Börnum með stöðu sak­bornings fjölgar: „Sláandi tölur“

Samkvæmt nýrri tölfræði umboðsmanns barna bíða nærri tvö þúsund og fimm hundruð börn eftir þjónustu hjá Geðheilsumiðstöð barna. Hátt í átta hundruð bíða til að mynda eftir athugun vegna gruns um einhverfu og meðalbiðtími þeirra er þrjú ár. „Það er gríðarlega langur tími í lífi barns,“ segir Salvör Nordal, umboðsmaður barna.

Bið er eftir nær öllum úrræðum fyrir börn. Fyrst er það oftast bið eftir greiningu og svo tekur annar biðlisti við.

„Þegar greiningarnar liggja fyrir og það er búið að samþykkja og staðfesta að þau þurfi á stuðningi að halda fá þau ekki stuðninginn sem búið er að bíða eftir í allan þennan tíma.“

Jákvæð teikn eru þó sums staðar á lofti. Þrátt fyrir langan biðtíma hjá Geðheilsumiðstöð fækkaði nú börnum á biðlista í fyrsta sinn á milli mælinga. Hingað til hefur þeim fjölgað í hverri mælingu. Salvör vonar að aðgerðir sem hafa falist í að fjölga starfsfólki og auka fjármagn í ákveðnum úrræðum séu farnar að bera árangur. Ástandið sé engu að síður óásættanlegt og brýnt sé að stytta biðina þvert á kerfið. 

„Þannig að við náum því að halda í viðmið landlæknis um að börn bíði ekki lengur en þrjá mánuði eftir þjónustu.“

Í tölfræðinni er einnig litið til fjölda barna er tengjast ofbeldismálum hjá lögreglu. Í fyrra voru 176 börn með stöðu sakbornings í ofbeldisbrotamáli og 29 með stöðu sakbornings í kynferðisbrotamáli. Til samanburðar höfðu 65 börn stöðu sakbornings í ofbeldisbrotamálum árið 2015. Um verulega fjölgun á síðastliðnum áratug er að ræða.

„Það þyrfti að greina þær tölur enn betur til þess að geta gripið til nauðsynlegra aðgerða, því að þetta eru sláandi tölur,“ segir Salvör.

„Auðvitað veltir maður því fyrir sér að hvaða leyti þessi bið eftir þjónustu getur haft. Bið eftir alls kyns úrræðum getur valdið vanda á öðrum sviðum og maður veltir fyrir sér hvernig þetta tengist innbyrðis. Það eru svo víða vandamál og í mörgum tilvikum þá kannski hanga málin örugglega meira saman, þannig að við erum að sjá vanda á einum stað koma fram á allt öðrum. Þannig að þetta þarf auðvitað að greina og skoða miklu betur,“ segir Salvör.