„Hver vill ganga í gjaldþrota ríkjasamband?“ Sigurgeir Þorkelsson skrifar 5. júlí 2026 10:54 Öll verslun með hvalaafurðir er bönnuð innan ESB. Samsett „Hver vill ganga í gjaldþrota ríkjasamband?“ spyr Kristján Loftsson, eigandi Hvals ehf., í viðtali við breska blaðið The Telegraph. Blaðið slær því upp að ríkisstjórn Íslands sé tilbúin til að banna hvalveiðar til að auðvelda inngöngu í ESB. Ísland sé eitt þriggja landa, auk Noregs og Japans, sem enn geri slíkt eftir að Alþjóðahvalveiðiráðið lagði bann við hvalveiðum árið 1986. „Hvalveiðar fylgja sama lögmáli og önnur auðlindanýting hafsins. Sé það gert á sjálfbæran hátt, þar sem ekki er veitt of mikið í einu, geta hvalveiðar haldið áfram út í hið óendanlega,“ segir Kristján. Almennt þykir The Telegraph íhaldssamt, á sér langa sögu og er þekkt fyrir gæðaumfjallanir. Blaðið segir hvalveiðar hafa djúpar rætur í íslenskri menningu og yrðu því ákveðin táknmynd tapaðs fullveldis ef af banninu yrði í aðdraganda inngöngu í ESB. „Hvað varðar þjóðaratkvæðagreiðslu um að hefja á ný aðildarviðræður í ágúst, þá er það mín skoðun að Íslendingar séu ekki svo heimskir, sem heild, að kjósa já, svo að það verða alls ekki hafnar neinar viðræður,“ fullyrðir Kristján. Blaðið segir tveggja ára hlé hafa orðið á hvalveiðum sem stafi af efnahagsaðstæðum. Að veiða hval hefði einfaldlega ekki borið sig, meðal annars vegna verðlækkunar á mörkuðum í Japan. Veiðarnar muni dragast inn í mögulegar aðildarviðræður Þá segir í umfjöllun blaðsins að náttúruverndarsinnar og Evrópusinnar hafi trú á að hvalveiðar verði notaðar til að ýfa upp þjóðerniskennd og nýta sem vopn í baráttu gegn ESB-aðild. Nei-sinnar hafi á sama tíma verið tregir til að tengja málefnin tvö beint og hafi þess í stað lagt áherslu á tapaða fiskveiðistjórn við Íslandsstrendur. Blaðið fullyrðir að hvalveiðar hafi þegar verið farnar að valda vandræðum síðast þegar Ísland átti í aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Stuðningur við hvalveiðar hafi þá mælst um 60% en hafi farið minnkandi síðastliðinn áratug. Þegar fyrri ríkisstjórn framlengdi síðan leyfi til hvalveiða til næstu fimm ára árið 2024 sýndi könnun að um helmingur landsmanna var mótfallinn þeim. Ríkisstjórnin boðar frumvarp í haust Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra hefur boðað lagabreytingu í haust þar sem hvalveiðar verða bannaðar. Bannið tæki þá líklega gildi þegar fimm ára endurnýjunin rennur út árið 2029. Blaðið tekur fram að Hvalur ehf. hafi þó hingað til náð að fá leyfin endurnýjuð, þrátt fyrir þann þrýsting sem Ísland hafi verið beitt á alþjóðasviðinu, með dyggum stuðningi íhaldssamra þingmanna. The Telegraph hefur eftir talsmanni ESB að innan sambandsins sé öll verslun með hvalaafurðir bönnuð. Ísland sé í dag ekki hluti af sambandinu en umræða um þennan málaflokk myndi alltaf þurfa að vera hluti aðildarviðræðna. ESB sé þó meira en tilbúið að ganga „tímanlega til uppbyggilegra viðræðna“. Hvalveiðar Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Bretland Mest lesið „Fólk er bara slegið“ Innlent „Ég er hræddur við þessa menn“ Innlent Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Innlent „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Innlent Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Innlent Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Innlent Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu Innlent Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Innlent Bannar innflutning á kanadískum vörum Erlent Haraldur Noregskonungur borinn til grafar Erlent Fleiri fréttir Segir afnám vaxtabóta bitna á tekjulágum heimilum Blása á gagnrýni og opna dagatalið „Fólk er bara slegið“ Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Breytingar á innanlandsflugi vegna bilunar Langflestir upplifðu sólmyrkvann Sumir framhaldsskólar líti fram hjá unglingadrykkju Kristrún flytur stefnuræðuna „Ég er hræddur við þessa menn“ Ekkert heitt vatn á Suðurnesjum í dag Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Sex gistu í fangageymslu í nótt Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður Sjá meira
„Hvalveiðar fylgja sama lögmáli og önnur auðlindanýting hafsins. Sé það gert á sjálfbæran hátt, þar sem ekki er veitt of mikið í einu, geta hvalveiðar haldið áfram út í hið óendanlega,“ segir Kristján. Almennt þykir The Telegraph íhaldssamt, á sér langa sögu og er þekkt fyrir gæðaumfjallanir. Blaðið segir hvalveiðar hafa djúpar rætur í íslenskri menningu og yrðu því ákveðin táknmynd tapaðs fullveldis ef af banninu yrði í aðdraganda inngöngu í ESB. „Hvað varðar þjóðaratkvæðagreiðslu um að hefja á ný aðildarviðræður í ágúst, þá er það mín skoðun að Íslendingar séu ekki svo heimskir, sem heild, að kjósa já, svo að það verða alls ekki hafnar neinar viðræður,“ fullyrðir Kristján. Blaðið segir tveggja ára hlé hafa orðið á hvalveiðum sem stafi af efnahagsaðstæðum. Að veiða hval hefði einfaldlega ekki borið sig, meðal annars vegna verðlækkunar á mörkuðum í Japan. Veiðarnar muni dragast inn í mögulegar aðildarviðræður Þá segir í umfjöllun blaðsins að náttúruverndarsinnar og Evrópusinnar hafi trú á að hvalveiðar verði notaðar til að ýfa upp þjóðerniskennd og nýta sem vopn í baráttu gegn ESB-aðild. Nei-sinnar hafi á sama tíma verið tregir til að tengja málefnin tvö beint og hafi þess í stað lagt áherslu á tapaða fiskveiðistjórn við Íslandsstrendur. Blaðið fullyrðir að hvalveiðar hafi þegar verið farnar að valda vandræðum síðast þegar Ísland átti í aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Stuðningur við hvalveiðar hafi þá mælst um 60% en hafi farið minnkandi síðastliðinn áratug. Þegar fyrri ríkisstjórn framlengdi síðan leyfi til hvalveiða til næstu fimm ára árið 2024 sýndi könnun að um helmingur landsmanna var mótfallinn þeim. Ríkisstjórnin boðar frumvarp í haust Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra hefur boðað lagabreytingu í haust þar sem hvalveiðar verða bannaðar. Bannið tæki þá líklega gildi þegar fimm ára endurnýjunin rennur út árið 2029. Blaðið tekur fram að Hvalur ehf. hafi þó hingað til náð að fá leyfin endurnýjuð, þrátt fyrir þann þrýsting sem Ísland hafi verið beitt á alþjóðasviðinu, með dyggum stuðningi íhaldssamra þingmanna. The Telegraph hefur eftir talsmanni ESB að innan sambandsins sé öll verslun með hvalaafurðir bönnuð. Ísland sé í dag ekki hluti af sambandinu en umræða um þennan málaflokk myndi alltaf þurfa að vera hluti aðildarviðræðna. ESB sé þó meira en tilbúið að ganga „tímanlega til uppbyggilegra viðræðna“.
Hvalveiðar Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Bretland Mest lesið „Fólk er bara slegið“ Innlent „Ég er hræddur við þessa menn“ Innlent Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Innlent „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Innlent Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Innlent Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Innlent Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu Innlent Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Innlent Bannar innflutning á kanadískum vörum Erlent Haraldur Noregskonungur borinn til grafar Erlent Fleiri fréttir Segir afnám vaxtabóta bitna á tekjulágum heimilum Blása á gagnrýni og opna dagatalið „Fólk er bara slegið“ Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Breytingar á innanlandsflugi vegna bilunar Langflestir upplifðu sólmyrkvann Sumir framhaldsskólar líti fram hjá unglingadrykkju Kristrún flytur stefnuræðuna „Ég er hræddur við þessa menn“ Ekkert heitt vatn á Suðurnesjum í dag Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Sex gistu í fangageymslu í nótt Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður Sjá meira