Foreldrar eigi alls ekki að vera vinir barna sinna Dóra Júlía Agnarsdóttir skrifar 2. september 2026 10:51 Ársæll Arnarsson, prófessor við Menntavísindasvið Háskóla Íslands, ræddi við Ísland í dag. Skjáskot „Mín upplifun af foreldrum nú til dags er sú að þeir eru rosalega hræddir við að vera leiðinlegir. Ég man eftir þessum leiðinlegu foreldrum úr minni æsku sem voru bara góðir foreldrar sem settu mörk og voru að reyna að leiðbeina börnunum sínum,“ segir Ársæll Arnarsson, prófessor við Menntavísindasvið Háskóla Íslands. Ársæll hefur í gegnum tíðina unnið mikið með börnum og samhliða prófessorastarfinu heldur hann námskeið í uppeldisráðum og er sömuleiðis að skrifa bók. Hann kennir foreldrum meðal annars að vera leiðinlegir, sem hann segir gríðarlega mikilvægan part af uppeldishlutverkinu. „Leiðin að því að vera skemmtilegt foreldri er að vera tilbúið að vera leiðinlegt þegar það þarf á því að halda,“ segir Ársæll og bætir við að þegar hann var fyrst að verða foreldri hafi hann séð fyrir sér stanslaust valhopp og gleði. „Svo komst ég fljótlega að því að það orð sem ég notaði mest var nei og orðið sem ég notaði næstmest var ekki. Það voru ákveðin vonbrigði en ég held að þetta sé samt mjög lýsandi fyrir það sem ég er að reyna að segja. Þegar maður er að ala upp ung börn þarf að hjálpa þeim að finna rammann á því hvað má. Stundum gera þau hluti sem eru algjörlega óviðeigandi eins og að meiða yngri systkini. Þá þarf að senda skýr skilaboð sem þau skilja. Ég heyri oft um yngri foreldra sem reyna að útskýra rosa mikið djúpsálarlegar greiningar á því af hverju þú átt ekki að gera þetta en barnið skilur ekkert sem þú ert að segja, þetta verður bara eitthvað orðasalat fyrir því.“ Hann segir því einfaldar og skýrar skipanir þær mikilvægustu og að víkja ekki frá þeim grunnreglum sem barninu eru settar. Ársæll ræddi við Ísland í dag en viðtalið í heild sinni má sjá í spilaranum hér að neðan: Ársæll segir jafnframt að það sé einfaldlega lækkun í tign að vera vinur barnanna sinna. „Foreldrar sem eru vinir barna sinna eru fyrst og fremst að deila alltof miklu úr sínu lífi, öllum sínum raunum og veseni, og mér finnst það ekki við hæfi þegar maður er foreldri. Þá finnst mér þetta vera að slappast, tökin verða linari vegna þess að vinur er allt annað dæmi en foreldri. Það er stórkostlegt að vera foreldri.“ Ísland í dag Börn og uppeldi Háskólar Mest lesið Tískan við þingsetningu: Sólgleraugu, haustlitir og Sigmundur Ernir stal senunni Tíska og hönnun Hvað veistu um… textana hans Bubba? Lífið Hafnaði tæpum fimm milljarða þagnarsamningi Musks Lífið Áslaug Arna setur lúxusíbúð á leigu Lífið Íslenskar Simpsons-þýðingar í bók: Teygju-túli ekki á færi gervigreindarinnar Menning South Park verður South America Lífið Vel heppnuð þögn, misheppnaður Mahler Gagnrýni Kappsmál sett á ís Lífið Sögufrægt verslunarhús til sölu Lífið Lúpína verði fyrsta stopp fyrir veisluna eða afmælið Tíska og hönnun Fleiri fréttir Prinsinn hefur nám við Eton-skóla Hafnaði tæpum fimm milljarða þagnarsamningi Musks South Park verður South America Kappsmál sett á ís Áslaug Arna setur lúxusíbúð á leigu Hvað veistu um… textana hans Bubba? Engin ákvörðun tekin um Eurovision þátttöku Sögufrægt verslunarhús til sölu Hélt allsherjar skilnaðarpartý: „Ég er frjáls“ Lést eftir mislukkaða typpastækkun í Taílandi „Brúðkaup aldarinnar“ hjá Önnu Fríðu og Sverri Stjörnulífið: Undir hárlengingum og bótoxi leynist íslenskur karlmaður Eitt allra krúttlegasta mót ársins Ólíkt hafast þeir að forsetarnir fyrrverandi Einn mánuður án áfengis breytti öllu Krakkatía vikunnar: Pöndur, Instagram og Sveppi Augnablikið þegar fréttastofan sjálf varð að frétt Skrifaði gamanþætti um löggur á meðan hann var sjálfur að leika löggu Myndin tileinkuð mömmu Skrifaði sig í sögubækur Cambridge Fréttatía vikunnar: SÁÁ, pulsa og óharðnaðir unglingar Opnar sig um bótoxnotkunina Skipti máli að börn með krabbamein eigi sinn dag Gísli Marteinn syrgir þrjóskan Vesturbæing „Ætlarðu að lifa eða ætlarðu að deyja?“ Hættir með stefnumótaþættina vinsælu Fastagestur lumaði á áttatíu ára gömlum grip Hvað veistu um… London? Öskrandi nýnemar tolleraðir og busaballið handan við hornið Survivor-keppandi missti fót og krefst 100 milljóna dala í skaðabætur Sjá meira
Ársæll hefur í gegnum tíðina unnið mikið með börnum og samhliða prófessorastarfinu heldur hann námskeið í uppeldisráðum og er sömuleiðis að skrifa bók. Hann kennir foreldrum meðal annars að vera leiðinlegir, sem hann segir gríðarlega mikilvægan part af uppeldishlutverkinu. „Leiðin að því að vera skemmtilegt foreldri er að vera tilbúið að vera leiðinlegt þegar það þarf á því að halda,“ segir Ársæll og bætir við að þegar hann var fyrst að verða foreldri hafi hann séð fyrir sér stanslaust valhopp og gleði. „Svo komst ég fljótlega að því að það orð sem ég notaði mest var nei og orðið sem ég notaði næstmest var ekki. Það voru ákveðin vonbrigði en ég held að þetta sé samt mjög lýsandi fyrir það sem ég er að reyna að segja. Þegar maður er að ala upp ung börn þarf að hjálpa þeim að finna rammann á því hvað má. Stundum gera þau hluti sem eru algjörlega óviðeigandi eins og að meiða yngri systkini. Þá þarf að senda skýr skilaboð sem þau skilja. Ég heyri oft um yngri foreldra sem reyna að útskýra rosa mikið djúpsálarlegar greiningar á því af hverju þú átt ekki að gera þetta en barnið skilur ekkert sem þú ert að segja, þetta verður bara eitthvað orðasalat fyrir því.“ Hann segir því einfaldar og skýrar skipanir þær mikilvægustu og að víkja ekki frá þeim grunnreglum sem barninu eru settar. Ársæll ræddi við Ísland í dag en viðtalið í heild sinni má sjá í spilaranum hér að neðan: Ársæll segir jafnframt að það sé einfaldlega lækkun í tign að vera vinur barnanna sinna. „Foreldrar sem eru vinir barna sinna eru fyrst og fremst að deila alltof miklu úr sínu lífi, öllum sínum raunum og veseni, og mér finnst það ekki við hæfi þegar maður er foreldri. Þá finnst mér þetta vera að slappast, tökin verða linari vegna þess að vinur er allt annað dæmi en foreldri. Það er stórkostlegt að vera foreldri.“
Ísland í dag Börn og uppeldi Háskólar Mest lesið Tískan við þingsetningu: Sólgleraugu, haustlitir og Sigmundur Ernir stal senunni Tíska og hönnun Hvað veistu um… textana hans Bubba? Lífið Hafnaði tæpum fimm milljarða þagnarsamningi Musks Lífið Áslaug Arna setur lúxusíbúð á leigu Lífið Íslenskar Simpsons-þýðingar í bók: Teygju-túli ekki á færi gervigreindarinnar Menning South Park verður South America Lífið Vel heppnuð þögn, misheppnaður Mahler Gagnrýni Kappsmál sett á ís Lífið Sögufrægt verslunarhús til sölu Lífið Lúpína verði fyrsta stopp fyrir veisluna eða afmælið Tíska og hönnun Fleiri fréttir Prinsinn hefur nám við Eton-skóla Hafnaði tæpum fimm milljarða þagnarsamningi Musks South Park verður South America Kappsmál sett á ís Áslaug Arna setur lúxusíbúð á leigu Hvað veistu um… textana hans Bubba? Engin ákvörðun tekin um Eurovision þátttöku Sögufrægt verslunarhús til sölu Hélt allsherjar skilnaðarpartý: „Ég er frjáls“ Lést eftir mislukkaða typpastækkun í Taílandi „Brúðkaup aldarinnar“ hjá Önnu Fríðu og Sverri Stjörnulífið: Undir hárlengingum og bótoxi leynist íslenskur karlmaður Eitt allra krúttlegasta mót ársins Ólíkt hafast þeir að forsetarnir fyrrverandi Einn mánuður án áfengis breytti öllu Krakkatía vikunnar: Pöndur, Instagram og Sveppi Augnablikið þegar fréttastofan sjálf varð að frétt Skrifaði gamanþætti um löggur á meðan hann var sjálfur að leika löggu Myndin tileinkuð mömmu Skrifaði sig í sögubækur Cambridge Fréttatía vikunnar: SÁÁ, pulsa og óharðnaðir unglingar Opnar sig um bótoxnotkunina Skipti máli að börn með krabbamein eigi sinn dag Gísli Marteinn syrgir þrjóskan Vesturbæing „Ætlarðu að lifa eða ætlarðu að deyja?“ Hættir með stefnumótaþættina vinsælu Fastagestur lumaði á áttatíu ára gömlum grip Hvað veistu um… London? Öskrandi nýnemar tolleraðir og busaballið handan við hornið Survivor-keppandi missti fót og krefst 100 milljóna dala í skaðabætur Sjá meira