Úkraínu.

Sú grein er ekki sögð hafa fallið í kramið hjá Selenskí og hans fólki.

Salúsjní, sem er fimmtugur, var skipaður í embætti af Selenskí í júlí 2021. Hann hefur haldið utan um varnir Úkraínumanna gegn innrás Rússa frá upphafi og nýtur töluverðra vinsælda í Úkraínu, þar sem hann gengur undir viðurnefninu „Járnherforinginn“.

Sjá einnig: Sagður vilja reka Járnherforingjann

Selenskí er sagður sjá herforingjann sem mögulegan pólitískan andstæðing.

Þá hafa forsvarsmenn hersins og pólitískir leiðtogar Úkraínu deilt um nýja herkvaðningu. Herinn segir þörf á um hálfri milljón kvaðmönnum til að fylla upp í raðir hersins og leysa hermenn sem hafa verið á víglínunni um langt skeið.

Í grein sem hann skrifaði á vef CNN í síðustu viku, gagnrýndi Salúsjní meðal annars yfirvöld í Úkraínu fyrir vangetu varðandi herkvaðningu.

Í frétt Financial Times (áskriftarvefur) segir að Salúsjní hafi enn ekki tjáð sig um væntanlegan brottrekstur sinn. Hann hafi þó birt myndir af sér og starfsmannastjóra sínum á samfélagsmiðlum.

Við þær myndir skrifaði hann að Úkraínumenn ættu von á erfiðum tímum.

Í frétt FT segir að Selenskí hafi reynt að lægja öldurnar milli þeirra á fundinum í síðustu viku en þeir hafi fljótt byrjað að deila um herkvaðningu. Selenskí er sagður hafa efast um að þörf væri á hálfri milljón kvaðmanna, eins og Salúsjní og aðrir hafa haldið fram.

Undir lok fundarins mun Selenskí hafa sagt Salúsjní að hann ætlaði sér að reka hann, hvort sem hann tæki sér nýja stöðu eða ekki.

Forsetinn er sagður hafa boðið herforingjanum að leiða þjóðaröryggisráð eða varnarráð Úkraínu, auk þess sem hann bauð honum sendiherrastöðu í Bretlandi. Salúsjní neitaði þessu öllu.

Ekki er ljóst hver gæti tekið við að Salúsjní, sem nýtur mikilla vinsælda meðal hermanna. FT segir tvo menn koma helst til greina. Það eru þeir Oleksander Syrskí, sem leiðir úkraínska landherinn, og Kyríló Búdanóv, yfirmann GUR, leyniþjónustu úkraínska hersins.

Syrskí, sem er 58 ára, er sagður óvinsæll meðal hermanna, sem saka hann um að hafa takið ákvarðanir sem leitt hafa til óþarfa dauðsfalla. Búdanóv er 38 ára gamall og mjög vinsæll en hefur ekki sömu reynslu og Salúsjní og Syrskí.

Erfið vörn í Avdívka

Úkraínskir hermenn eru undir miklum þrýstingi í austurhluta Úkraínu og má að miklu leyti rekja það til skorts á skotfærum fyrir stórskotalið. Þetta á sérstaklega við nærri bænum Avdívka, sem Rússar hafa lagt gífurlegt púður í að reyna að ná frá því í október.

Þar hafa Rússar sótt hægt fram en sóknin er talin hafa kostað þá þúsundir hermanna og hundruð skrið- og bryndreka. Rússneskir hermenn eru þó komnir inn í jaðra bæjarins í austri og í norðri en í frétt New York Times (áskriftarvefur) er haft eftir úkraínskum hermönnum að Rússar hafi notað þétt og lág ský síðustu daga til að komast inni í borgina.

Skýin gerðu Úkraínumönnum ómögulegt að nota dróna til að fylgjast með ferðum Rússa eða að ráðast á þá. Úkraínumenn hafa notað dróna í miklu magni til að bæta fyrir skort á skotfærum fyrir stórskotalið.

Sókn Rússa er sögð ógna birgðalínum Úkraínumanna inn í Avdívka. Nái Rússar tökum á rústum bæjarins yrði það stærsti sigur þeirra frá því þeir náðu haldi á rústum Bakhmut í maí í fyrra.