Innan við fimmtán prósent telja loftslagsbreytingar ekki staðreynd Kjartan Kjartansson skrifar 26. mars 2026 07:49 Lón hafa myndast við sporða fjölmargra jökla á Íslandi vegna hlýnandi loftslags. Um fjórtán prósent landsmanna telja það ekki gerast af völdum manna. Vísir/Vilhelm Afgerandi meirihluti segist sammála því að loftslagsbreytingar af mannavöldum séu staðreynd í skoðanakönnun en innan við fimmtán prósent eru á öndverðum meiði. Karlar og eldra fólk er líklegra til þess að þekkja ekki staðreyndir málsins en konur og yngra fólk. Skoðanakönnun sem Náttúruverndarsamtök Íslands fengu Maskínu til að gera sýnir að sjötíu prósent lýsa sig sammála því að loftslagsbreytingar af völdum manna sé staðreynd, þar af 47 prósent mjög sammála. Rúm fjórtán prósent segja ósammála staðreyndinni, þar af 6,4 prósent mjög ósammála. Ekki hefur áður verið spurt um málið á vegum samtakanna og því er ekki hægt að bera saman hvernig afstaða til þess hefur breyst. Loftslagsbreytingar sem nú eiga sér stað á jörðinni eru afleiðing stórfelldrar losunar mannkynsins á gróðurhúsalofttegundum, fyrst og fremst með bruna á jarðefnaeldsneyti. Þegar hefur hlýnað um meira en gráðu frá viðmiðunartímabili fyrir iðnbyltingu en hlýnunin gæti náð um þremur gráðum fyrir lok aldarinnar ef ekki verið dregið hratt úr losun. Sterk fylgni við menntunarstig, aldur og kyn Afgerandi meirihluti í öllum aldurshópum telur loftslagsbreytingar staðreynd en hlutfallið lækkar eftir því sem svarendur eldast. Hlutfallið er lægst í aldurshópnum sextíu ára og eldri þar sem það er 59 prósent. Verulegur munur er á afstöðu kynjanna til spurningarinnar en konur eru mun líklegri til þess að viðurkenna staðreyndina en karlar, 78 gegn 62 prósentum. Þá er bein fylgni á milli menntunarstigs svarenda og afstöðu þeirra til spurningarinnar. Tæp 57 prósent þeirra sem eru aðeins með grunnskólapróf telja loftslagsbreytingar af völdum manna staðreynd en tæp 84 prósent háskólamenntaðra. Reykvíkingar eru mest afgerandi um að loftslagsbreytingarnar séu staðreynd en tæp sextíu prósent þeirra sögðu mjög sammála. Aðeins rúm tíu prósent þar sögðust ósammála. Þótt það væri meirihlutaskoðun í öllum landshlutum að breytingarnar væru staðreynd var hlutfallið lægst á Vesturlandi, Vestfjörðum, Suðurlandi og Reykjanesi þar sem um 52 prósent sögðust mjög sammála eða sammála. Meirihluti hjá öllum nema Flokki fólksins og Miðflokknum Meirihluti kjósenda allra stjórnmálaflokka sem voru í framboði fyrir síðustu þingkosningar utan tveggja voru sammála því að loftlagsbreytingar væru staðreynd. Tæp 49 prósent kjósenda Flokks fólksins var þeirrar skoðunar en tæp 35 prósent sögðust í meðallagi sammála. Kjósendur Miðflokksins skáru sig mest úr en aðeins 4,7 prósent þeirra sögðust mjög sammála staðreyndinni. Í heildina sagðist tæpur þriðjungur þeirra sammála. Á móti sögðust fjörutíu prósent miðflokksmanna ósammála, þar af tæp nítján prósent mjög svo. Þá var veikasti meirihlutinn í röðum sjálfstæðismanna. Tæp 53 prósent þeirra sögðust sammála, þar af 26,6 prósent mjög sammála. Rúmur fimmtungur sjálfstæðismanna trúir ekki að loftlagsbreytingar af völdum manna sé staðreynd. Á hinum enda rófsins telja 88,6 prósent kjósenda Samfylkingarinnar loftslagsbreytingar staðreynd og tæp níutíu prósent kjósenda Viðreisnar. Loftslagsmál Vísindi Skoðanakannanir Jarðefnaeldsneyti Mest lesið Skipstjóri Bandero handtekinn og skipið fært til hafnar Innlent Myndi glaður sjá réttarhöld yfir skipverjum Bandero Innlent Gabríel Douane og fimm aðrir sýknaðir Innlent Vaktin: Bandero hrellir Hval 9 Innlent Bílstjóri horfði á skelfingu lostinn Innlent Sætir morðhótunum og óhróðri í vinsælum Facebook-hópi Innlent Vasaþjófnaður daglegur atburður og verulegar fjárhæðir teknar Innlent „Þá bara krassa lungun“ Innlent Dekk sprakk við lendingu vélar Innlent Bruni við Breiðhöfða Innlent Fleiri fréttir Skipstjóri Bandero handtekinn og skipið fært til hafnar Myndi glaður sjá réttarhöld yfir skipverjum Bandero „Þá bara krassa lungun“ Bruni við Breiðhöfða Vasaþjófnaður daglegur atburður og verulegar fjárhæðir teknar Vaktin: Bandero hrellir Hval 9 Þaulskipulagðir vasaþjófar, minkaveiðar og lífgjöf Dekk sprakk við lendingu vélar Borgarísjaka rekur í átt að Skagafirði Stærsta umferðarhelgi ársins hafin Bílstjóri horfði á skelfingu lostinn Meirihluti ætlar að segja já í ágúst Skilningsleysi foreldra mætti litblindum syninum Staðan orðin „þokkalega góð“ Tugir tilkynninga í viku: „Þetta var ekki í fyrsta skipti sem þau voru handtekin“ Okkar McCartney, okkar Bach kveður Vasaþjófar gómaðir á Suðurlandi og minkafár í rénun Fleiri en einn hafi verið að verki Dýralæknafélag Íslands fordæmir skemmdarverk í Dalsbúi Gunnar Þórðarson er látinn Dregur úr ánægju með frammistöðu ríkisstjórnarflokkanna Sex handteknir grunaðir um vasaþjófnað Sætir morðhótunum og óhróðri í vinsælum Facebook-hópi Gabríel Douane og fimm aðrir sýknaðir Heilum gámi af kampavíni stolið af Ölgerðinni Mosfellsdalur minnti á vígvöll Greinir á um leiðir til að draga úr nikótínneyslu ungmenna Gæsluvarðhald samþykkt yfir Ming Ting „Það er búið að slökkva og húsið er ónýtt“ Gripinn á nánast tvöföldum hámarkshraða Sjá meira
Skoðanakönnun sem Náttúruverndarsamtök Íslands fengu Maskínu til að gera sýnir að sjötíu prósent lýsa sig sammála því að loftslagsbreytingar af völdum manna sé staðreynd, þar af 47 prósent mjög sammála. Rúm fjórtán prósent segja ósammála staðreyndinni, þar af 6,4 prósent mjög ósammála. Ekki hefur áður verið spurt um málið á vegum samtakanna og því er ekki hægt að bera saman hvernig afstaða til þess hefur breyst. Loftslagsbreytingar sem nú eiga sér stað á jörðinni eru afleiðing stórfelldrar losunar mannkynsins á gróðurhúsalofttegundum, fyrst og fremst með bruna á jarðefnaeldsneyti. Þegar hefur hlýnað um meira en gráðu frá viðmiðunartímabili fyrir iðnbyltingu en hlýnunin gæti náð um þremur gráðum fyrir lok aldarinnar ef ekki verið dregið hratt úr losun. Sterk fylgni við menntunarstig, aldur og kyn Afgerandi meirihluti í öllum aldurshópum telur loftslagsbreytingar staðreynd en hlutfallið lækkar eftir því sem svarendur eldast. Hlutfallið er lægst í aldurshópnum sextíu ára og eldri þar sem það er 59 prósent. Verulegur munur er á afstöðu kynjanna til spurningarinnar en konur eru mun líklegri til þess að viðurkenna staðreyndina en karlar, 78 gegn 62 prósentum. Þá er bein fylgni á milli menntunarstigs svarenda og afstöðu þeirra til spurningarinnar. Tæp 57 prósent þeirra sem eru aðeins með grunnskólapróf telja loftslagsbreytingar af völdum manna staðreynd en tæp 84 prósent háskólamenntaðra. Reykvíkingar eru mest afgerandi um að loftslagsbreytingarnar séu staðreynd en tæp sextíu prósent þeirra sögðu mjög sammála. Aðeins rúm tíu prósent þar sögðust ósammála. Þótt það væri meirihlutaskoðun í öllum landshlutum að breytingarnar væru staðreynd var hlutfallið lægst á Vesturlandi, Vestfjörðum, Suðurlandi og Reykjanesi þar sem um 52 prósent sögðust mjög sammála eða sammála. Meirihluti hjá öllum nema Flokki fólksins og Miðflokknum Meirihluti kjósenda allra stjórnmálaflokka sem voru í framboði fyrir síðustu þingkosningar utan tveggja voru sammála því að loftlagsbreytingar væru staðreynd. Tæp 49 prósent kjósenda Flokks fólksins var þeirrar skoðunar en tæp 35 prósent sögðust í meðallagi sammála. Kjósendur Miðflokksins skáru sig mest úr en aðeins 4,7 prósent þeirra sögðust mjög sammála staðreyndinni. Í heildina sagðist tæpur þriðjungur þeirra sammála. Á móti sögðust fjörutíu prósent miðflokksmanna ósammála, þar af tæp nítján prósent mjög svo. Þá var veikasti meirihlutinn í röðum sjálfstæðismanna. Tæp 53 prósent þeirra sögðust sammála, þar af 26,6 prósent mjög sammála. Rúmur fimmtungur sjálfstæðismanna trúir ekki að loftlagsbreytingar af völdum manna sé staðreynd. Á hinum enda rófsins telja 88,6 prósent kjósenda Samfylkingarinnar loftslagsbreytingar staðreynd og tæp níutíu prósent kjósenda Viðreisnar.
Loftslagsmál Vísindi Skoðanakannanir Jarðefnaeldsneyti Mest lesið Skipstjóri Bandero handtekinn og skipið fært til hafnar Innlent Myndi glaður sjá réttarhöld yfir skipverjum Bandero Innlent Gabríel Douane og fimm aðrir sýknaðir Innlent Vaktin: Bandero hrellir Hval 9 Innlent Bílstjóri horfði á skelfingu lostinn Innlent Sætir morðhótunum og óhróðri í vinsælum Facebook-hópi Innlent Vasaþjófnaður daglegur atburður og verulegar fjárhæðir teknar Innlent „Þá bara krassa lungun“ Innlent Dekk sprakk við lendingu vélar Innlent Bruni við Breiðhöfða Innlent Fleiri fréttir Skipstjóri Bandero handtekinn og skipið fært til hafnar Myndi glaður sjá réttarhöld yfir skipverjum Bandero „Þá bara krassa lungun“ Bruni við Breiðhöfða Vasaþjófnaður daglegur atburður og verulegar fjárhæðir teknar Vaktin: Bandero hrellir Hval 9 Þaulskipulagðir vasaþjófar, minkaveiðar og lífgjöf Dekk sprakk við lendingu vélar Borgarísjaka rekur í átt að Skagafirði Stærsta umferðarhelgi ársins hafin Bílstjóri horfði á skelfingu lostinn Meirihluti ætlar að segja já í ágúst Skilningsleysi foreldra mætti litblindum syninum Staðan orðin „þokkalega góð“ Tugir tilkynninga í viku: „Þetta var ekki í fyrsta skipti sem þau voru handtekin“ Okkar McCartney, okkar Bach kveður Vasaþjófar gómaðir á Suðurlandi og minkafár í rénun Fleiri en einn hafi verið að verki Dýralæknafélag Íslands fordæmir skemmdarverk í Dalsbúi Gunnar Þórðarson er látinn Dregur úr ánægju með frammistöðu ríkisstjórnarflokkanna Sex handteknir grunaðir um vasaþjófnað Sætir morðhótunum og óhróðri í vinsælum Facebook-hópi Gabríel Douane og fimm aðrir sýknaðir Heilum gámi af kampavíni stolið af Ölgerðinni Mosfellsdalur minnti á vígvöll Greinir á um leiðir til að draga úr nikótínneyslu ungmenna Gæsluvarðhald samþykkt yfir Ming Ting „Það er búið að slökkva og húsið er ónýtt“ Gripinn á nánast tvöföldum hámarkshraða Sjá meira