Hryðjuverkamálið frá upp­hafi til enda

Daginn áður hafði lögreglan farið í umfangsmiklar aðgerðir víða um höfuðborgarsvæðið þar sem farið var í húsleitir á níu stöðum. Þar voru fjórir handteknir og vopn haldlögð, þar á meðal rifflar og þrívíddarprentuð skotvopn. Af þessum fjórum mönnum voru tveir, Sindri Snær Birgisson og Ísidór Nathansson, úrskurðaðir í gæsluvarðhald.

Nú, tæplega fjórum árum síðar, geta þessir tveir menn andað léttar. Máli þeirra er endanlega lokið með sýknudómi. Málið var stanslausri hreyfingu, stökk fram og til baka milli lögreglu, saksóknara og dómstólanna, og svo milli dómstigana. En á þeim tíma, í gegnum fjórar dómsuppsögur, voru tvímenningarnir aldrei sakfelldir fyrir þau meintu brot er vörðuðu hryðjuverk.

En um hvað snerist þetta svokallaða hryðjuverkamál?

Eltu Sindra til Ísidórs

Lögreglan fór að beina sjónum sínum að þeim Sindra og Ísidóri við rannsókn á vopnalagabrotum, sér í lagi á þrívíddarprentuðum skotvopnum. 

Fyrr sama ár hafði verið framin skotárás í miðbæ Reykjavíkur þar sem slíkri byssu var beitt, og líklegt að það hafi verið lögreglu hvatning í umræddri rannsókn.

Raunar hafði verið búið að handtaka Sindra áður en grunur lögreglu varðaði hryðjuverk. Það gerðist þann 13. september 2022 þegar gerð var húsleit á heimili hans og hald var lagt á þrjá þrívíddarprentara, fjórar byssur og aðra prentaða búta sem eiga að geta verið notaðir við smíðar á vopnum.

Sindri var úrskurðaður í vikulangt gæsluvarðhald og lögreglan tók símann hans, en átti í erfiðleikum með að komast inn í hann. Daginn sem gæsluvarðhaldið rann út hafði það enn ekki tekist, en skömmu eftir að hann losnaði úr haldi komst lögreglan í símann, og virðist fljótlega hafa farið að skoða samskipti Sindra við Ísidór, og taldi tilefni til að skoða þá sérstaklega.

Lögreglan aflaði heimildar dómstóla til fylgjast með honum, beita svokallaðri skyggingu, og koma fyrir staðsetningarbúnaði í bíl hans.

Daginn eftir að Sindri varð frjáls ferða sinna, þann 21. september, elti lögreglan hann um höfuðborgarsvæðið. Henni hafði ekki tekist að staðsetja Ísidór, en svo mætti segja að Sindri hafi leitt hana til hans.

Leið Sindra lá á Álftanes í Garðabæ þar sem Sindri nam staðar við íbúðarhús, steig úr bílnum og hitti þar fyrir Ísidór. Að sögn Karls Steinars, fyrir dómi, heilsuðust þeir tveir að nasistasið, með því að lyfta upp hægri handlegg upp á ská. Þeir óku síðan saman í burtu og lögreglan á eftir.

Karl Steinar sagði þá hafa ekið með þeim hætti að líklegt væri að þeim hafi grunað að einhver væri að fylgjast með. Svo hafi Sindri fengið símtal þar sem honum var tilkynnt um að líklega væri lögreglan með augun á þeim.

Á sama tíma hafi lögreglan, að sögn Karls Steinars, á sama tíma verið að komast úr meira úr síma Sindra, og á þeim tíma hafi verið ákveðið að hefja formlega rannsókn og handtaka þá tvo.

Hvert var meinta skotmarkið?

Í tilkynningu lögreglu um handtökurnar sagði að hættuástandi hafi með þeim verið afstýrt. Og á áðurnefndum blaðamannafundi daginn eftir kvað við sama tón. 

Þar sagði Grímur Grímsson, þáverandi yfirlögregluþjónn hjá lögreglunni á höfuðborgarsvæðinu og núverandi þingmaður, að viðbrögð lögreglu og vinnsla hennar á upplýsingum hefðu orðið til þess að „hugmyndir manna um beitingu vopna gegn borgurum landsins og mikilvægum stofnunum þess yrðu ekki að veruleika.“

---

Strax fór fólk að velta fyrir sér hver möguleg skotmörk mannanna hafi verið, og var ýmist nefnt til sögunnar með vísan til helsta sönnunargagns málsins, samskipta Sindra og Ísidórs á miðlinum Signal.

Aðspurður um hvort ætla mætti að fyrirhuguð árás tvímenningana hefði átt að beinast gegn Alþingi eða jafnvel lögreglu svaraði Karl Steinar: „Jú, það má alveg áætla það.“

Næstu daga var greint frá því að Sindri og Ísidór hafi haft augastað á árshátíð lögreglunnar, sem vettvangi til að fremja voðaverk. Svo voru nöfn ýmsra þekktra einstaklinga nefnd til sögunnar í þessum efnum. Það voru: Gunnar Smári Egilsson þáverandi stjórnandi Sósíalistaflokksins, Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, Píratarnir þrír; Björn Leví Gunnarsson, Helgi Hrafn Gunnarsson, og Smári McCarthy, og svo Guðlaugur Þór Þórðarsson, þáverandi umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra.

„Þetta er auðvitað mjög óþægilegt og maður finnur líka sérstaklega fyrir því af því að það fyrsta sem maður hugsar er hvernig útskýrir þú þetta fyrir fjölskyldunni,“ sagði Guðlaugur Þór.

Tengsl við föður ríkislögreglustjóra

Sigríður Björk Guðjónsdóttir, þáverandi, ríkislögreglustjóri sagði sig frá rannsókn málsins skömmu eftir að það kom upp, og var rannsóknarforræðið flutt til Héraðssaksóknara. 

Ástæðan var sú að nafn föður hennar, Guðjóns Valdimarssonar skotvopnasafnara, kom upp í skýrslutökum.

Í húsleit á heimili Guðjóns fundust fjörutíu skotvopn sem voru óskráð. Í ljós kom að alls voru 173 skotvopn skráð á nafn hans en sum þeirra reyndust skráð týnd, önnur óskráð og enn önnur á skrá hjá honum en hvergi að finna við leitina.

Í kjölfarið var tekin skýrsla af Guðjóni, og hann spurður út í framburð tvímenninganna sem var á þá leið að þeir hefðu fengið af honum skotvopn, og hann af þeim þrívíddarprentað skotvopn. Hann neitaði því staðfastlega.

„Hversu gáfulegt heldur þú að það sé fyrir mig sem að, vopnasala og faðir ríkislögreglustjóra, að kaupa þrívíddaprent, þrívíddprentaða byssu og hafa hana hér eða hvar sem væri sem hún gæti fundist á mínum vegum. Hversu gáfulegt fyndist þér það vera? Þið eruð raunverulega að segja að ég sé fáviti. Það bara hlýtur að vera. Vegna þess að það dytti engum heilvita manni í hug að gera þetta. Bara það er bara útilokað. Ég sko, ég kaupi aldrei byssur nema ég viti hvaðan hún er komin og ég hef samt lent í vandræðum,“ var haft eftir Guðjóni í skýrslu lögreglu.

„Ef þið bara hefðuð skoðað hver skyldmenni mín eru, þá hefðuð þið ekki komið hingað, nema það sé bara einhver hefndarráðstöfun gagnvart dóttur minni. Það er eina sem ég get séð út úr þessu, því ég hef ekkert að fela.“

Guðjón var aldrei með stöðu sakbornings í hryðjuverkamálinu, og var rannsókn á hendur honum felld niður.

Ófullnægjandi ákæra og aukið viðvörunarstig

Rannsókn á Hryðjuverkamálinu lauk í nóvemberlok 2022, og í byrjun næsta mánaðar ákvað Héraðssaksóknari að gefa út ákæru. Þeir voru báðir ákærðir fyrir vopnalagabrot. Þá var Sindri ákærður fyrir tilraun til hryðjuverka, og Ísidór fyrir hlutdeild í því.

Í ákærunni sagði að Sindri hafi ætlað að „valda ótilgreindum hópi fólks, á ótilgreindum stað, bana eða stórfelldu líkamstjóni eða stefna lífi þeirra í hættu með stórfelldum eignapsjöllum.“

Þessa ætlun hafi hann sýnt í verki með samskiptum sínum við Ísidór á Signal, og með framleiðslu og öflun skotvopna. Þá hafi hann verið búinn að verða sér úti um upplýsingar um sprengju- og drónagerð, reynt að verða sér úti um lögreglufatnað, búnað og skilríki með það í huga að villa um fyrir fólki.

Markmið hans var sagt hafa verið að valda almenningi verulegum ótta og mikilli ringulreið.

Ísidór hafi svo liðsinnt honum í orði og verki með því að senda honum hvatningarorð og undirróður. Þá hafi hann hjálpað honum við drónagerð.

Þess má geta að tvímenningarnir játuðu sök varðandi þann hluta ákærunnar sem varðaði vopnalagabrot.

Lögmenn mannanna, Sveinn Andri Sveinsson og Einar Oddur Sigurðsson, gáfu lítið fyrir ákæruna. Það væri aðallega vegna þess hve óskýr hún væri: Staður og stund ætlaðra hryðjuverka lægi ekki fyrir. Það væri nauðsynlegt svo sakborningarnir gætu tekið til varna.

Og héraðsdómur og Landsréttur voru á sama máli, og því var köflum ákærunnar sem vörðuðu hryðjuverk vísað frá dómi. Það þýddi að Héraðssaksóknari fór aftur að semja ákæru, og þurfti að passa að næst yrði hún skýrari.

Um sömu mundir, í desember 2022, komst Landsréttur að annarri niðurstöðu sem var sakborningunum í vil. Gæsluvarðhaldsúrskurður um áframhaldandi gæsluvarðhald var felldur úr gildi og Sindri og Ísidór því lausir úr haldi. Þar á undan höfðu þeir verið í haldi frá handtöku, eða í ellefu vikur.

Vegna þess ákvað ríkislögreglustjóri að hækka viðbúnaðarstig úr neðsta mögulega stigi yfir í það næstneðsta.

„Þessir drengir hafa verið í faðmi fjölskyldunnar undanfarna daga, opnað pakka og stangað hangikjöt úr tönnunum. Eina sem svona tilkynning gerir er að valda ótta og kvíða hjá fólki sem er þegar með einhverja kvíðaröskun. Aðrir kippa sér ekki upp við þetta og flestir hjá almenningi sjá í gegnum þetta fimbulfamb hjá lögreglunni,“ sagði Sveinn Andri um það.

Hvað sögðu Sindri og Ísidór?

Það var ekki fyrr en í júníbyrjun 2023 sem Héraðssaksóknari gaf út nýja ákæru í málinu. Í henni var tekið sérstaklega fram að þeir hafi ætlað sér að fremja skot- og/eða sprengjuárás, en enn átti það að beinast gegn „ótilgreindum hópi fólks, á ótilgreindum stað og tíma.“

Helsta breytingin var þó að talsvert ítarlegri upplýsingar voru í henni, sérstaklega um samskipti mannanna á Signal.

„Ég elska óreiðu. Fólk má deyja mín vegna. Varla til sú manneskja sem hefur sýnt mér kærleika nokkur tímann um ævina. Fólk almennt er viðbjóður. Plága. Djöfull tek ég marga með mér þegar að því kemur,“ sendi Sindri öðrum manni á Signal.

Sindri og Ísidór töluðu sín á milli nokkuð um hryðjuverkamenn á borð við Anders Behring Breivik sem drap fjölda manns í Útey í Noregi árið 2011.

„Þvílíkur sjarmur,“ sagði Ísidór um hann í samskiptum þeirra.

Þá kvartaði Sindri yfir því í eitt skipti við Ísidór að illa hafi verið komið fram við hann. Ég er á grensun[n]i að fremja fjöldamorð bara núna,“ sagði hann af því tilefni.

Í annað skipti þegar þeir voru að ræða Gleðigönguna í Reykjavík áttu þeir þessi samskipti:

Sindri: „Sérðu þetta ekki fyrir þér.“

Ísidór: „ójú“

Sindri: „Einn vörubíll myndi taka lágmark 100.“

Ísidór: „Lægstu spár.“

Sindri: „Bakka fram og aftur.“

Ísidór: „fokkin poolters.“

Sindri : „Og svo engagement time – Spreyja 500 skotum og beila á næstu location.“

Lesa má nánar um samskipti þeirra hér.

Í ákærunni var því einnig haldið fram að Sindri hafi undirbúið ætluð hryðjuverk, með því að tileinka sér aðferða- og hugmyndafræði þekktra hryðjuverkamanna, verða sér úti um efni um sprengju- og drónagerð, og kynna sér efni sem tengdist mögulegum árásarþolum, og svo að reyna að verða sér úti um búnað til verksins.

Í ákærunni voru gefin 64 dæmi um það hvernig Sindri þótti undirbúa ætluð hryðjuverk, en af þeim var þó einungis eitt dæmi um meintan undirbúning sem ekki fór fram á netinu. Hann var sagður, með Gleðigönguna í huga, hafa farið á vettvang (sem var ekki gefin upp) og mælt bil milli lokana með það fyrir augum að kanna hvort unnt væri að aka stóru ökutæki þar í gegn.

Ekki dulinn verknaður heldur ósmekklegur húmor

Lögmenn tímenningana litu samskipti Sindra og Ísidórs öðrum augum en ákæruvaldið. Um hafi verið að ræða óvarlegt samtal þar sem ýmislegt ósmekklegt bar á góma, en þarna hafi verið um að ræða ímyndanir, hugleiðingar og fantasíur sem hefðu ekki falið í sér neinn ásetning.

Einar Oddur tók til að mynda fyrir áðurnefnt spjall þeirra um Gleðigönguna í greinargerð sinni, og benti á að það hafi einungis tekið um eina mínútu. Að því loknu hafi þeir aldrei rætt málefni Hinsegin daga aftur.

Þá hafi umrætt samtal fljótlega farið yfir í háð. „Sjáumst í fyrramálið sofðu rótt“ sendi Sindri ásamt hjartatákni (e. emoji). Ísidór svaraði: „Sömuleiðis. Og dreymi þig fallega elskulegur“.

Í umræddri greinargerð gagnrýndi Einar Oddur ákæruna, og sagði að í henni vantaði yfirleitt mikið samhengi sem sýndi að þarna væri um ósmekklegan húmor að ræða, sem umlykti allar umræður þeirra. Af hálfu Ísidórs, sem Einar varði og var líkt og áður segir ákærður fyrir hlutdeild, væri ekki um að ræða „einhverskonar dulinn hlutdeildarverknað“.

Dómarinn látinn víkja og hiti færist í leikinn

Héraðsdómur Reykjavíkur ákvað í október 2023 að vísa þessari nýju ákæru frá dómi. Landsréttur felldi þann úrskurð úr gildi og sendi málið aftur í hérað.

Þar sem dómarinn í málinu, Daði Kristjánsson, hafði áður komist að þeirri niðurstöðu að vísa ætti hryðjuverkahlutanum frá dómi fór Héraðssaksóknari fram á að hann myndi víkja sæti, hann væri orðinn vanhæfur í málinu, búinn að taka afstöðu til þess.

Landsréttur féllst á þessa kröfu og var dómarinn látinn víkja. Karl Ingi Vilbergsson, sem sótti málið fyrir Héraðssaksóknara, sagðist hvorki ánægður né óánægður með niðurstöðuna.

„Við erum bara að fara eftir ákveðnum leikreglum. Svona er ferill málsins,“ sagði hann.

Sveinn Andri, sem var ósáttur með að dómarinn hafi verið látinn víkja, fór þá hörðum orðum um Karl Inga, sem að hans sögn var meira vanhæfur en dómarinn.

„Það ætti að vera búið að henda honum úr málinu tuttugu sinnum út af brotum hans á hlutleysisreglum. Ef dómari málsins er leikmaður í íslensku utandeildarliði þegar kemur að vanhæfi, þá er saksóknari úrvalsdeildinni ensku. Hann ber höfuð og herðar yfir dómarann þegar kemur að vanhæfi og hlutdrægni.“

Sögðu sína hlið fyrir dómi

Aðalmeðferð málsins fór fram í héraðsdómi um nokkurra daga skeið í febrúar 2024. Sindri Snær var fyrstur að gefa skýrslu og sagði af og frá að hann hafi verið að skipuleggja hryðjuverk.

„Ég neita þessu alfarið, þetta er bara galið.“

Sindri var meðal annars spurður út í stefnuskrá Breiviks, sem hann sótti á netinu og las. Það sagðist hann hafa gert sér til dægrastyttingar, líkt og hverja aðra bók, en hann hafi ekki tileinkað sér það sem í henni segir.

Jafnframt ræddi hann um áðurnefndan hluta ákærunnar þar sem hann var sagður hafa farið á vettvang og mælt vegalengdir í því skyni að aka stóru ökutæki á fólk í kringum Gleðigönguna, en Sindri sagðist ekkert kannast við það. Þá gerði Sveinn Andri, verjandi hans, athugasemd við það að „vettvangur“ væri ekki tilgreindur með nákvæmari hætti í ákæru. Aðspurður kvaðst Karl Ingi ekki geta skýrt það nánar.

Ísidór gaf skýrslu á eftir Sindra og neitaði því alfarið að hafa hvatt Sindra til að fremja hryðjuverk.

„Ósmekklegt tal sem ég sé eftir í dag og bjóst aldrei við því að því yrði varpað fram fyrir almenning,“ sagði Ísidór um ummæli sem hann viðhafði í spjalli sínu við Sindra.

Framburður hans vakti nokkurra athygli vegna skoðana sem hann lýsti. Til að mynda sagðist honum finnast samkynhneigð og barnagirnd „tengdir kvillar“ og þá sagði hann flest vandamál íslensks samfélags vera innflutt.

„Ég er ekki hefðbundinn teiknimyndarasisti, sem mismunar fólki eftir húðlit. Besti vinur minni í æsku var svartur,“ sagði Ísidór.

Ýmis athyglisverð vitni

Fleiri gáfu skýrslur fyrir dómi. Unnusta Ísidórs gekkst til að mynda við því í skýrslutöku að nasistafáni hafi hangið uppi á vegg á heimili þeirra, í geymslu þar sem hann geymdi þrívíddarprentara.

Hún vildi þó meina að Ísidór væri alls ekki ofbeldisfullur, og hafi ekki talað um að beita ofbeldi. Hann ætti þó til að vera orðljótur og gerði sig stórkarlalegan fyrir framan vini sína, án þess að meina nokkuð með því.

Þá kom kona fyrir dóm sem hafði starfað við vopnasölu á Íslandi segir að vopnabransinn hafi sjokkerað sig.

„Allur þessi bransi er ótrúlegur. Það er ótrúlega mikið af ólöglegum vopnum hérna. Ég er ánægð að vera segja ykkur frá því,“ sagði hún. Að skýrslutöku hennar lokinni, sagði hún, meðan hún gekk úr dómsalnum: „Ef þið viljið nöfnin kallið í mig aftur.“

Geðlæknir, sem framkvæmdi geðmat á tvímenningunum, bar vitni og sagði sjaldgæft að „yfirgnæfandi þorri galgopalegrar orðræðu ungra manna leiðir ekki til neinna framkvæmda, það er óskaplega mikil undantekning.“

Hann sagði að yrði sannað að mennirnir hafi gerst sekir um það sem þeim var gefið að sök, væru þeir báðir sakhæfir að hans mati.

Þá kom fulltrúi hjá Europol, verkefnastjóri hóps sem skoðar hryðjuverk hægrisinnaðra öfgamanna, til landsins til að gefa skýrslu í héraðsómi. Hann sagðist handviss um að lögreglan hér á landi hafi komið í veg fyrir hryðjuverk.

Sá taldi eðlilegt að til dæmis dagsetning fyrirhugaðrar árásar lægi ekki fyrir í ákæru.

„Þú leitar að dagsetningu, en í mörgum málum liggur hún ekki fyrir. Ég hef séð mál þar sem gerandinn minnist ekki á dagsetningu fyrr en daginn sem hann framkvæmir ódæðið,“ sagði hann, og aðspurður um möguleg skotmörk Sindra og Ísidórs sagði hann að oft lægi ákveðið skotmark ekki strax fyrir hjá hryðjuverkamönnum:

„Ég get sagt þér að þetta hefði verið ofbeldisfull öfgaárás sem hefði orsakað mikið mannfall.“

Sveinn Andri vildi skýrari svör, og endaði á að segja: „Hann er greinilega með engin svör við þessu, þannig þetta er búið hjá mér.“

Enn eitt vitnið, sérfræðingur lögreglunnar greindi frá því að á tölvu Ísidórs hafi fundist skjal sem bar heitið „manifesto“, sem þýðir stefnuskrá. Stefnuskrár hryðjuverkamanna, líkt og áðurnefnds Breivik voru mikið til umræðu meðan á aðalmeðferðinni stóð.

Í þessari stefnuskrá Ísidórs sagði:

---

„Að flýta fyrir -gas, gas, gas,

Ég þreyttur á gangi mála

Ég þreyttur á fjölmenningu

Ég þreyttur á öfga femínisma

Ég þreyttur á „mannréttindum“

Ég þreyttur á glóbalisma (sérstaklega út frá þessari eyju)

Ég þreyttur á kommúnistum

Ég þreyttur á borgarstjórn“

[…]

Samkynhneigð er ekki náttúruleg

Samkynhneigð er geðsjúkdómur

Samkynhneigð er hætta gegn börnum“

---

Í málflutningi lögmanna sagði Karl Ingi að ómögulegt væri að líta á umræður mannanna sem grín. Sveinn Andri sagði hins vegar að bókstafleg túlkun á samskiptum þeirra væri skrýtin. Jafnframt taldi hann líklegt að lögreglan hafi átt við sönnunargögn, það er að segja skotvopn í málinu.

Stekkur milli dómstiga

Dómur var kveðinn upp í Héraðsdómi Reykjavíkur mánuði eftir að aðalmeðferðinni lauk. Sindri og Ísidór voru sýknaðir fyrir hryðjuverkahluta ákærunnar, en sakfelldir fyrir þann hluta sem varðaði vopnalagabrot. Fyrir það hlaut Sindri tveggja ára dóm og Ísidór átján mánaða dóm.

„Þessi niðurstaða er áfellisdómur fyrir ákæruvaldið og ríkislögreglustjóra. Það er bara þannig,“ sagði Sveinn Andri.

Í dómnum sjálfum sagði að einhverjar líkur hafi verið á því að Sindri hafi haft einhvers konar illvirki í huga, þó ekki liggi fyrir hvers eðlis sá verknaður væri. Ákæruvaldinu hafi hins vegar ekki tekist að sanna að hann ætlaði að fremja hryðjuverk.

Ríkissaksóknari áfrýjaði málinu til Landsréttar. Og í mars í fyrra komst sá dómstóll að sömu niðurstöðu og í héraði, nema að refsing þeirra var milduð. Sindri hlaut þá átján mánaða dóm, en Ísidór fimmtán.

Aftur ákvað Ríkissaksóknari að áfrýja, og nú til Hæstaréttar, sem komst að því í mars á þessu ári, 2026, að dómur Landsréttar hafi verið gallaður. Málið var því sent aftur þangað. Í stuttu máli setti Hæstiréttur út á það að Landsréttur hafi ekki lagt réttan skilning á sönnunarkröfur almennra hegningarlaga, varðandi ásetning til fullframins brots.

Einar Oddur sagði þessa niðurstöðu Hæstaréttar koma á óvart. Raunar hafi rétturinn fallist á varakröfu ákæruvaldsins sem hafi fengið litla umfjöllun.

Sömu þrír dómarar Landsréttar komust að sömu niðurstöðu og áður nú í júní síðastkiðnum, að sýkna skyldi Sindra og Ísidór fyrir ákæruna sem varðaði hryðjuverk.

„Þótt skilaboðin sem í ákæru greinir séu óneitanlega ósmekkleg

verður ekki séð hvernig hvatning eða undirróður um að fremja hryðjuverk getur falist í þeim,“ sagði í dómi Landsréttar.

Og málinu lauk svo í síðustu viku, tæpum fjórum árum eftir handtökuna, þegar Ríkissaksóknari ákvað að áfrýja málinu ekki í þriðja sinn.

Þó er reyndar ákveðinn angi þess enn úti. Sveinn Andir hefur sagt að Sindri og Ísidór muni nú falast eftir bótum frá ríkinu vegna aðfarar þess að þeim.

„Það er engin spurning að ákærðu í málinu eiga svimandi bótakröfur á ríkið fyrir alla aðförina. Það eru auðvitað næstu skref fyrir þá að sækja bætur á ríkið fyrir þetta mál, gæsluvarðhald og svo framvegis. Ég veit ekki hvar ég á að byrja þar, þeirra líf er búið að vera stopp núna í hvað, þrjú ár, fjögur ár.“