Hik komið á lýtalækna í kjölfar bótadóms vegna kynleiðréttingar Hólmfríður Gísladóttir skrifar 6. febrúar 2026 10:50 Áætlað er að um 3.700 einstaklingar átján ára og yngri hafi gengist undir kynleiðréttingaraðgerðir, flestir undir brjóstnám. Getty Samtök lýtalækna í Bandaríkjunum, American Society of Plastic Surgeons, hafa mælst til þess að félagsmenn framkvæmi ekki kynleiðréttingaraðgerðir á sjúklingum yngri en nítján ára. Samtökin segja í yfirlýsingu skorta á rannsóknir á langtímaáhrifum kynleiðréttingaraðgerða ungmenna á borð við brjóstnám og segja vísbendingum hafa fjölgað um mögulega skaðsemi aðgerðanna. Stjórnvöld í Bandaríkjunum hafa fagnað ákvörðun samtakanna sem sigri fyrir „líffræðilegan sannleika“ en aðrir segja hana endurspegla bakslag í réttindabaráttu trans fólks og áhyggjur heilbrigðisstarfsmanna af skaðabótaábyrgð. Yfirlýsing American Society of Plastic Surgeons kemur á hæla ákvörðunar kviðdóms í New York, sem komst að þeirri niðurstöðu á dögunum að kona að nafni Fox Varian, 22 ára, ætti rétt á tveimur milljónum dala í skaðabætur vegna brjóstnáms sem hún gekkst undir þegar hún var sextán ára. Varian er líffræðileg kona sem upplifði kynama á unglingsárum og taldi sig vera trans mann. Eins og fyrr segir gekkst hún í kjölfarið undir brjóstnám en sá síðar eftir því, þar sem hún upplifir sig nú aftur sem konu. Samkvæmt gögnum málsins glímdi Varian við ýmsar andlegar áskoranir á unglingsárum, meðal annars þunglyndi, félagsfælni og átröskun. Þá var hún greind með einhverfu þegar hún var fjórtán ára. Þegar hún var fimmtán ára fór hún að upplifa kynama, breytti nafni sínu í Rowan og fór að binda niður brjóst sín. Hún fór til sálfræðings sem hafði enga reynslu af meðferð trans fólks en lagði til að Varian byrjaði á því að prófa hormónablokkera. Hún krafðist þess hins vegar að fá að ganga undir brjóstnám og var vísað áfram til lýtalæknis níu mánuðum seinna. Segja málið snúast um vankunnáttu læknanna Móðir Varian lýsti því fyrir dómi að hún hefði upplifað þrýsting frá sálfræðingnum, sem hefði sannfært hana um að aðgerðin myndi bæta andlega heilsu dótturinnar. Sérfræðingar hafa bent á að málið snúist í raun og veru um gáleysi læknanna tveggja sem meðhöndluðu Varian; sálfræðinginn og lýtalækninn. Sálfræðingurinn fylgdi til að mynda ekki eftir viðtölum sem Varian átti við ráðgjafa LGBTQ-samtaka en þar kom fram að hún væri enn á báðum áttum varðandi kynvitund sína. Læknarnir hafi hreinlega ekki haft þekkingu til að höndla málið. Lögmaður í Kaliforníu sem fer með mál fjögurra einstaklinga sem hófu kynleiðréttingarferlið en skiptu síðar um skoðun, ef svo má að orði komast, og standa í málaferlum vegna þeirrar læknisfræðilegu meðferðar sem gengust undir, segir mál Varian hins vegar til marks um að kviðdómar séu reiðubúnir til að dæma þeim í vil sem segja hvorki þá sjálfa né foreldra þeirra hafa skilið til fulls hvað kynleiðréttandi meðferð myndi hafa í för með sér. Hér má finna ítarlega umfjöllun New York Times. Bandaríkin Heilbrigðismál Málefni trans fólks Hinsegin Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Töluðu saman í klukkutíma Erlent „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Innlent Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis Innlent „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Innlent Fleiri fréttir Réðust á fleiri olíuflutningaskip Skutu tugum eldflauga og dróna að borgum Sádi-Arabíu Töluðu saman í klukkutíma Handtaka grunaðan spellvirkja í Þýskalandi Fordæma útförina sem „Slátrarinn“ fékk í Serbíu Grípa saman til aðgerða gegn ísraelskum landtökumönnum Allir þeir látnu í bílum sem flugvélin rann á Dýrmætum listaverkum stolið af safni Renoir Starfsmenn í verkfall eftir heimsókn trúarhóps Kim fjölgar herskipum sínum Fjárfesta í menntamálum, fjarskiptum og jarðmálmum á Grænlandi Klerkastjórnin missir tökin Rússar svara fyrir sig Ísland á Ameríkukorti Trumps Stöðnun og dýrtíð að baki stórsigri AfD Kanslarinn segir sigur AfD draga dilk á eftir sér Svíþjóðardemókrati í leyfi vegna Rússaáróðurs og hreinsanir á vinstri vængnum Útlit fyrir fyrstu fjarhægristjórnina frá endalokum nasismans Nafnabreytingaæði Trumps heldur áfram Ýmislegt bendi til stjórnarskipta í Svíþjóð Minnst fimm látnir eftir flugslys í Flórída Útgönguspár benda til stórsigurs AfD Margrét Þórhildur lögð inn á sjúkrahús Mætt til Grænlands með pyngju fulla af peningum Gengið til tímamótakosninga í Þýskalandi Funda um framgang stríðsins: „Þeir eru á ómögulega slæmum stað“ Miklar truflanir vegna mótmæla gegn innflytjendum Funduðu í Moskvu um endalok stríðsins Bandaríkjaher gerði árásir á þrjú írönsk skip Lögreglan í Kaupmannahöfn stendur í ströngu Sjá meira
Samtökin segja í yfirlýsingu skorta á rannsóknir á langtímaáhrifum kynleiðréttingaraðgerða ungmenna á borð við brjóstnám og segja vísbendingum hafa fjölgað um mögulega skaðsemi aðgerðanna. Stjórnvöld í Bandaríkjunum hafa fagnað ákvörðun samtakanna sem sigri fyrir „líffræðilegan sannleika“ en aðrir segja hana endurspegla bakslag í réttindabaráttu trans fólks og áhyggjur heilbrigðisstarfsmanna af skaðabótaábyrgð. Yfirlýsing American Society of Plastic Surgeons kemur á hæla ákvörðunar kviðdóms í New York, sem komst að þeirri niðurstöðu á dögunum að kona að nafni Fox Varian, 22 ára, ætti rétt á tveimur milljónum dala í skaðabætur vegna brjóstnáms sem hún gekkst undir þegar hún var sextán ára. Varian er líffræðileg kona sem upplifði kynama á unglingsárum og taldi sig vera trans mann. Eins og fyrr segir gekkst hún í kjölfarið undir brjóstnám en sá síðar eftir því, þar sem hún upplifir sig nú aftur sem konu. Samkvæmt gögnum málsins glímdi Varian við ýmsar andlegar áskoranir á unglingsárum, meðal annars þunglyndi, félagsfælni og átröskun. Þá var hún greind með einhverfu þegar hún var fjórtán ára. Þegar hún var fimmtán ára fór hún að upplifa kynama, breytti nafni sínu í Rowan og fór að binda niður brjóst sín. Hún fór til sálfræðings sem hafði enga reynslu af meðferð trans fólks en lagði til að Varian byrjaði á því að prófa hormónablokkera. Hún krafðist þess hins vegar að fá að ganga undir brjóstnám og var vísað áfram til lýtalæknis níu mánuðum seinna. Segja málið snúast um vankunnáttu læknanna Móðir Varian lýsti því fyrir dómi að hún hefði upplifað þrýsting frá sálfræðingnum, sem hefði sannfært hana um að aðgerðin myndi bæta andlega heilsu dótturinnar. Sérfræðingar hafa bent á að málið snúist í raun og veru um gáleysi læknanna tveggja sem meðhöndluðu Varian; sálfræðinginn og lýtalækninn. Sálfræðingurinn fylgdi til að mynda ekki eftir viðtölum sem Varian átti við ráðgjafa LGBTQ-samtaka en þar kom fram að hún væri enn á báðum áttum varðandi kynvitund sína. Læknarnir hafi hreinlega ekki haft þekkingu til að höndla málið. Lögmaður í Kaliforníu sem fer með mál fjögurra einstaklinga sem hófu kynleiðréttingarferlið en skiptu síðar um skoðun, ef svo má að orði komast, og standa í málaferlum vegna þeirrar læknisfræðilegu meðferðar sem gengust undir, segir mál Varian hins vegar til marks um að kviðdómar séu reiðubúnir til að dæma þeim í vil sem segja hvorki þá sjálfa né foreldra þeirra hafa skilið til fulls hvað kynleiðréttandi meðferð myndi hafa í för með sér. Hér má finna ítarlega umfjöllun New York Times.
Bandaríkin Heilbrigðismál Málefni trans fólks Hinsegin Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Töluðu saman í klukkutíma Erlent „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Innlent Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis Innlent „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Innlent Fleiri fréttir Réðust á fleiri olíuflutningaskip Skutu tugum eldflauga og dróna að borgum Sádi-Arabíu Töluðu saman í klukkutíma Handtaka grunaðan spellvirkja í Þýskalandi Fordæma útförina sem „Slátrarinn“ fékk í Serbíu Grípa saman til aðgerða gegn ísraelskum landtökumönnum Allir þeir látnu í bílum sem flugvélin rann á Dýrmætum listaverkum stolið af safni Renoir Starfsmenn í verkfall eftir heimsókn trúarhóps Kim fjölgar herskipum sínum Fjárfesta í menntamálum, fjarskiptum og jarðmálmum á Grænlandi Klerkastjórnin missir tökin Rússar svara fyrir sig Ísland á Ameríkukorti Trumps Stöðnun og dýrtíð að baki stórsigri AfD Kanslarinn segir sigur AfD draga dilk á eftir sér Svíþjóðardemókrati í leyfi vegna Rússaáróðurs og hreinsanir á vinstri vængnum Útlit fyrir fyrstu fjarhægristjórnina frá endalokum nasismans Nafnabreytingaæði Trumps heldur áfram Ýmislegt bendi til stjórnarskipta í Svíþjóð Minnst fimm látnir eftir flugslys í Flórída Útgönguspár benda til stórsigurs AfD Margrét Þórhildur lögð inn á sjúkrahús Mætt til Grænlands með pyngju fulla af peningum Gengið til tímamótakosninga í Þýskalandi Funda um framgang stríðsins: „Þeir eru á ómögulega slæmum stað“ Miklar truflanir vegna mótmæla gegn innflytjendum Funduðu í Moskvu um endalok stríðsins Bandaríkjaher gerði árásir á þrjú írönsk skip Lögreglan í Kaupmannahöfn stendur í ströngu Sjá meira
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent