Hættur Internetsins Valerio Gargiulo skrifar 30. mars 2024 13:31 Að vernda börn og unglinga gegn hættum Internetsins: Verkefni sem er deilt á milli stjórnvalda, samfélagsneta, skóla og foreldra Ástæðan fyrir þessum vangaveltur er vegna þess að ég las sögu íslenskrar stelpu á unglingsaldri sem var fórnarlamb nethakkara sem tældu stúlkuna í gegnum samskiptaforrit eins og Discord og Telegram, og leikjasíður eins og Roblox. Þessir einstaklingar neyddu hana til að senda af sér nektar- og kynferðislegar þyndir skaða og niðurlægja sjálfa sig á hræðilegan hátt, eða að misnota og pynta gæludýrin sín. Stelpan greindi líka frá dæmum frá öðrum notendum sem áttu að beita systkini sín kynferðislegu ofbeldi. Ég velti því fyrir mér hvort nóg sé gert til að koma í veg fyrir þessar hræðilegu aðstæður. Á stafrænni öld sem við lifum á hefur verndun barna og unglinga fyrir hættum internetsins orðið sífellt brýnni og flóknari áskorun. Stjórnvöld, samfélagsmiðlar, skólar og foreldrar gegna mikilvægu hlutverki í þessu ferli, en nauðsynlegt er að meta hvort þeir séu að gera nóg til að vernda þennan viðkvæma hluta samfélagsins. Í fyrsta lagi gegna stjórnvöld lykilhlutverki við að kynna lög og reglur sem vernda ólögráða börn á netinu. Hins vegar er oft gjá á milli stefnumótunar og árangursríkrar framkvæmdar þeirra. Barnaverndarlög þarf að uppfæra reglulega til að takast á við nýjar stafrænar áskoranir, eins og neteinelti, barnaklám og mannsal. Samfélagsnet bera aftur á móti þá ábyrgð að bjóða upp á öruggan vettvang og innleiða skilvirkar öryggisráðstafanir til að vernda unga notendur. Þó að mörg samfélagsnet hafi kynnt foreldraeftirlitsverkfæri og stefnur gegn einelti á netinu, þá er raunveruleikinn sá að margir vettvangar þurfa að gera meira til að bera kennsl á og fjarlægja skaðlegt og hættulegt efni. Skólar gegna mikilvægu hlutverki við að fræða ungt fólk um hvernig eigi að vafra um á öruggan og ábyrgan hátt á netinu. Að vera með námskeið sem getur hjálpað börnum og unglingum að þróa mikilvæga færni til að vernda sig á netinu, svo sem að bera kennsl á rangar upplýsingar, stjórna friðhelgi einkalífs og koma í veg fyrir neteinelti. Hins vegar, þrátt fyrir viðleitni stjórnmálamanna, samfélagsmiðla og skóla, krefst verndun ólögráða barna á netinu samvinnu og marghliða nálgun. Foreldrar verða að taka virkan þátt í að fræða börn sín um örugga netnotkun og samfélagið í heild sinni verður að stuðla að ábyrgri og virðingarfullri stafrænni menningu. Að lokum má segja að stjórnvöld, samfélagsmiðlar og skólar gegni mikilvægu hlutverki við að vernda börn og unglinga gegn hættum internetsins er enn mikið verk óunnið. Þörf er á stöðugu og samræmdu átaki allra þátttakenda til að tryggja að ungt fólk geti notið öruggrar og jákvæðrar upplifunar á netinu. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Tækni Valerio Gargiulo Börn og uppeldi Skóla - og menntamál Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Skoðun Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Sjá meira
Að vernda börn og unglinga gegn hættum Internetsins: Verkefni sem er deilt á milli stjórnvalda, samfélagsneta, skóla og foreldra Ástæðan fyrir þessum vangaveltur er vegna þess að ég las sögu íslenskrar stelpu á unglingsaldri sem var fórnarlamb nethakkara sem tældu stúlkuna í gegnum samskiptaforrit eins og Discord og Telegram, og leikjasíður eins og Roblox. Þessir einstaklingar neyddu hana til að senda af sér nektar- og kynferðislegar þyndir skaða og niðurlægja sjálfa sig á hræðilegan hátt, eða að misnota og pynta gæludýrin sín. Stelpan greindi líka frá dæmum frá öðrum notendum sem áttu að beita systkini sín kynferðislegu ofbeldi. Ég velti því fyrir mér hvort nóg sé gert til að koma í veg fyrir þessar hræðilegu aðstæður. Á stafrænni öld sem við lifum á hefur verndun barna og unglinga fyrir hættum internetsins orðið sífellt brýnni og flóknari áskorun. Stjórnvöld, samfélagsmiðlar, skólar og foreldrar gegna mikilvægu hlutverki í þessu ferli, en nauðsynlegt er að meta hvort þeir séu að gera nóg til að vernda þennan viðkvæma hluta samfélagsins. Í fyrsta lagi gegna stjórnvöld lykilhlutverki við að kynna lög og reglur sem vernda ólögráða börn á netinu. Hins vegar er oft gjá á milli stefnumótunar og árangursríkrar framkvæmdar þeirra. Barnaverndarlög þarf að uppfæra reglulega til að takast á við nýjar stafrænar áskoranir, eins og neteinelti, barnaklám og mannsal. Samfélagsnet bera aftur á móti þá ábyrgð að bjóða upp á öruggan vettvang og innleiða skilvirkar öryggisráðstafanir til að vernda unga notendur. Þó að mörg samfélagsnet hafi kynnt foreldraeftirlitsverkfæri og stefnur gegn einelti á netinu, þá er raunveruleikinn sá að margir vettvangar þurfa að gera meira til að bera kennsl á og fjarlægja skaðlegt og hættulegt efni. Skólar gegna mikilvægu hlutverki við að fræða ungt fólk um hvernig eigi að vafra um á öruggan og ábyrgan hátt á netinu. Að vera með námskeið sem getur hjálpað börnum og unglingum að þróa mikilvæga færni til að vernda sig á netinu, svo sem að bera kennsl á rangar upplýsingar, stjórna friðhelgi einkalífs og koma í veg fyrir neteinelti. Hins vegar, þrátt fyrir viðleitni stjórnmálamanna, samfélagsmiðla og skóla, krefst verndun ólögráða barna á netinu samvinnu og marghliða nálgun. Foreldrar verða að taka virkan þátt í að fræða börn sín um örugga netnotkun og samfélagið í heild sinni verður að stuðla að ábyrgri og virðingarfullri stafrænni menningu. Að lokum má segja að stjórnvöld, samfélagsmiðlar og skólar gegni mikilvægu hlutverki við að vernda börn og unglinga gegn hættum internetsins er enn mikið verk óunnið. Þörf er á stöðugu og samræmdu átaki allra þátttakenda til að tryggja að ungt fólk geti notið öruggrar og jákvæðrar upplifunar á netinu. Höfundur er skáld, rithöfundur og þýðandi.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar