Verið er að umbreyta borginni en hvað viljum við? Helgi Áss Grétarsson skrifar 12. maí 2025 10:01 Sumum finnst áform um þéttingu byggðar í Reykjavík alltaf til bóta á meðan aðrir finna þeim allt til foráttu. Nálgunin í þessum málum á að vera praktísk og sveigjanleg, sums staðar er heppilegt að þétta byggð, á öðrum stöðum er það óskynsamlegt. Vandinn um langa hríð í skipulagsmálum Reykjavíkur er tvíþættur, í fyrsta lagi hefur þétting byggðar gengið of langt og í öðru lagi byggir allt skipulagið á þeirri forsendu að strætókerfi með miðjusettri lausn reddi samgöngumálum höfuðborgarsvæðisins. Fyrri vandinn, ofurþéttingin, hefur nú þegar skapað sumar af ljótustu byggingum borgarinnar. Sá síðari, strætó á sterum, er í endalausri þróun á meðan framkvæmdir í þágu verkefnisins hafa hingað til ekki skilað neinum sjáanlegum ávinningi. Bæði þessi stærstu viðfangsefni tryggja að vel sé skúfað frá krönum skattgreiðenda til alls konar sérfræðinga sem semja skýrslur og halda fundi á meðan flest venjulegt fólk er fast í umferðahnútum á háannatímum, eftir atvikum, horfandi á risastóra gráa kassa, sem komnir eru upp hér og þar á höfuðborgarsvæðinu. Þessu þarf að breyta. Allt hefur sína kosti og galla Á sumum stöðum hefur þétting byggðar í Reykjavík heppnast vel. Byggingar á Hverfisgötu nálægt Hlemmi hafa lífgað upp á svæðið og það sama á við um suma aðra staði í 101 Reykjavík. Aðra staði mætti nefna þar sem vel hefur tekist til, svo sem mannvirki í nágrenni Háteigsskóla. Byggingamagn hefur aukist en yfirbragð byggðar hefur haldið sér. Þetta ætti að vera einfalt leiðarstef við þéttingu byggðar. En svo er ekki í ýmsum hlutum borgarinnar. Á meðan þétting byggðar við Grandaveg lítur allvel út þá botna ég hvorki í mannvirkinu á móti JL-húsinu (Byko-reiturinn) né hvernig heimilað var að reisa risastórt mannvirki á móti Olís-bensínstöðinni við Ánanaust (Vesturvin). Óskiljanlegt er hvernig haldið var á málum í Suður-Mjódd (Græna gímaldið) og þróun sumra reita í Gufunesi fær mann til að klóra sér í hausnum. Auðvelt er að gagnrýna Hlíðarendahverfið, tóm atvinnuhúsnæði á jarðhæð segja þar sína sögu og það sama á við um Snorrabraut 62 og ýmsa aðra nýlega uppbyggingarreiti. Hvað viljum við? Kjarni málsins er frekar einfaldur. Í skipulagsmálum Reykjavíkur er eftirspurn eftir heilbrigðri skynsemi og byggt sé upp kerfi við töku ákvarðana þannig að faglega sé staðið að málum, bæði við ákvörðun skipulags og svo þegar því er fylgt eftir á vettvangi byggingamála. Varhugavert er fyrir sveitarfélög að halda áfram að selja byggingarrétti á uppsprengdu verði og láta uppbyggingaraðilum í hendur skipulagsvald í raun og veru. Gegnsæi þarf að tryggja þegar kjörnir fulltrúar taka ákvarðanir í skipulags- og byggingarmálum, meðal annars þarf að vera hafið yfir vafa að þeir séu ekki vanhæfir að lögum við afgreiðslu einstakra mála. Höfundur er varaborgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Helgi Áss Grétarsson Reykjavík Borgarstjórn Sjálfstæðisflokkurinn Mest lesið Óásættanlegar hagsmunatengingar kjörinna fulltrúa Linda Jónsdóttir Skoðun Myglaður málflutningur Viðreisnar Regína Ásvaldsdóttir Skoðun 80% íbúða til fjárfesta — en kosningarnar snúast um bílastæði Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Byggjum fyrir námsfólk Isabel Alejandra Diaz Skoðun Það sem ekki má segja upphátt Ragnheiður Stephensen Skoðun Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir Skoðun „Ég dó á 44 ára afmælinu mínu“ Ingrid Kuhlman,Bjarni Jónsson Skoðun Enn eitt dæmið um skipulagsbrot borgarinnar Þórdís Rós Harðardóttir Skoðun Tómstundir mega ekki vera forréttindi á Seltjarnarnesi Kristín Edda Óskarsdóttir Skoðun Einkunnir og ábyrg umræða Jóhann Skagfjörð Magnússon Skoðun Skoðun Skoðun Skjá- og samfélagsmiðlanotkun barna í Kópavogi Björn Þór Rögnvaldsson skrifar Skoðun X við óbreytt ástand og sóun almannafjár Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Bílastæðadans Gunnar Sær Ragnarsson skrifar Skoðun Heimabyggð, vertu velkomin heim Valborg Ösp Á. Warén,Adam Ingi Guðlaugsson skrifar Skoðun Það þarf að vera gaman Aldís Ylfa Heimisdóttir skrifar Skoðun Gróðurhúsin í Hveragerði: Lifandi hluti sjálfsmyndar bæjarins Njörður Sigurðsson skrifar Skoðun Að eiga eða leigja? Hjalti Helgason skrifar Skoðun Sveltum fyrir 100 milljarða – ár eftir ár Björn Ólafsson skrifar Skoðun Þjöppun byggðar eða einbýlishús í úthverfi? Er enginn millivegur? Svenný Kristins skrifar Skoðun Fleiri með krabbamein eða minni streita? Auður Kjartansdóttir skrifar Skoðun ASI & BSRB spurðu: „Hvað hefur gerst í leikskólamálum á kjörtímabilinu?” Ólafur Grétar Gunnarsson,Helgi Viborg skrifar Skoðun Uppbygging sem skilar sér heim Helgi Karl Guðmundsson skrifar Skoðun Afreksíþróttafólkið heim í hérað Andri Már Óskarsson,Hulda Dóra Eysteinsdóttir skrifar Skoðun Dreifing byggðar ýtir fólki inn á áhættusvæði Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Sterkt atvinnulíf, sterkur Hafnarfjörður Helga Björg Loftsdóttir skrifar Skoðun Ertu eldklár í sumarbústaðnum? Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Sykurneyzla minnkar - án sykurskatts Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Fötlunargleraugun upp! Ester Bíbí Ásgeirsdóttir, Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hvað kostar gott samfélag? Bragi Hinrik Magnússon skrifar Skoðun Hvernig Hveragerði varð fjölskylduvænna á fjórum árum Lárus Jónsson,Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Jónas Guðnason skrifar Skoðun Tímabært að endurhugsa miðbæ Hafnarfjarðar Davíð A. Stefánsson skrifar Skoðun Krafan um að veikt og aldrað fólk flytji af landsbyggðinni Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Hverju ætla frambjóðendur í þínu sveitarfélagi að breyta til að tryggja uppbyggingu og viðhald nauðsynlegra innviða? Ingólfur Bender skrifar Skoðun 80% íbúða til fjárfesta — en kosningarnar snúast um bílastæði Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Okkar eigin Bjössaróló! Ingvar Örn Ákason skrifar Skoðun Þú hýri Hafnarfjörður Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir skrifar Skoðun Óásættanlegar hagsmunatengingar kjörinna fulltrúa Linda Jónsdóttir skrifar Skoðun Enn eitt dæmið um skipulagsbrot borgarinnar Þórdís Rós Harðardóttir skrifar Skoðun Myglaður málflutningur Viðreisnar Regína Ásvaldsdóttir skrifar Skoðun Þegar traust samfélag breytist Valerio Gargiulo skrifar Sjá meira
Sumum finnst áform um þéttingu byggðar í Reykjavík alltaf til bóta á meðan aðrir finna þeim allt til foráttu. Nálgunin í þessum málum á að vera praktísk og sveigjanleg, sums staðar er heppilegt að þétta byggð, á öðrum stöðum er það óskynsamlegt. Vandinn um langa hríð í skipulagsmálum Reykjavíkur er tvíþættur, í fyrsta lagi hefur þétting byggðar gengið of langt og í öðru lagi byggir allt skipulagið á þeirri forsendu að strætókerfi með miðjusettri lausn reddi samgöngumálum höfuðborgarsvæðisins. Fyrri vandinn, ofurþéttingin, hefur nú þegar skapað sumar af ljótustu byggingum borgarinnar. Sá síðari, strætó á sterum, er í endalausri þróun á meðan framkvæmdir í þágu verkefnisins hafa hingað til ekki skilað neinum sjáanlegum ávinningi. Bæði þessi stærstu viðfangsefni tryggja að vel sé skúfað frá krönum skattgreiðenda til alls konar sérfræðinga sem semja skýrslur og halda fundi á meðan flest venjulegt fólk er fast í umferðahnútum á háannatímum, eftir atvikum, horfandi á risastóra gráa kassa, sem komnir eru upp hér og þar á höfuðborgarsvæðinu. Þessu þarf að breyta. Allt hefur sína kosti og galla Á sumum stöðum hefur þétting byggðar í Reykjavík heppnast vel. Byggingar á Hverfisgötu nálægt Hlemmi hafa lífgað upp á svæðið og það sama á við um suma aðra staði í 101 Reykjavík. Aðra staði mætti nefna þar sem vel hefur tekist til, svo sem mannvirki í nágrenni Háteigsskóla. Byggingamagn hefur aukist en yfirbragð byggðar hefur haldið sér. Þetta ætti að vera einfalt leiðarstef við þéttingu byggðar. En svo er ekki í ýmsum hlutum borgarinnar. Á meðan þétting byggðar við Grandaveg lítur allvel út þá botna ég hvorki í mannvirkinu á móti JL-húsinu (Byko-reiturinn) né hvernig heimilað var að reisa risastórt mannvirki á móti Olís-bensínstöðinni við Ánanaust (Vesturvin). Óskiljanlegt er hvernig haldið var á málum í Suður-Mjódd (Græna gímaldið) og þróun sumra reita í Gufunesi fær mann til að klóra sér í hausnum. Auðvelt er að gagnrýna Hlíðarendahverfið, tóm atvinnuhúsnæði á jarðhæð segja þar sína sögu og það sama á við um Snorrabraut 62 og ýmsa aðra nýlega uppbyggingarreiti. Hvað viljum við? Kjarni málsins er frekar einfaldur. Í skipulagsmálum Reykjavíkur er eftirspurn eftir heilbrigðri skynsemi og byggt sé upp kerfi við töku ákvarðana þannig að faglega sé staðið að málum, bæði við ákvörðun skipulags og svo þegar því er fylgt eftir á vettvangi byggingamála. Varhugavert er fyrir sveitarfélög að halda áfram að selja byggingarrétti á uppsprengdu verði og láta uppbyggingaraðilum í hendur skipulagsvald í raun og veru. Gegnsæi þarf að tryggja þegar kjörnir fulltrúar taka ákvarðanir í skipulags- og byggingarmálum, meðal annars þarf að vera hafið yfir vafa að þeir séu ekki vanhæfir að lögum við afgreiðslu einstakra mála. Höfundur er varaborgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins.
Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir Skoðun
Skoðun ASI & BSRB spurðu: „Hvað hefur gerst í leikskólamálum á kjörtímabilinu?” Ólafur Grétar Gunnarsson,Helgi Viborg skrifar
Skoðun Hvernig Hveragerði varð fjölskylduvænna á fjórum árum Lárus Jónsson,Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Jónas Guðnason skrifar
Skoðun Hverju ætla frambjóðendur í þínu sveitarfélagi að breyta til að tryggja uppbyggingu og viðhald nauðsynlegra innviða? Ingólfur Bender skrifar
Skoðun 80% íbúða til fjárfesta — en kosningarnar snúast um bílastæði Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar
Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir Skoðun