Áfall á bíllausa daginn Camilla Rut Arnarsdóttir skrifar 23. september 2026 07:30 Nýjar tölur um losun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi minna okkur á að við eigum enn langt í land með að ná loftslagsmarkmiðum okkar. Samkvæmt nýjum framreikningi stefnir Ísland í 21% samdrátt í samfélagslosun fyrir árið 2030 miðað við 2005, á meðan gert er ráð fyrir að krafa Íslands verði um 41%. Samgöngur skipta þar miklu máli og jesús hvað við eigum langt í land. Vegasamgöngur eru í dag um þriðjungur samfélagslosunar Íslands og í stað þess að losun frá þeim haldi áfram að dragast saman jókst hún um 1,3% á síðasta ári. Það segir okkur bara það að við þurfum að hugsa öðruvísi um hvernig við komumst á milli staða. Bíllinn þarf ekki alltaf að vera fyrsta svarið Í áratugi hefur einkabíllinn verið sjálfgefinn hluti af daglegu lífi margra. Við eigum bíl sem stendur stóran hluta sólarhringsins kyrr en grípum í hann þegar við þurfum að komast í vinnuna, búðina, ræktina eða sækja börnin. En hvað ef við þyrftum ekki alltaf að eiga farartækið sem við notum og hvað ef að við hefðum aðgang að þeim ferðamáta sem hentar hverju sinni? Stundum er það rafskúta, stundum deilibíll, stundum leigubíll og stundum er besta lausnin að ganga, hjóla eða taka strætó. Markmiðið er ekki að einn ferðamáti leysi alla aðra af hólmi heldur einfaldlega það að gera fleiri valkosti raunhæfa. Deilibíll í stað bíls númer tvö… eða þrjú Deilibílar geta gegnt gríðarlega mikilvægu hlutverki í þeirri breytingu. Það eru fjölmargar ferðir, hvað þá í þessu veðurfari okkar íslendinga, þar sem fólk raunverulega þarf á bíl að halda. Þá skiptir öllu máli að hægt sé að nálgast bílinn auðveldlega án þess að þurfa endilega að eiga hann eða öllu heldur vera með marga bíla á einu heimili. Með deilibíl getur notandi opnað app, fundið lausan bíl, keyrt þangað sem hann þarf og skilið bílinn eftir fyrir næsta notanda þegar ferðinni lýkur en þannig getur sami bíll þjónað mörgum notendum. Fyrir sum heimili getur slíkur aðgangur skapað raunhæfan valkost við annan bíl heimilisins. Fyrir aðra getur hann einfaldlega gert mögulegt að velja rafskútu, almenningssamgöngur, hjól eða göngu oftar vitandi að bíll er alltaf tiltækur þegar hans er þörf. Orkuskipti eru mikilvæg en ferðavenjur líka Rafvæðing bílaflotans er mikilvægur hluti af orkuskiptum í samgöngum. En framtíð samgangna snýst ekki aðeins um að skipta bensínbíl út fyrir rafbíl heldur snýst hún líka um að nýta farartækin betur og gefa fólki val um hvernig það ferðast á milli staða. Þar kemur deilihagkerfið sterkt inn.. Í stað hugsunarinnar “ég þarf bíl” getum við færst nær hugsuninni “ég þarf að komast þangað” og lausnin getur verið mismunandi frá einum degi til annars. Kannski þurfum við ekki fleiri bíla en kannski þurfum við bara betri aðgang að þeim þegar við þurfum á þeim að halda og fleiri valkosti í samgöngumálum á Íslandi. Höfundur er markaðsstjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? Sara Margrét Dougherty Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun Einungis tvö kyn Helgi Hrafn Gunnarsson Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Læsisáætlun án bóka Álfhildur Leifsdóttir,Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason Skoðun Er þetta ekki nóg? Sigurður Líndal Þórisson Skoðun Aðförin gegn landsbyggðinni Fjóla St. Kristinsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Kvittanirnar segja meira en pólitískar fyrirsagnir Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason skrifar Skoðun Hefði Evrópa getað keypt sigur á Rússum fyrir tveimur árum?! Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Það er dýrt að hafa lítið val Svanfríður Bergvinsdóttir,Andri Ólafsson skrifar Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar Skoðun Nýr einkunnakvarði er aðeins hluti af sögunni Margrét Lilja Pálsdóttir skrifar Skoðun Skilaboð til landsbyggðarinnar Trausti Hjaltason skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar vernd barns týnist milli kerfa? Inga Henriksen skrifar Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Öryggi þjóðarinnar verður ekki tryggt í Excel-skjali Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Þegar stóru ríkin verða veikasti hlekkurinn Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Viðreisn – góð stefna dugar ekki ein og sér Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson skrifar Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Hallgrímskirkja heillar Sigurður Árni Þórðarson skrifar Skoðun Sameiginleg þjónusta þarf að vera aðgengileg öllum Haraldur Líndal Haraldsson skrifar Skoðun Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason skrifar Skoðun Þegar báðir græða Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Opið bréf til innviðaráðherra og atvinnuvegaráðherra Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Hver króna skilar sér margfalt tilbaka! Nokkur dæmi um ráðdeild í rekstri Borgarbókasafnsins Guðrún Dís Jónatansdóttir skrifar Skoðun Bókaklúbbur borgarstjórans Michelle Spinei skrifar Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? Sara Margrét Dougherty skrifar Skoðun Nýi kaflinn í iðnsögunni Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Loftbrú: Ráðherra í 0% tengingu við landsbyggðina Ásta Kristín Pjetursdóttir skrifar Skoðun Er þetta ekki nóg? Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Hver á takkana? Þegar aðrir snerta gömul sálræn sár Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Orð eru ekki heldur stefna – opið bréf til bæjarstjóra Ölfuss Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Aðeins annar hluti jöfnunnar er ekki nóg Sveinn Ólafsson skrifar Sjá meira
Nýjar tölur um losun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi minna okkur á að við eigum enn langt í land með að ná loftslagsmarkmiðum okkar. Samkvæmt nýjum framreikningi stefnir Ísland í 21% samdrátt í samfélagslosun fyrir árið 2030 miðað við 2005, á meðan gert er ráð fyrir að krafa Íslands verði um 41%. Samgöngur skipta þar miklu máli og jesús hvað við eigum langt í land. Vegasamgöngur eru í dag um þriðjungur samfélagslosunar Íslands og í stað þess að losun frá þeim haldi áfram að dragast saman jókst hún um 1,3% á síðasta ári. Það segir okkur bara það að við þurfum að hugsa öðruvísi um hvernig við komumst á milli staða. Bíllinn þarf ekki alltaf að vera fyrsta svarið Í áratugi hefur einkabíllinn verið sjálfgefinn hluti af daglegu lífi margra. Við eigum bíl sem stendur stóran hluta sólarhringsins kyrr en grípum í hann þegar við þurfum að komast í vinnuna, búðina, ræktina eða sækja börnin. En hvað ef við þyrftum ekki alltaf að eiga farartækið sem við notum og hvað ef að við hefðum aðgang að þeim ferðamáta sem hentar hverju sinni? Stundum er það rafskúta, stundum deilibíll, stundum leigubíll og stundum er besta lausnin að ganga, hjóla eða taka strætó. Markmiðið er ekki að einn ferðamáti leysi alla aðra af hólmi heldur einfaldlega það að gera fleiri valkosti raunhæfa. Deilibíll í stað bíls númer tvö… eða þrjú Deilibílar geta gegnt gríðarlega mikilvægu hlutverki í þeirri breytingu. Það eru fjölmargar ferðir, hvað þá í þessu veðurfari okkar íslendinga, þar sem fólk raunverulega þarf á bíl að halda. Þá skiptir öllu máli að hægt sé að nálgast bílinn auðveldlega án þess að þurfa endilega að eiga hann eða öllu heldur vera með marga bíla á einu heimili. Með deilibíl getur notandi opnað app, fundið lausan bíl, keyrt þangað sem hann þarf og skilið bílinn eftir fyrir næsta notanda þegar ferðinni lýkur en þannig getur sami bíll þjónað mörgum notendum. Fyrir sum heimili getur slíkur aðgangur skapað raunhæfan valkost við annan bíl heimilisins. Fyrir aðra getur hann einfaldlega gert mögulegt að velja rafskútu, almenningssamgöngur, hjól eða göngu oftar vitandi að bíll er alltaf tiltækur þegar hans er þörf. Orkuskipti eru mikilvæg en ferðavenjur líka Rafvæðing bílaflotans er mikilvægur hluti af orkuskiptum í samgöngum. En framtíð samgangna snýst ekki aðeins um að skipta bensínbíl út fyrir rafbíl heldur snýst hún líka um að nýta farartækin betur og gefa fólki val um hvernig það ferðast á milli staða. Þar kemur deilihagkerfið sterkt inn.. Í stað hugsunarinnar “ég þarf bíl” getum við færst nær hugsuninni “ég þarf að komast þangað” og lausnin getur verið mismunandi frá einum degi til annars. Kannski þurfum við ekki fleiri bíla en kannski þurfum við bara betri aðgang að þeim þegar við þurfum á þeim að halda og fleiri valkosti í samgöngumálum á Íslandi. Höfundur er markaðsstjóri.
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar
Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Skoðun Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason skrifar
Skoðun Hver króna skilar sér margfalt tilbaka! Nokkur dæmi um ráðdeild í rekstri Borgarbókasafnsins Guðrún Dís Jónatansdóttir skrifar
Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun