Óviss um ESB? Segðu nei Jón Ívar Einarsson skrifar 25. ágúst 2026 21:03 Þann 29. ágúst göngum við að kjörborðinu og svörum því hvort Ísland eigi að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið. Sumir eru búnir að gera upp hug sinn og þessi grein er ekki fyrir þá. Ef þú ert hins vegar óviss, lestu áfram. Skoðanakannanir benda til þess að úrslitin geti orðið tæp og mögulega verður niðurstaðan 50,5% með og 49,5% á móti. Naumt já og naumt nei eru þó ekki spegilmyndir hvort annars. Afleiðingar þeirra eru gjörólíkar, því aðeins önnur niðurstaðan verður að langvinnu og kostnaðarsömu þjóðfélagslegu átakamáli. Naumt nei þýðir að við getum haldið áfram að einbeita okkur að þeim málum sem gera samfélag okkar enn betra. Vissulega myndi þeim sem vilja halda áfram viðræðum finnast þeir hlunnfarnir af naumum ósigri. En kraumandi óánægja er mun vægara stig sundrungar en umdeilt samningaferli. Naumt já hleypir af stað margra ára aðildarferli þar sem hvert skref getur orðið nýr vígvöllur: samningskaflarnir, hugsanlegar málamiðlanir um sjávarútveg, landbúnað og fjárframlög ásamt breytingum á stjórnarskrá, landslögum og stofnunum. Að mörgum árum liðnum tæki við önnur þjóðaratkvæðagreiðsla um sjálfan aðildarsamninginn með tilheyrandi deilum og klofningi. Ekki er ólíklegt að á tímabilinu taki við önnur ríkisstjórn sem e.t.v. hefur ekki áhuga á að halda ferlinu áfram. Að segja já, bara til að kíkja í pakkann, hljómar sakleysislega, en aðildarviðræður taka tíma og kalla á mikla vinnu ráðherra, embættismanna og sérfræðinga — fólks sem við þurfum á að halda til að leysa brýn verkefni heima fyrir. Þær kosta mikið fé og pólitíska orku, sem er takmörkuð auðlind. Þetta þekkjum við frá fyrri aðildarviðræðum, þegar sjálft ferlið dró til sín orku og athygli stjórnvalda á viðkvæmum tíma. Stórar ákvarðanir um fullveldi og framtíð þjóðarinnar eiga að hvíla á breiðri og traustri samstöðu. Sú breiða og trausta samstaða er ekki fyrir hendi í dag. Aðildarviðræður binda okkur í margra ára átök sem erfitt verður að vinda ofan af. Nei í dag er ekki nei að eilífu. Ef sannfæringin er ekki fyrir hendi er því öruggara og ábyrgara að doka við. Segðu nei þann 29. ágúst — og gefðu okkur svigrúm til að einbeita okkur að þeim verkefnum sem brýnast er að leysa hér heima. Höfundur er læknir. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Sjá meira
Þann 29. ágúst göngum við að kjörborðinu og svörum því hvort Ísland eigi að hefja á ný aðildarviðræður við Evrópusambandið. Sumir eru búnir að gera upp hug sinn og þessi grein er ekki fyrir þá. Ef þú ert hins vegar óviss, lestu áfram. Skoðanakannanir benda til þess að úrslitin geti orðið tæp og mögulega verður niðurstaðan 50,5% með og 49,5% á móti. Naumt já og naumt nei eru þó ekki spegilmyndir hvort annars. Afleiðingar þeirra eru gjörólíkar, því aðeins önnur niðurstaðan verður að langvinnu og kostnaðarsömu þjóðfélagslegu átakamáli. Naumt nei þýðir að við getum haldið áfram að einbeita okkur að þeim málum sem gera samfélag okkar enn betra. Vissulega myndi þeim sem vilja halda áfram viðræðum finnast þeir hlunnfarnir af naumum ósigri. En kraumandi óánægja er mun vægara stig sundrungar en umdeilt samningaferli. Naumt já hleypir af stað margra ára aðildarferli þar sem hvert skref getur orðið nýr vígvöllur: samningskaflarnir, hugsanlegar málamiðlanir um sjávarútveg, landbúnað og fjárframlög ásamt breytingum á stjórnarskrá, landslögum og stofnunum. Að mörgum árum liðnum tæki við önnur þjóðaratkvæðagreiðsla um sjálfan aðildarsamninginn með tilheyrandi deilum og klofningi. Ekki er ólíklegt að á tímabilinu taki við önnur ríkisstjórn sem e.t.v. hefur ekki áhuga á að halda ferlinu áfram. Að segja já, bara til að kíkja í pakkann, hljómar sakleysislega, en aðildarviðræður taka tíma og kalla á mikla vinnu ráðherra, embættismanna og sérfræðinga — fólks sem við þurfum á að halda til að leysa brýn verkefni heima fyrir. Þær kosta mikið fé og pólitíska orku, sem er takmörkuð auðlind. Þetta þekkjum við frá fyrri aðildarviðræðum, þegar sjálft ferlið dró til sín orku og athygli stjórnvalda á viðkvæmum tíma. Stórar ákvarðanir um fullveldi og framtíð þjóðarinnar eiga að hvíla á breiðri og traustri samstöðu. Sú breiða og trausta samstaða er ekki fyrir hendi í dag. Aðildarviðræður binda okkur í margra ára átök sem erfitt verður að vinda ofan af. Nei í dag er ekki nei að eilífu. Ef sannfæringin er ekki fyrir hendi er því öruggara og ábyrgara að doka við. Segðu nei þann 29. ágúst — og gefðu okkur svigrúm til að einbeita okkur að þeim verkefnum sem brýnast er að leysa hér heima. Höfundur er læknir.
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun