Öryggi, jafnrétti og framfarir á vorþingi Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir skrifar 13. febrúar 2025 09:01 Því fylgir ábyrgð að vera dómsmálaráðherra og verkefnin eru oft krefjandi. Það er góð tilfinning að geta sett mikilvæg mál í forgang og um leið mælt fyrir breytingum sem eru Íslandi til góða. Ég mæli fyrir sex frumvörpum og einni þingsályktunartillögu á vorþinginu. Það gleður mig að vera í ríkisstjórn sem er samstíga um stóru málin. Að reka ríkið betur, gæta öryggi fólksins í landinu og standa vörð um jafnrétti í íslensku samfélagi. Eflum löggæslu Mín fyrstu verk í dómsmálaráðuneytinu voru að setja af stað vinnu um að fjölga lögreglumönnum og taka við fleiri nemum í lögreglufræði í haust. Eins hefur verið sett af stað vinna við frumvarp um öryggisráðstafanir fyrir einstaklinga sem eru metnir hættulegir sem og endurskoðun á lögum og framkvæmd um nálgunarbann. Það eiga ekki að teljast mannréttindi að ógna fólki með ofsóknum eða áreiti. Sameinum sýslumenn Eitt mesta framfaramálið á þessu vorþingi er frumvarp um sameiningu sýslumannsembætta úr níu í eitt. Þessi breyting þýðir að yfirbygging minnkar en þjónusta helst óbreytt eða batnar. Starfsstöðvar verða enn um allt land og aðgengi jafngreitt að þjónustu. Með sameiningunni verður hægt að hraða innleiðingu stafrænna lausna sem mun skila sér í betri þjónustu við almenning á landinu öllu. Við sameiningu verður hægt að leita þjónustu hvar sem er. Síðast en ekki síst verður einfaldara að færa sérhæfð verkefni út til starfstöðva í landsbyggðunum og þannig efla starfsemina á landsvísu. Með þessu færum við sýslumannsembættið einfaldlega inn í framtíðina. Útlendingalög í samræmi við nágrannaríki Við komu í dómsmálaráðuneytið bjóst ég við því að frumvarp um afturköllun á alþjóðlegri vernd einstaklinga sem hafa brotið alvarlega af sér væri til. Sjálfstæðisflokkurinn hefur hamrað á því í fjölmiðlum. Upp úr dúrnum kom að þetta hafði aðallega verið til umræðu í fjölmiðlum en engin vinna átt sér stað. Ég setti því þá vinnu í forgang til þess að geta lagt fram slíkt frumvarp í vor. Orð eru til alls fyrst en það þarf líka að láta verkin tala. Þessi lagabreyting er í takti við stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar um að samræma reglur um útlendinga við nágrannaríkin. Aðgerðir gegn skipulagðri brotastarfsemi Meðal fleiri mála sem ég mæli fyrir eru nauðsynlegar lagabreytingar til að hafa betri upplýsingar um farþega sem koma hingað til lands með flugi. Þetta er mikilvæg breyting fyrir löggæsluna í landinu og um leið öryggi fólksins í landinu. Í þingmálaskránni má einnig finna breytingar um endurheimt ávinnings af ólöglegri starfsemi. Þetta eru mikilvægar lagabreytingar sem geta m.a. reynst hjálplegar við að taka á skipulagðri brotastarfsemi. Jafnréttismál í forgrunni Ég er líka jafnréttis- og mannréttindaráðherra og mun hafa þau mál í forgangi í mínum störfum, rétt eins og áður. Jafnréttismál tóna vel við verkefni dómsmálaráðuneytisins og mikil tækifæri eru fyrir hendi til að bæta stöðu kvenna, til dæmis þegar kemur að kynbundnu ofbeldi. Með breytingum í heimsmálunum þurfum við sömuleiðis að standa þétt með hinsegin samfélaginu og tryggja réttindi og öryggi þess hóps. Á þessu þingi mun ég leggja fram þingsályktunartillögu um framkvæmdaáætlun í kynjajafnréttismálum fyrir næstu ár. Ein af mikilvægari aðgerðum þar er endurskoðun á virðismati starfa. Ekki er vanþörf á. Það er næsta skref hvað varðar launajafnrétti kynjanna - það er að skoða kjör þeirra stétta sem hafa í gegnum tíðina verið skilgreindar sem kvennastéttir. Nú hef ég stiklað á stóru um áherslumál dómsmálaráðuneytisins á vorþingi. Það mætti hafa töluvert fleiri orð um hvert mál. Ég mun eftir fremsta megni kynna þessi mál betur, eitt af öðru. Það hefur verið merkileg upplifun að stíga fyrstu skref í dómsmálaráðuneytinu og ánægjulegt að kynnast því færa fólki sem þar starfar. Ég er þakklát fyrir traustið sem Viðreisn hlaut í kosningum og er einbeitt í því að standa undir því trausti. Höfundur er dómsmálaráðherra Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir Dómsmál Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Jafnréttismál Lögreglumál Hælisleitendur Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Skoðun Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Sjá meira
Því fylgir ábyrgð að vera dómsmálaráðherra og verkefnin eru oft krefjandi. Það er góð tilfinning að geta sett mikilvæg mál í forgang og um leið mælt fyrir breytingum sem eru Íslandi til góða. Ég mæli fyrir sex frumvörpum og einni þingsályktunartillögu á vorþinginu. Það gleður mig að vera í ríkisstjórn sem er samstíga um stóru málin. Að reka ríkið betur, gæta öryggi fólksins í landinu og standa vörð um jafnrétti í íslensku samfélagi. Eflum löggæslu Mín fyrstu verk í dómsmálaráðuneytinu voru að setja af stað vinnu um að fjölga lögreglumönnum og taka við fleiri nemum í lögreglufræði í haust. Eins hefur verið sett af stað vinna við frumvarp um öryggisráðstafanir fyrir einstaklinga sem eru metnir hættulegir sem og endurskoðun á lögum og framkvæmd um nálgunarbann. Það eiga ekki að teljast mannréttindi að ógna fólki með ofsóknum eða áreiti. Sameinum sýslumenn Eitt mesta framfaramálið á þessu vorþingi er frumvarp um sameiningu sýslumannsembætta úr níu í eitt. Þessi breyting þýðir að yfirbygging minnkar en þjónusta helst óbreytt eða batnar. Starfsstöðvar verða enn um allt land og aðgengi jafngreitt að þjónustu. Með sameiningunni verður hægt að hraða innleiðingu stafrænna lausna sem mun skila sér í betri þjónustu við almenning á landinu öllu. Við sameiningu verður hægt að leita þjónustu hvar sem er. Síðast en ekki síst verður einfaldara að færa sérhæfð verkefni út til starfstöðva í landsbyggðunum og þannig efla starfsemina á landsvísu. Með þessu færum við sýslumannsembættið einfaldlega inn í framtíðina. Útlendingalög í samræmi við nágrannaríki Við komu í dómsmálaráðuneytið bjóst ég við því að frumvarp um afturköllun á alþjóðlegri vernd einstaklinga sem hafa brotið alvarlega af sér væri til. Sjálfstæðisflokkurinn hefur hamrað á því í fjölmiðlum. Upp úr dúrnum kom að þetta hafði aðallega verið til umræðu í fjölmiðlum en engin vinna átt sér stað. Ég setti því þá vinnu í forgang til þess að geta lagt fram slíkt frumvarp í vor. Orð eru til alls fyrst en það þarf líka að láta verkin tala. Þessi lagabreyting er í takti við stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar um að samræma reglur um útlendinga við nágrannaríkin. Aðgerðir gegn skipulagðri brotastarfsemi Meðal fleiri mála sem ég mæli fyrir eru nauðsynlegar lagabreytingar til að hafa betri upplýsingar um farþega sem koma hingað til lands með flugi. Þetta er mikilvæg breyting fyrir löggæsluna í landinu og um leið öryggi fólksins í landinu. Í þingmálaskránni má einnig finna breytingar um endurheimt ávinnings af ólöglegri starfsemi. Þetta eru mikilvægar lagabreytingar sem geta m.a. reynst hjálplegar við að taka á skipulagðri brotastarfsemi. Jafnréttismál í forgrunni Ég er líka jafnréttis- og mannréttindaráðherra og mun hafa þau mál í forgangi í mínum störfum, rétt eins og áður. Jafnréttismál tóna vel við verkefni dómsmálaráðuneytisins og mikil tækifæri eru fyrir hendi til að bæta stöðu kvenna, til dæmis þegar kemur að kynbundnu ofbeldi. Með breytingum í heimsmálunum þurfum við sömuleiðis að standa þétt með hinsegin samfélaginu og tryggja réttindi og öryggi þess hóps. Á þessu þingi mun ég leggja fram þingsályktunartillögu um framkvæmdaáætlun í kynjajafnréttismálum fyrir næstu ár. Ein af mikilvægari aðgerðum þar er endurskoðun á virðismati starfa. Ekki er vanþörf á. Það er næsta skref hvað varðar launajafnrétti kynjanna - það er að skoða kjör þeirra stétta sem hafa í gegnum tíðina verið skilgreindar sem kvennastéttir. Nú hef ég stiklað á stóru um áherslumál dómsmálaráðuneytisins á vorþingi. Það mætti hafa töluvert fleiri orð um hvert mál. Ég mun eftir fremsta megni kynna þessi mál betur, eitt af öðru. Það hefur verið merkileg upplifun að stíga fyrstu skref í dómsmálaráðuneytinu og ánægjulegt að kynnast því færa fólki sem þar starfar. Ég er þakklát fyrir traustið sem Viðreisn hlaut í kosningum og er einbeitt í því að standa undir því trausti. Höfundur er dómsmálaráðherra
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar