Rússar farið með hundruð milljarða í gegnum bresk aflandssvæði

Kjartan Kjartansson skrifar 25. febrúar 2026 10:34

Vestræn ríki hafa beitt Rússa alls kyns viðskiptaþvingunum frá upphafi innrásarinnar í Úkraínu fyrir fjórum árum og þar áður fyrir innlimun Krímskaga. Pútín forseti hefur komist í kringum sumar þeirra með skuggaflota sínum en rússnesk fyrirtæki hafa einnig nýtt sér aflandsfélög til þess að stunda viðskipti sín. EPA/Alexei Druzhinin

Fyrirtæki í Rússlandi hafa notað bresk aflandssvæði til þess að komast í kringum þvingunaraðgerðir. Alþjóðleg samtök gegn spillingu telja að viðskipti fyrir allt að átta milljarða dollara hafi farið þessa leið frá upphafi innrásar Rússa í Úkraínu.

Á annað hundrað lúxussnekkja bandamanna Vladímírs Pútín Rússlandsforseta, tugir flugvéla og búnaður fyrir rússneska olíuiðnaðinn er sagður hafa farið í gegnum bresk yfirráðasvæði samkvæmt úttekt Rússlandsdeildar Transparency International, alþjóðlegra félagasamtaka sem beita sér gegn spillingu.

Flest viðskiptanna eru sögð hafa farið fram fljótlega eftir innrásina árið 2022 en þau hafa haldið áfram allt fram á síðasta ár að minnsta kosti, að því er kemur fram í frétt breska blaðsins The Guardian. Upphæðirnar nema hátt í þúsund milljörðum íslenskra króna.

Afgerandi meirihluti viðskiptanna fór í gegnum fjögur bresk yfirráðasvæði: Bresku Jómfrúareyjar, Bermúda, Cayman-eyjar og Gíbraltar. Aflandsfélög voru til að mynda notuð til þess að selja snekkjur frá Tyrklandi til Rússlands.

Um helmingur viðskiptanna fór í gegnum Bresku Jómfrúareyjar. Bresk stjórnvöld hafa áður veitt yfirvöldum þar ákúrur fyrir að gera fyrirtækjaskrá ekki opinbera. Fjármálayfirvöld á Cayman-eyjum fullyrða að þau framfylgi viðskiptaþvingunum gegn Rússlandi af krafti og að tæplega tíu milljarða dollara eignir hafi verið frystar í tengslum við þær.

Snekkja Medvedev og kol fyrrverandi Úkraínuforseta

Ein snekkjanna sem var seld í gegnum aflandsfélag hefur verið tengd við Dmitri Medvedev, fyrrverandi forseta Rússlands og formann þjóðaröryggisráðs landsins. Medvedev sætir refsiaðgerðum í Bretlandi.

Dmitrí Medvedev (t.v.) hélt forsetastólinum heitum fyrir Vladímír Pútín (t.h.) í eitt kjörtímabil þegar sá síðarnefndi mátti ekki bjóða sig fram aftur samkvæmt stjórnarskrá árið 2008. Pútín tók aftur við embættinu árið 2012 og lét síðar breyta stjórnarskránni til að geta setið eins lengi og honum lysti.Getty/Mikhail Svetlov

Þá fundu rannsakendur Transparency International vísbendingar um að hagnaður af sölu kola sem voru unnin í hersetnum héruðum Úkraínu hafi verið þvættaður í gegnum aflandsfélög. Þau félög hafa verið sögð tengjast fjölskyldu Viktors Janúkovitsj, fyrrverandi forseta Úkraínu, sem fékk hæli í Rússlandi eftir að hann hrökklaðist frá völdum í skugga fjöldamótmæla árið 2014.

Innrás Rússa í Úkraínu Rússland Bretland Bermúdaeyjar Gíbraltar