Myndum borga fyrir inngöngu Svartfjallalands Hjörtur J. Guðmundsson skrifar 8. ágúst 2026 07:04 Haft var eftir ónafngreindum háttsettum embættismanni ríkisstjórnar Evrópusambandsins (framkvæmdastjórnarinnar) á sviði stækkunarmála á fréttavefnum Politico í gær að Ísland gæti hugsanlega gengið í sambandið samhliða Svartfjallalandi yrði samþykkt í þjóðaratkvæðinu í lok mánaðarins að setja stefnuna á inngöngu í það. Annar embættismaður hennar tekur undir þetta í fréttinni og bætir við að vegna ríkidæmis Íslands myndi landið greiða meira til Evrópusambandsins en fengist í styrki þaðan og borga fyrir inngöngu Svartfjallalands enda yrði það fátækasta ríki sambandsins. Meira en 30 ár eru liðin síðan ríki gengu í Evrópusambandið sem greiða meira til þess en þau fá til baka frá sambandinu í hvers kyns styrki. Svokallaðir nettógreiðendur til þess. Frá því að Svíþjóð, Finnland og Austurríki gengu í það árið 1995. Ísland yrði fyrsta ríkið á þeim tíma til þess að ganga í Evrópusambandið sem greiddi með sér. Síðan hafa þrettán ríki orðið hluti Evrópusambandsins sem eru þvert á móti nettóþiggjendur. Aðallega í Austur-Evrópu. Fá þannig meira frá sambandinu en þau greiða til þess. Ísland myndi ásamt minnihluta ríkja Evrópusambandsins greiða reikninginn. Með öðrum orðum myndum við alltaf greiða með okkur. Allt sem við fengjum frá Evrópusambandinu kæmi þannig í raun úr okkar eigin vösum og miku meira en það. Meirihluti ríkja sambandsins fær mun meira úr sjóðum þess en þau greiða í þá eða 17 af 27 og sér ekki fyrir endann á því. Flest ríkjanna gengu í sambandið fyrir meira en 20 árum. Tíu önnur eru síðan annað hvort samþykkt eða möguleg umsóknarríki og yrðu öll nettóþiggjendur. Þar á meðal eru Úkraína og Moldóva. Það er ekki að furða að Evrópusambandið hafi lagt til 48% hækkun á greiðslum ríkja sambandsins í sjóði þess. Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum) og heldur úti vefsíðunni Stjornmalin.is. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Sjá meira
Haft var eftir ónafngreindum háttsettum embættismanni ríkisstjórnar Evrópusambandsins (framkvæmdastjórnarinnar) á sviði stækkunarmála á fréttavefnum Politico í gær að Ísland gæti hugsanlega gengið í sambandið samhliða Svartfjallalandi yrði samþykkt í þjóðaratkvæðinu í lok mánaðarins að setja stefnuna á inngöngu í það. Annar embættismaður hennar tekur undir þetta í fréttinni og bætir við að vegna ríkidæmis Íslands myndi landið greiða meira til Evrópusambandsins en fengist í styrki þaðan og borga fyrir inngöngu Svartfjallalands enda yrði það fátækasta ríki sambandsins. Meira en 30 ár eru liðin síðan ríki gengu í Evrópusambandið sem greiða meira til þess en þau fá til baka frá sambandinu í hvers kyns styrki. Svokallaðir nettógreiðendur til þess. Frá því að Svíþjóð, Finnland og Austurríki gengu í það árið 1995. Ísland yrði fyrsta ríkið á þeim tíma til þess að ganga í Evrópusambandið sem greiddi með sér. Síðan hafa þrettán ríki orðið hluti Evrópusambandsins sem eru þvert á móti nettóþiggjendur. Aðallega í Austur-Evrópu. Fá þannig meira frá sambandinu en þau greiða til þess. Ísland myndi ásamt minnihluta ríkja Evrópusambandsins greiða reikninginn. Með öðrum orðum myndum við alltaf greiða með okkur. Allt sem við fengjum frá Evrópusambandinu kæmi þannig í raun úr okkar eigin vösum og miku meira en það. Meirihluti ríkja sambandsins fær mun meira úr sjóðum þess en þau greiða í þá eða 17 af 27 og sér ekki fyrir endann á því. Flest ríkjanna gengu í sambandið fyrir meira en 20 árum. Tíu önnur eru síðan annað hvort samþykkt eða möguleg umsóknarríki og yrðu öll nettóþiggjendur. Þar á meðal eru Úkraína og Moldóva. Það er ekki að furða að Evrópusambandið hafi lagt til 48% hækkun á greiðslum ríkja sambandsins í sjóði þess. Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum) og heldur úti vefsíðunni Stjornmalin.is.
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun