Nú þurfum við að velja

Ein stærsta og mikilvægasta framkvæmd Íslandssögunnar stendur nú fyrir dyrum. Þar getum við valið milli tveggja megin valkosta. Annar kosturinn er sá að halda sig við gömul áform án þess að taka tillit til allra þeirra breytinga sem hafa orðið í millitíðinni. Köllum þetta valkost A.

Valkostur A

Að halda áfram að vinna samkvæmt áratugagömlum áformum um byggingu nýs Landspítala við Hringbraut þótt allar meginforsendur framkvæmdarinnar séu gjörbreyttar frá því áformin urðu til

Ráðast í margra ára risaframkvæmd á stað sem erfitt er að komast að og fara frá. Flytja gífurlegt magn jarðefna, steypu, stáls o.s.frv. um mestu umferðarteppugötur landsins. Ætla á sama tíma að þrengja enn að umferðinni með því að leggja tvær akreinar á helstu samgönguæðum undir borgarlínustrætó

Láta starfsemi þjóðarsjúkrahússins fara fram á vinnusvæði árum saman með tilheyrandi sprengingum, fleygunum og hávaða frá stórum og litlum vinnuvélum

Treysta á að þegar framkvæmdum lýkur muni jafnvel aðeins fjórðungur sjúklinga, starfsfólks og gesta koma á sjúkrahúsið á eigin bílum. Komast svo að raun um að auðvitað hafi það verið algjörlega óraunhæft og sitja uppi með afleiðingarnar

Hefja svo loks að mörgum árum liðnum tilraunir til að gera húsin sem fyrir eru hæf undir nútíma sjúkrahúsþjónustu, hreinsa burt myglu- og rakaskemmdir skipta um lagnir, gólf, loft og glugga. Skipta um allt og treysta því að það verði ódýrara en að byggja nýtt. Færa starfsemina fram og til baka á meðan á framkvæmdum stendur. Komast loks að því að sum húsin voru ónýt eftir að kostnaður hefur farið fram úr áætlun sjö sinnum

Reyna svo að láta húsaþyrpingu um tuttugu misgamalla húsa virka sem eina heild

Sitja uppi með þjóðarsjúkrahús sem erfitt er að komast til og frá. Húsaþyrpingu stórra steinsteypukassa sem fólk ferðast á milli í neðanjarðargöngum eða ofanjarðar í vindgöngunum sem liggja á milli kassanna

En það blasir líka við annar valkostur. Köllum hann valkost M.

Valkostur M

Sýna að stjórnmálamenn geti endurmetið hlutina, tekið ákvarðanir og látið verkin tala. Velja staðsetningu fyrir nýtt þjóðarsjúkrahús, hannað fyrir 21. aldar heilbrigðisþjónustu. Hús þar sem allt er nýtt og allt virkar sem ein heild



Setja færustu hönnuði á fullt við að teikna glæsilegt þjóðarsjúkrahús og hefja framkvæmdir á stað þar sem rými er nægt, þar sem framkvæmdir eru mun ódýrari en í miðborgarbyggð og ganga miklu hraðar og betur fyrir sig

Byggja á nokkrum árum fallegt hús í fallegu umhverfi. Hús og umhverfi sem lyftir andanum og eykur vellíðan. Úr hverri sjúkrastofu blasir við fallegt útsýni og sjúklingar og starfsfólk getur eftir atvikum sest út á bekk í fallegum garði eða farið í göngutúr eða hádegissprett í fallegri náttúru

Flytja starfsemi Landspítalans í nýtt og fullbúið sjúkrahúsið en halda hugsanlega áfram heilbrigðisstarfsemi í bestu húsunum við Hringbraut. Önnur hús yrðu seld, t.d. undir hótel, skrifstofur eða þau rifin eftir því sem við á

Á skemmri tíma en tekið hefði að klára nýbyggingar og endurbyggingu gömlu húsanna við Hringbraut væri risið nýtt stórglæsilegt þjóðarsjúkrahús á besta stað. Stað þar sem aðgengi er gott og stærsti vinnustaður landsins leggur sitt af mörkum við að dreifa umferðarálaginu í borginni fremur en að auka á vandann. Framkvæmdin væri auk þess ódýrari en margra ára bras í miðbænum

Föst í hjólförunum

Valið virðist auðvelt en samt heldur „kerfið“ áfram að vinna að valkosti A. Þó virðist það ekki gert af sannfæringu fyrir því að sá valkostur sé hinn eini rétti. Í stað þess að reyna að verja hinar úreltu forsendur er tvennt endurtekið í sífellu. Annars vegar að það hafi farið svo mikill tími í Hringbraut án þess að það hafi verið klárað (skilað árangri) þ.a. það verði að setja enn meiri tíma í þetta. Hins vegar er kastað fram órökstuddum yfirlýsingum um að það myndi kosta meira að byggja á nýjum stað og lengja biðina um 15 ár! Hvort tveggja ævintýralega órökrétt.

Til skoðunar hefur verið að rífa nýlegt stórhýsi Orkuveitu Reykjavíkur vegna myglu. Kársnesskóli í Kópavogi var skyndilega yfirgefinn eftir að rakaskemmdir fundust. Hann verður rifinn. Höfuðstöðvar Íslandsbanka á Kirkjusandi voru rýmdar eftir að mygla fannst á 5. hæð. Húsið stendur autt og bíður örlaga sinna. Starfsmenn Tryggingastofnunar yfirgefa nú húsnæðið þar sem stofnunin hefur verið um áratuga skeið og nýverið ákvað sjálft ráðuneyti heilbrigðismála að flytja starfsemi sína vegna gruns um myglu. Ráðuneytið starfar nú í bráðabirgðahúsnæði.En húsnæðið sem frægast er fyrir myglu, rakaskemmdir, alkalískemmdir og önnur slík vandamál á að verða framtíðarhúsnæði þjóðarsjúkrahússins. Ekki nóg með það, heldur er mikilvægi þess að nýta mygluðu húsin megin röksemdin fyrir því að það þurfi að klára öll hin mistökin sem áformunum tengjast.Það getur ekki verið að við ætlum að láta það viðgangast að ákvarðanir séu teknar með þessum hætti á 100 ára fullveldisafmæli Íslands.

Höfundur er formaður Miðflokksins