Börnin okkar eiga betra skilið en gjörunninn mat Brynja Hlíf Þorsteinsdóttir og Heiðbjört Ósk Ófeigsdóttir skrifa 13. apríl 2026 08:48 Maturinn sem börn fá í leik- og grunnskólum er eitt mikilvægasta lýðheilsumál sveitarfélaga. Mataræði á fyrstu árum hefur bein áhrif á heilaþroska, efnaskipti og heilsu síðar á lífsleiðinni. Regluleg neysla gjörunninnar fæðu mótar bragðskyn barna og venur þau við gervibragðefni og íblöndunarefni sem eru hönnuð til að auka bragð og hvetja til meiri neyslu. Þegar börn verja stórum hluta dagsins í skólum og leikskólum verða þær matarvenjur sem þar myndast mótandi fyrir heilsu þeirra til framtíðar. Rannsóknir sýna að næringarríkt, lítið unnið fæði styður bæði við andlega heilsu og einbeitingu. Á sama tíma og þekking á mikilvægi næringar hefur aldrei verið meiri, glíma um 7,5% barna á Íslandi við offitu eða um fimm þúsund börn. Þessi þróun kallar á skýr viðbrögð og sveitarfélög gegna þar lykilhlutverki. Í leik- og grunnskólum Akureyrar er vilji og metnaður til að bjóða upp á góðar og næringarríkar máltíðir og margt er vel gert. Samt er ljóst að gjörunnin matvæli eru enn hluti af matseðlum, oft dulbúin sem hollari kostir eða einfaldar lausnir, svo sem vorrúllur, kjötbúðingur og tilbúin grænmetisbuff. Einnig má nefna dæmi eins og tilbúið samlokubrauð í stað brauðs bakaðs á staðnum eða pakkasúpur í stað súpa eldaðra frá grunni. Það er svigrúm til að gera betur. L-listinn vill setja í forgang að matur í leik- og grunnskólum Akureyrarbæjar byggi á ferskum, næringarríkum hráefnum, eftir því sem kostur er úr nærumhverfi Eyjafjarðar. Gjörunnin matvæli eiga ekki að vera reglulegur hluti af mataræði barna. Við þurfum markvisst að draga úr notkun þeirra og byggja upp matarumhverfi sem styður við heilsu, þroska og framtíð barnanna okkar. Höfundar eru Brynja Hlíf Þorsteinsdóttir og Heiðbjört Ósk Ófeigsdóttir sem skipa 2. og 6. sæti L-listans á Akureyri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson Skoðun Þegar strákar og menn hætta að svara Steindór Þórarinsson Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson Skoðun Skoðun Skoðun Þegar strákar og menn hætta að svara Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Mikilvægir áfangar í orkumálum Vestfjarða Arna Lára Jónsdóttir skrifar Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar Skoðun Gervigreind í ráðningum - stuðningur eða staðgengill? Helga Jóhanna Oddsdóttir skrifar Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Hraðtíska kallar á aðgerðir Norðurlanda Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Framtíð heilbrigðisþjónustu á Akureyri er í sjónmáli Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Þegar orðaslagurinn stríðir við þjóðarsálina Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Sjá meira
Maturinn sem börn fá í leik- og grunnskólum er eitt mikilvægasta lýðheilsumál sveitarfélaga. Mataræði á fyrstu árum hefur bein áhrif á heilaþroska, efnaskipti og heilsu síðar á lífsleiðinni. Regluleg neysla gjörunninnar fæðu mótar bragðskyn barna og venur þau við gervibragðefni og íblöndunarefni sem eru hönnuð til að auka bragð og hvetja til meiri neyslu. Þegar börn verja stórum hluta dagsins í skólum og leikskólum verða þær matarvenjur sem þar myndast mótandi fyrir heilsu þeirra til framtíðar. Rannsóknir sýna að næringarríkt, lítið unnið fæði styður bæði við andlega heilsu og einbeitingu. Á sama tíma og þekking á mikilvægi næringar hefur aldrei verið meiri, glíma um 7,5% barna á Íslandi við offitu eða um fimm þúsund börn. Þessi þróun kallar á skýr viðbrögð og sveitarfélög gegna þar lykilhlutverki. Í leik- og grunnskólum Akureyrar er vilji og metnaður til að bjóða upp á góðar og næringarríkar máltíðir og margt er vel gert. Samt er ljóst að gjörunnin matvæli eru enn hluti af matseðlum, oft dulbúin sem hollari kostir eða einfaldar lausnir, svo sem vorrúllur, kjötbúðingur og tilbúin grænmetisbuff. Einnig má nefna dæmi eins og tilbúið samlokubrauð í stað brauðs bakaðs á staðnum eða pakkasúpur í stað súpa eldaðra frá grunni. Það er svigrúm til að gera betur. L-listinn vill setja í forgang að matur í leik- og grunnskólum Akureyrarbæjar byggi á ferskum, næringarríkum hráefnum, eftir því sem kostur er úr nærumhverfi Eyjafjarðar. Gjörunnin matvæli eiga ekki að vera reglulegur hluti af mataræði barna. Við þurfum markvisst að draga úr notkun þeirra og byggja upp matarumhverfi sem styður við heilsu, þroska og framtíð barnanna okkar. Höfundar eru Brynja Hlíf Þorsteinsdóttir og Heiðbjört Ósk Ófeigsdóttir sem skipa 2. og 6. sæti L-listans á Akureyri.
Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar
Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar
Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar