Gagnrýnin hugsun skipti máli Tómas Arnar Þorláksson skrifar 16. janúar 2026 20:03 María Rún Bjarnadóttir er lögfræðingur og sérfræðingur í tæknirétti. Sara/Lýður Mál rektors Bifrastar er nú til formlegrar skoðunar hjá Persónuvernd. Gervigreind var nýtt til að meta réttmæti höfundarstöðu þriggja starfsmanna skólans. Sérfræðingur í tæknirétti segir mikilvægt að beita gagnrýnni hugsun við notkun gervigreindar og að mannleg dómgreind þurfi að koma að íþyngjandi ákvörðunum. Greint var frá því í gær að yfirstjórn Bifrastar hafi notast við gervigreindina Claude til að meta hvort þrír starfsmenn skólans væru réttilega skráðir meðhöfundar tveggja fræðigreina. Eftir því sem fram kemur í gögnum málsins var persónugreinanlegum upplýsingum og höfundarréttarvörðu efni starfsmanna hlaðið upp í spjallmennið. Fréttastofa hefur minnisblað sem er merkt rannsóknarstjóra og deildarforseta viðskiptadeildar skólans undir höndum. Þar segir að minnisblaðið sé skrifað af gervigreind og ber þess augljós merki. Gervigreindin ber fræðigrein eftir einn starfsmann Bifrastar saman við aðra grein sem tveir starfsmenn eru merktir fyrir og metur hana því ekki á eigin grundvelli. Lögmaður starfsmannanna segir röksemdafærslu gervigreindarinnar loðna og rökin óskýr. Minnisblaðið má berja augum í spilaranum hér að neðan. Starfsmenn Bifrastar hafa lýst yfir vantrausti á rektor, deildarforseta viðskiptadeildar og rannsóknarstjóra. Málið er nú til skoðunar hjá stjórn og siðanefnd skólans. Persónuvernd barst veður af málinu í desember. Helga Þórisdóttir, forstjóri Persónuverndar, staðfesti í samtali við fréttastofu í dag að málið væri nú formlega til skoðunar. María Rún Bjarnadóttir, sérfræðingur í tæknirétti, segir gervigreindinni takmörk sett. Gæði gagna og eðli vinnu skipti máli. Hún tekur fram að hún þekki ekki til þessa tiltekna máls. „Það skiptir máli að við nýtum gervigreind með gagnrýnum hætti, að við tökum því ekki sem gefnu sem kemur út úr henni heldur beitum einmitt mannlegri dómgreind á það sem út úr henni kemur. Við verðum að treysta því að það sé gert á viðeigandi stöðum.“ Í gögnum málsins kemur fram að rektor hafi óskað eftir því við siðanefnd skólans að starfsmennirnir þrír yrðu ekki upplýstir um að mál þeirra væri til skoðunar. Í svörum siðanefndar segir að það verklag gangi ekki upp þar sem það fari gegn reglum stjórnsýsluréttar. „Reglur stjórnsýsluréttarins eru tiltölulega skýrar um það hvaða réttindi aðilar eiga þegar um er að ræða mál sem að þau varða.“ María Rún Bjarnadóttir, sérfræðingur í tæknirétti.vísir/bjarni Lögmaður starfsmannanna telur vinnubrögð yfirstjórnar Bifrastar vinna gegn sjónarmiðum um persónuvernd og höfundarrétt. „Það kemur fram í skilmálum flestra gervigreindarforrita að það sé ekki heimilt að nýta þau með þeim hætti sem brýtur í bága við lög. Til að nýta persónugreinanlegar upplýsingar þá þurfa að liggja fyrir heimildir. Þær geta verið lögbundnar eða með samþykki.“ Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, sagði nýjar áskoranir fylgja nýrri tækni þegar fréttastofa ræddi við hann um málið að loknum ríkisstjórnarfundi í morgun. „Fólk þarf bara að fóta sig í þessari nýju tækni og beita varúð.“ Gervigreind Skóla- og menntamál Höfundar- og hugverkaréttur Háskólar Mest lesið Engin vettlingatök hjá Röggu þegar Mummi sökk í jökulvatn Innlent Bandaríkin og Íran komist að samkomulagi um vopnahlé Erlent Réðust fyrirvaralaust á miðborg Beirút Erlent Hvenær verður hlaðvarp að fjölmiðli? Innlent Rex Heuermann játar að hafa myrt átta konur Erlent Hormússund sagt lokað á ný Erlent Stebbi Jak sýknaður af ákæru um líkamsárás Innlent Braut rúðu eftir að hafa verið synjað um starf Innlent Meirihluti þeirra sem taka afstöðu andvíg aðild að ESB Innlent Gífurlegir hagsmunir í húfi ef tæknin kemst í rangar hendur Innlent Fleiri fréttir Karlabyltingin hefst í Mosfellsbæ Stebbi Jak sýknaður af ákæru um líkamsárás Fyrsta pallborð fyrir kosningarnar í maí: Mosfellsbær á sviðið Dönsk þyrla með franskri herflutningavél til Íslands Bandaríkjaforseti gangi fram líkt og götustrákur Á brattann að sækja fyrir aðildarsinna Gífurlegir hagsmunir í húfi ef tæknin kemst í rangar hendur Vísindi á vordögum: Af hverju er offita enn þá vandamál? Hættuleg framþróun gervigreindarinnar, vopnahlé og kosningapallborð Töluverð skautun í málefnum Ísraels og Palestínu Engin vettlingatök hjá Röggu þegar Mummi sökk í jökulvatn Tveir fluttir á sjúkrahús eftir að eldur kviknaði í bílskúr Hvenær verður hlaðvarp að fjölmiðli? Braut rúðu eftir að hafa verið synjað um starf Næturlokunin komi sér afar illa fyrir fjölda íbúa Boða til mótmæla við bandaríska sendiráðið Meirihluti þeirra sem taka afstöðu andvíg aðild að ESB Gefur ekki mikið fyrir yfirlýsingar Trump um útrýmingu Íran Vinna áfram að alþjóðahöfn og iðnaðarsvæði í Finnafirði Hegðun Trumps vonbrigði Vitað um tíu dauðsföll af völdum eldinga hér á landi Kosningaspá Vísis: Lítill munur á vinstri og hægri í borginni Nýstaðinn upp þegar bárujárnið fauk inn um svefnherbergisgluggann Rafmagnslaust var í hluta Seltjarnarness og Vesturbæjar Skipverjar og hafnarverkamenn boða verkfall Harma að íbúar hafi verið í hættu við Fannborg Hótun um útrýmingu, ný kosningaspá og óvenjulegt þrumuveður Alvarlega slasaður eftir umferðarslys í Mývatnssveit Fyrstu merkin um kostnaðinn við stjórnarsetuna Krapaspýja lokar Vestfjarðavegi Sjá meira
Greint var frá því í gær að yfirstjórn Bifrastar hafi notast við gervigreindina Claude til að meta hvort þrír starfsmenn skólans væru réttilega skráðir meðhöfundar tveggja fræðigreina. Eftir því sem fram kemur í gögnum málsins var persónugreinanlegum upplýsingum og höfundarréttarvörðu efni starfsmanna hlaðið upp í spjallmennið. Fréttastofa hefur minnisblað sem er merkt rannsóknarstjóra og deildarforseta viðskiptadeildar skólans undir höndum. Þar segir að minnisblaðið sé skrifað af gervigreind og ber þess augljós merki. Gervigreindin ber fræðigrein eftir einn starfsmann Bifrastar saman við aðra grein sem tveir starfsmenn eru merktir fyrir og metur hana því ekki á eigin grundvelli. Lögmaður starfsmannanna segir röksemdafærslu gervigreindarinnar loðna og rökin óskýr. Minnisblaðið má berja augum í spilaranum hér að neðan. Starfsmenn Bifrastar hafa lýst yfir vantrausti á rektor, deildarforseta viðskiptadeildar og rannsóknarstjóra. Málið er nú til skoðunar hjá stjórn og siðanefnd skólans. Persónuvernd barst veður af málinu í desember. Helga Þórisdóttir, forstjóri Persónuverndar, staðfesti í samtali við fréttastofu í dag að málið væri nú formlega til skoðunar. María Rún Bjarnadóttir, sérfræðingur í tæknirétti, segir gervigreindinni takmörk sett. Gæði gagna og eðli vinnu skipti máli. Hún tekur fram að hún þekki ekki til þessa tiltekna máls. „Það skiptir máli að við nýtum gervigreind með gagnrýnum hætti, að við tökum því ekki sem gefnu sem kemur út úr henni heldur beitum einmitt mannlegri dómgreind á það sem út úr henni kemur. Við verðum að treysta því að það sé gert á viðeigandi stöðum.“ Í gögnum málsins kemur fram að rektor hafi óskað eftir því við siðanefnd skólans að starfsmennirnir þrír yrðu ekki upplýstir um að mál þeirra væri til skoðunar. Í svörum siðanefndar segir að það verklag gangi ekki upp þar sem það fari gegn reglum stjórnsýsluréttar. „Reglur stjórnsýsluréttarins eru tiltölulega skýrar um það hvaða réttindi aðilar eiga þegar um er að ræða mál sem að þau varða.“ María Rún Bjarnadóttir, sérfræðingur í tæknirétti.vísir/bjarni Lögmaður starfsmannanna telur vinnubrögð yfirstjórnar Bifrastar vinna gegn sjónarmiðum um persónuvernd og höfundarrétt. „Það kemur fram í skilmálum flestra gervigreindarforrita að það sé ekki heimilt að nýta þau með þeim hætti sem brýtur í bága við lög. Til að nýta persónugreinanlegar upplýsingar þá þurfa að liggja fyrir heimildir. Þær geta verið lögbundnar eða með samþykki.“ Logi Einarsson, menningar-, nýsköpunar- og háskólaráðherra, sagði nýjar áskoranir fylgja nýrri tækni þegar fréttastofa ræddi við hann um málið að loknum ríkisstjórnarfundi í morgun. „Fólk þarf bara að fóta sig í þessari nýju tækni og beita varúð.“
Gervigreind Skóla- og menntamál Höfundar- og hugverkaréttur Háskólar Mest lesið Engin vettlingatök hjá Röggu þegar Mummi sökk í jökulvatn Innlent Bandaríkin og Íran komist að samkomulagi um vopnahlé Erlent Réðust fyrirvaralaust á miðborg Beirút Erlent Hvenær verður hlaðvarp að fjölmiðli? Innlent Rex Heuermann játar að hafa myrt átta konur Erlent Hormússund sagt lokað á ný Erlent Stebbi Jak sýknaður af ákæru um líkamsárás Innlent Braut rúðu eftir að hafa verið synjað um starf Innlent Meirihluti þeirra sem taka afstöðu andvíg aðild að ESB Innlent Gífurlegir hagsmunir í húfi ef tæknin kemst í rangar hendur Innlent Fleiri fréttir Karlabyltingin hefst í Mosfellsbæ Stebbi Jak sýknaður af ákæru um líkamsárás Fyrsta pallborð fyrir kosningarnar í maí: Mosfellsbær á sviðið Dönsk þyrla með franskri herflutningavél til Íslands Bandaríkjaforseti gangi fram líkt og götustrákur Á brattann að sækja fyrir aðildarsinna Gífurlegir hagsmunir í húfi ef tæknin kemst í rangar hendur Vísindi á vordögum: Af hverju er offita enn þá vandamál? Hættuleg framþróun gervigreindarinnar, vopnahlé og kosningapallborð Töluverð skautun í málefnum Ísraels og Palestínu Engin vettlingatök hjá Röggu þegar Mummi sökk í jökulvatn Tveir fluttir á sjúkrahús eftir að eldur kviknaði í bílskúr Hvenær verður hlaðvarp að fjölmiðli? Braut rúðu eftir að hafa verið synjað um starf Næturlokunin komi sér afar illa fyrir fjölda íbúa Boða til mótmæla við bandaríska sendiráðið Meirihluti þeirra sem taka afstöðu andvíg aðild að ESB Gefur ekki mikið fyrir yfirlýsingar Trump um útrýmingu Íran Vinna áfram að alþjóðahöfn og iðnaðarsvæði í Finnafirði Hegðun Trumps vonbrigði Vitað um tíu dauðsföll af völdum eldinga hér á landi Kosningaspá Vísis: Lítill munur á vinstri og hægri í borginni Nýstaðinn upp þegar bárujárnið fauk inn um svefnherbergisgluggann Rafmagnslaust var í hluta Seltjarnarness og Vesturbæjar Skipverjar og hafnarverkamenn boða verkfall Harma að íbúar hafi verið í hættu við Fannborg Hótun um útrýmingu, ný kosningaspá og óvenjulegt þrumuveður Alvarlega slasaður eftir umferðarslys í Mývatnssveit Fyrstu merkin um kostnaðinn við stjórnarsetuna Krapaspýja lokar Vestfjarðavegi Sjá meira