Heyrnin tengir okkur

Í dag er Alþjóðadagur heyrnar, dagur sem helgaður er því að vekja athygli á forvörnum gegn heyrnarskerðingu og mikilvægi heyrnarheilsu um heim allan. Tilefnið gefur okkur ástæðu til að staldra við, horfa á staðreyndirnar og íhuga þau tækifæri sem felast í aukinni vitund og betra aðgengi að heyrnarþjónustu.

Heyrn er ein af grunnstoðum samskipta okkar og þátttöku í samfélaginu. Samt sem áður sýna tölur að 1 af hverjum 5 í heiminum býr við einhvers konar heyrnarskerðingu, og talið er að hlutfallið muni aukast á næstu árum samhliða hækkandi meðalaldri. Samkvæmt Johns Hopkins Medicine er tíðnin enn hærri meðal eldri borgara, eða 1 af hverjum 3 þeirra sem eru 65 ára og eldri.

Þá eru yngri aldurshópar ekki undanskildir. Ungt fólk á aldrinum 12 til 32 ára er í sérstakri áhættu, einkum vegna mikillar notkunar heyrnartóla og aukins umhverfishávaða. Sífellt yngra fólk glímir við heyrnarskerðingu vegna breyttra hlustunarvenja og aukins hljóðáreitis. Samkvæmt rannsókn National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD) mælist heyrnarskerðing hjá um 14% fólks á aldrinum 20 til 69 ára. Þróunin bendir skýrt til þess að sífellt stærri hluti samfélagsins muni á einhverju stigi lífsins glíma við heyrnarskerðingu.

Þögul þróun með víðtæk áhrif

Heyrnarskerðing þróast oft hægt og getur því farið framhjá fólki um árabil. Rannsóknir og reynsla sýna að margir bíða í allt að tíu ár með að leita sér aðstoðar. Sú bið getur haft veruleg áhrif á árangur meðferðar.

Afleiðingarnar snúast ekki eingöngu um það sem við heyrum. Heyrnarskerðing getur haft áhrif á samskipti, þátttöku og síðast en ekki síst sjálfstraust. Margir draga sig smám saman í hlé frá félagslífi vegna þess að það reynir á að fylgja samræðum eða taka þátt í fjölmennum aðstæðum. Þessi félagslega einangrun getur haft veruleg áhrif á lífsgæði og sömuleiðis áhrif á nánustu aðstandendur. Því fyrr sem gripið er inn í, því betri eru langtímahorfurnar.

Heyrnarheilsa verður sýnilegri

Góðu fréttirnar eru þær að heyrnarheilsa er í auknum mæli að verða sjálfsagður hluti af almennri heilsuumræðu. Tækniþróun hefur verið hröð og nýjar lausnir gera fólki kleift að fylgjast betur með eigin heyrn. Til dæmis hafa stór tæknifyrirtæki,á borð við Apple, innleitt heyrnarmælingar og hljóðstillingar í heyrnartæki og heyrnartól. Slík þróun eykur vitund, dregur úr fordómum og getur hjálpað til við að greina frávik fyrr.

Þrátt fyrir þessa jákvæðu þróun er faglegt mat og eftirfylgni sérfræðings lykilatriði. Rétt greining og persónusniðnar lausnir skipta sköpum þegar markmiðið er að bæta heyrn og þar með lífsgæði.

Aðgengi og fyrirbyggjandi nálgun

Á síðustu árum hefur vitund um heyrnarheilsu aukist til muna og sífellt fleiri leita sér upplýsinga og faglegrar aðstoðar. Hjá Lyfju Heyrn er boðið upp á ókeypis forskimun sem einfalt fyrsta skref. Frá opnun í maí 2023 hafa rúmlega 4 þúsund heyrnarmælingar verið framkvæmdar og um helmingur þeirra sem koma í forskimun reynist vera með einhvers konar heyrnarskerðingu sem þarfnast frekari skoðunar. Það undirstrikar mikilvægi þess að taka fyrsta skrefið, jafnvel þótt einkenni virðist væg. Markmiðið er að grípa inn í fyrr, áður en heyrnarskerðing hefur veruleg áhrif á samskipti, sjálfstraust og þátttöku í daglegu lífi.

Ábyrgðin er okkar allra

Heyrnin tengir okkur við fólkið í kringum okkur og samfélagið allt. Ábyrgð okkar er sameiginleg: að auka vitund, draga úr fordómum og tryggja að fólk hafi aðgang að faglegri ráðgjöf og þjónustu þegar þörf krefur. Á Alþjóðadegi heyrnar vil ég hvetja fólk til að doka við, hlusta og leyfa heyrninni að koma sér á óvart. Að bregðast snemma við getur skipt sköpum fyrir lífsgæði til framtíðar.

Höfundur er framkvæmdastjóri Lyfju.