Mikilvægasta Gleðigangan Hanna Katrín Friðriksson skrifar 8. ágúst 2026 08:00 Með örfáum undantekningum hef ég tekið þátt í Gleðigöngunni á Íslandi frá upphafi. Alltaf jafn gaman, alltaf jafn sérstakt. Og hvert skipti hefur gefið tilefni til að rifja upp þá vegferð sem hefur tryggt forystu Íslands þegar kemur að réttindum hinsegin fólks. Ísland er í þriðja sæti á Regnbogakorti ILGA-Europe sem sýnir stöðu og réttindi hinsegin fólks og í fyrsta sæti á réttindakorti TGEU (Trans Europe and Central Asia). Þá trónir Ísland efst á Spartacus Gay Travel Index yfir góða áfangastaði fyrir hinsegin ferðalanga. Þessa góðu stöðu má rekja til þrotlausrar vinnu fjölda fólks innan og utan hinsegin samfélagsins. Sú vinna hefur verið mörgum dýrkeypt og kallað á erfiðar persónulegar fórnir fólks sem staðið hefur í forgrunni réttindabaráttunnar. Að sama skapi er ástæða til að gleðjast yfir því að almennt hafa þessar réttarbætur loks náð fram að ganga með fullum stuðningi íslensks samfélags. Íslensk stjórnvöld munu áfram standa vörð um mannréttindi hinsegin fólks og halda áfram lagabótum, ekki aðeins til að halda góðri stöðu heldur til að leggja sitt af mörkum til enn betri heims. Íslenskt samfélag hefur ekki farið varhluta af þeirri neikvæðu bylgju sem merkja má víðs vegar um heim í málefnum hinsegin fólks. Minni spámenn hafa uppgötvað að það er vís leið til stundarfrægðar að hafa uppi meiðandi umræðu um hinsegin fólk, gjarnan dulbúna sem almennar áhyggjur af velferð samfélagsins. Réttindi hinsegin fólks hafa þannig orðið pólitískur gjaldmiðill í höndum popúlískra stjórnmálamanna. Baráttan gegn frelsi og réttindum hinsegin fólks – og um þessar mundir sérstaklega trans fólks - er nátengd uppgangi ýmiskonar skipulagðra öfgahreyfinga í heiminum sem ógna sjálfum grundvallargildum lýðræðisins: frelsi, jafnrétti og mannréttindum. Við getum ekki lokað augunum fyrir áhrifum þess. Við höfum sannarlega orðið vör við aukna neikvæða orðræðu, við höfum orðið vitni að skemmdarverkum á regnbogafánanum og hótunum um ofbeldisverk. En það er einmitt þegar skuggarnir hóta því að taka yfir sem gleðin og birtan er allra mikilvægust. Ég hlakka til þess að ganga í dag og gleðjast með hinsegin fjölskyldunni minni sem og öllum þeim fjölda fólks sem fagnar stöðu okkar sem opnu, frjálslyndu og vel upplýstu samfélagi. Gleðilega hátíð. Höfundur er atvinnuvegaráðherra. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hanna Katrín Friðriksson Hinsegin Gleðigangan Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Skoðun Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Sjá meira
Með örfáum undantekningum hef ég tekið þátt í Gleðigöngunni á Íslandi frá upphafi. Alltaf jafn gaman, alltaf jafn sérstakt. Og hvert skipti hefur gefið tilefni til að rifja upp þá vegferð sem hefur tryggt forystu Íslands þegar kemur að réttindum hinsegin fólks. Ísland er í þriðja sæti á Regnbogakorti ILGA-Europe sem sýnir stöðu og réttindi hinsegin fólks og í fyrsta sæti á réttindakorti TGEU (Trans Europe and Central Asia). Þá trónir Ísland efst á Spartacus Gay Travel Index yfir góða áfangastaði fyrir hinsegin ferðalanga. Þessa góðu stöðu má rekja til þrotlausrar vinnu fjölda fólks innan og utan hinsegin samfélagsins. Sú vinna hefur verið mörgum dýrkeypt og kallað á erfiðar persónulegar fórnir fólks sem staðið hefur í forgrunni réttindabaráttunnar. Að sama skapi er ástæða til að gleðjast yfir því að almennt hafa þessar réttarbætur loks náð fram að ganga með fullum stuðningi íslensks samfélags. Íslensk stjórnvöld munu áfram standa vörð um mannréttindi hinsegin fólks og halda áfram lagabótum, ekki aðeins til að halda góðri stöðu heldur til að leggja sitt af mörkum til enn betri heims. Íslenskt samfélag hefur ekki farið varhluta af þeirri neikvæðu bylgju sem merkja má víðs vegar um heim í málefnum hinsegin fólks. Minni spámenn hafa uppgötvað að það er vís leið til stundarfrægðar að hafa uppi meiðandi umræðu um hinsegin fólk, gjarnan dulbúna sem almennar áhyggjur af velferð samfélagsins. Réttindi hinsegin fólks hafa þannig orðið pólitískur gjaldmiðill í höndum popúlískra stjórnmálamanna. Baráttan gegn frelsi og réttindum hinsegin fólks – og um þessar mundir sérstaklega trans fólks - er nátengd uppgangi ýmiskonar skipulagðra öfgahreyfinga í heiminum sem ógna sjálfum grundvallargildum lýðræðisins: frelsi, jafnrétti og mannréttindum. Við getum ekki lokað augunum fyrir áhrifum þess. Við höfum sannarlega orðið vör við aukna neikvæða orðræðu, við höfum orðið vitni að skemmdarverkum á regnbogafánanum og hótunum um ofbeldisverk. En það er einmitt þegar skuggarnir hóta því að taka yfir sem gleðin og birtan er allra mikilvægust. Ég hlakka til þess að ganga í dag og gleðjast með hinsegin fjölskyldunni minni sem og öllum þeim fjölda fólks sem fagnar stöðu okkar sem opnu, frjálslyndu og vel upplýstu samfélagi. Gleðilega hátíð. Höfundur er atvinnuvegaráðherra.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar