„Ætlar hann að segja já eða nei?“ Jón Þór Stefánsson skrifar 23. ágúst 2026 12:44 Guðni Th. Jóhannesson, starfar nú sem prófessor við Háskóla Íslands en var áður forseti Íslands. Vísir/Anton Brink „Nú er þetta aðeins að fara að verða eins og í frúinni í Hamborg: Ætlar hann að segja já eða nei?“ sagði Guðni Th. Jóhannesson, fyrrverandi forseti lýðveldisins, í Sprengisandi á Bylgjunni í dag þar sem hann ræddi um komandi þjóðaratkvæðagreiðslu. Þar sagði hann að hann teldi það ekki endilega í sínum verkahring að gefa upp hvernig hann myndi greiða atkvæði um næstu helgi, þegar Íslendingar munu segja til um hvort hefja skuli á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið. „Þú bauðst mér hingað af því að ég er prófessor í sagnfræði, og líka fyrrverandi forseti Íslands, og mér finnst að við sem höfum greiðari aðgang að hljóðnemanum, vegna þekkingar, reynslu og fyrri starfa, höfum vissa ábyrgð,“ sagði Guðni við Kolbein Tuma Daðason, sem stýrði Sprengisandi að þessu sinni. Viðtalið við Guðna má sjá í heild sinni hér að neðan. Hann ræddi einnig um atkvæðagreiðsluna í tengslum við fullveldið og sjávarauðlindina, en hann er, líkt og flestir vita, sérfróður um þau málefni. Guðni fór yfir það hvernig þjóðin hefur, í kringum atkvæðagreiðsluna, skipts í tvær fylkingar. „Við Íslendingar stöndum núna á tímamótum. Við þurfum að gera upp hug okkar. Miðað við andann í samfélaginu, jafnvel skoðanakannanir, og samtöl við fólk hér og þar og alls staðar, meira að segja á hlaupum í maraþoninu í gær, þá finnur maður að það eru ólík sjónarmið sem togast á. Þjóðin virðist vera nokkurn veginn svo að það séu tvær andstæðar fylkingar, og um það bil jafnar. En það þýðir ekki að helmingur þjóðarinnar séu hálfvitar og hinn helmingurinn snillingar. Við eigum að bera virðingu fyrir sjónarmiðum þeirra sem eru okkur ósammála. Það finnst mér hin fagra óvissa lífsins, að við höfum í okkar höndum að móta okkar framtíð. Það er ekki sjálfsagt.“ Jáið sé ekki skilyrðislaust Guðni fjallaði einnig um möguleikana tvo sem eru í boði, og þá sérstaklega já-möguleikann. Hann telur að verði sá kostur ofan á í atkvæðagreiðslunni þýði það ekki að Ísland ætli sér að ganga í Evrópusambandið, skilyrðislaust. „Ég verð að segja, að mér finnst ekki rétt að segja sem svo að núna í lok mánaðarins sé atkvæðagreiðsla um það hvort Ísland eigi að ganga í ESB eða ekki. Auðvitað líta þau sem vilja segja nei svo á að þau séu að segja nei við því að ganga í ESB, og það er alveg hárrétt. En þau sem segja já eru ekki, þar með sagt, að lýsa yfir stuðningi við aðild að ESB, hvað sem það kostar. Þvert á móti. Viljinn er til þess að sjá hvað kunni að vera í boði,“ sagði Guðni. „Ég tek undir það sem nei-sinnarnir segja, að það er svo að þú ert að lýsa yfir áhuga á að ganga í sambandið, en ekki hvað sem það kostar. Um það snýst þessi atkvæðagreiðsla að mínu mati. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Guðni Th. Jóhannesson Sprengisandur Mest lesið Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir Innlent Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Innlent „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Innlent Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Erlent Ekið á fimm ára barn á hjóli Innlent Vilja formlega afsökun frá Selenskí Erlent Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Innlent Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Erlent Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Erlent Tilkynnt um tvær líkamsárásir Innlent Fleiri fréttir Ekið á fimm ára barn á hjóli Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Skil næstu lægðar nálgast Tilkynnt um tvær líkamsárásir Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Góðkunningi lögreglunnar grunaður um líkamsárás Stutt geti verið í kosningar Boðar fyrstu lögin og reglurnar gagnvart gervigreind Eldur á Hellu Slökkvilið kallað út í Hafnarfjörð Segir merkilegt að einkaskilaboð séu rædd á Alþingi Beitti úðavopni á vegfarendur Sextán ára unglingar sóttir í bæinn eftir afskipti lögreglu Svara verði í hvaða umboði skilaboðin voru send Maður á sextugsaldri með áverka á höfði eftir árás ungmenna Verður gervigreindin mennskari eða fólk eins og gervigreind? Efnahagsmálin, SÁÁ og skítapotturinn á Sprengisandi Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Tómas kominn aftur til starfa Siðferðislegir hugleysingjar neiti að semja um frið Þyrlan lenti við Hörpu Daði spreytir sig í Gettu betur Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Umdæmin mishrifin af fækkun embætta Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Buxnalaus Lalli olli glundroða Þyrlan sótti slasaðan knapa Sjá meira
Þar sagði hann að hann teldi það ekki endilega í sínum verkahring að gefa upp hvernig hann myndi greiða atkvæði um næstu helgi, þegar Íslendingar munu segja til um hvort hefja skuli á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið. „Þú bauðst mér hingað af því að ég er prófessor í sagnfræði, og líka fyrrverandi forseti Íslands, og mér finnst að við sem höfum greiðari aðgang að hljóðnemanum, vegna þekkingar, reynslu og fyrri starfa, höfum vissa ábyrgð,“ sagði Guðni við Kolbein Tuma Daðason, sem stýrði Sprengisandi að þessu sinni. Viðtalið við Guðna má sjá í heild sinni hér að neðan. Hann ræddi einnig um atkvæðagreiðsluna í tengslum við fullveldið og sjávarauðlindina, en hann er, líkt og flestir vita, sérfróður um þau málefni. Guðni fór yfir það hvernig þjóðin hefur, í kringum atkvæðagreiðsluna, skipts í tvær fylkingar. „Við Íslendingar stöndum núna á tímamótum. Við þurfum að gera upp hug okkar. Miðað við andann í samfélaginu, jafnvel skoðanakannanir, og samtöl við fólk hér og þar og alls staðar, meira að segja á hlaupum í maraþoninu í gær, þá finnur maður að það eru ólík sjónarmið sem togast á. Þjóðin virðist vera nokkurn veginn svo að það séu tvær andstæðar fylkingar, og um það bil jafnar. En það þýðir ekki að helmingur þjóðarinnar séu hálfvitar og hinn helmingurinn snillingar. Við eigum að bera virðingu fyrir sjónarmiðum þeirra sem eru okkur ósammála. Það finnst mér hin fagra óvissa lífsins, að við höfum í okkar höndum að móta okkar framtíð. Það er ekki sjálfsagt.“ Jáið sé ekki skilyrðislaust Guðni fjallaði einnig um möguleikana tvo sem eru í boði, og þá sérstaklega já-möguleikann. Hann telur að verði sá kostur ofan á í atkvæðagreiðslunni þýði það ekki að Ísland ætli sér að ganga í Evrópusambandið, skilyrðislaust. „Ég verð að segja, að mér finnst ekki rétt að segja sem svo að núna í lok mánaðarins sé atkvæðagreiðsla um það hvort Ísland eigi að ganga í ESB eða ekki. Auðvitað líta þau sem vilja segja nei svo á að þau séu að segja nei við því að ganga í ESB, og það er alveg hárrétt. En þau sem segja já eru ekki, þar með sagt, að lýsa yfir stuðningi við aðild að ESB, hvað sem það kostar. Þvert á móti. Viljinn er til þess að sjá hvað kunni að vera í boði,“ sagði Guðni. „Ég tek undir það sem nei-sinnarnir segja, að það er svo að þú ert að lýsa yfir áhuga á að ganga í sambandið, en ekki hvað sem það kostar. Um það snýst þessi atkvæðagreiðsla að mínu mati.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Guðni Th. Jóhannesson Sprengisandur Mest lesið Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir Innlent Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Innlent „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Innlent Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Erlent Ekið á fimm ára barn á hjóli Innlent Vilja formlega afsökun frá Selenskí Erlent Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Innlent Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Erlent Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Erlent Tilkynnt um tvær líkamsárásir Innlent Fleiri fréttir Ekið á fimm ára barn á hjóli Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Skil næstu lægðar nálgast Tilkynnt um tvær líkamsárásir Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Góðkunningi lögreglunnar grunaður um líkamsárás Stutt geti verið í kosningar Boðar fyrstu lögin og reglurnar gagnvart gervigreind Eldur á Hellu Slökkvilið kallað út í Hafnarfjörð Segir merkilegt að einkaskilaboð séu rædd á Alþingi Beitti úðavopni á vegfarendur Sextán ára unglingar sóttir í bæinn eftir afskipti lögreglu Svara verði í hvaða umboði skilaboðin voru send Maður á sextugsaldri með áverka á höfði eftir árás ungmenna Verður gervigreindin mennskari eða fólk eins og gervigreind? Efnahagsmálin, SÁÁ og skítapotturinn á Sprengisandi Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Tómas kominn aftur til starfa Siðferðislegir hugleysingjar neiti að semja um frið Þyrlan lenti við Hörpu Daði spreytir sig í Gettu betur Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Umdæmin mishrifin af fækkun embætta Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Buxnalaus Lalli olli glundroða Þyrlan sótti slasaðan knapa Sjá meira