Enga skammsýni í skammdeginu Ágúst Mogensen skrifar 11. nóvember 2025 17:01 Vetur konungur minnti á sig fyrir skemmstu þegar snjó kyngdi niður á suðvesturhorninu. Í skammdeginu skapa snjór og myrkur aðstæður sem krefjast varúðar, hvort sem þú ert að keyra, hjóla, ganga eða njóta útivistar. Í þessum aðstæðum er sýnileiki allra vegfarenda lykilatriði og að ökumenn sjái vel út. Skammsýni þeirra sem láta sér duga að dusta aðeins snjóinn af rúðunum getur reynst hættuleg. Slys hafa orðið þar sem ökumenn sjá ekki gangandi vegfarendur vegna hélaðra rúða sem ekki var búið að skafa nægilega vel. Einnig eru dæmi um óhöpp vegna snjós sem rann ofan af bílþaki og hrundi fyrir framrúðuna í miðjum akstri. Slys eins og þessi er hægt að koma í veg fyrir með því að gefa sér tíma til að skafa og hreinsa snjóinn áður en við leggjum í hann. 80 útköll á einum degi Þriðjudagurinn 28. október líður seint úr manna minnum, enda var það sérlega strembinn ófærðardagur á höfuðborgarsvæðinu og vakti hann marga til umhugsunar um vetrarforvarnir. Bílar sátu fastir á stofnbrautum og í húsagötum því margir voru ennþá á sumarhjólbörðum. Slitin heilsársdekk voru ekki að gera gott mót heldur og minntu marga á að fylgjast vel með ástandi dekkja á bílum sínum. Að sögn viðbragðsaðila voru 80 útköll vegna árekstra þennan dag á höfuðborgarsvæðinu en það er sami fjöldi og í meðalviku. Tilkynningar um óhöpp til tryggingarfélaga voru fleiri og ljóst að heildarfjöldi árekstra þennan dag verður talinn í hundruðum. Nýtum tímann vel nú meðan snjólítið er til þess að skipta yfir á góð vetrardekk. Munum að mynsturdýpt á að vera a.m.k. 3mm og dekkin þverskorin svo þau hafi gott grip við íslenskar aðstæður. Í svörtum fötum Endurskinsmerki auka sýnileika margfalt og hafa sumar rannsóknir sýnt að ökumenn sjái manneskju með endurskinsmerki allt að fimm sinnum fyrr samanborið við þá sem ekki nota endurskinsmerki. Í myrkrinu getur verið erfitt að greina liti því mannsaugað treystir á ljós, svartir og dökkir litir birtast okkur sem djúpir skuggar. Víða er hægt að nálgast ókeypis endurskinsmerki og ættu börn og fullorðnir að verða sér úti um nokkur stykki. Endurskinsmerki verða í boði í öllum útibúum Varðar og Arion banka í vetur meðan birgðir endast. Vetrarumferð á göngu- og hjólastígum Á dimmustu dögum vetrarins ætti útivistarfólk að nota endurskinsmerki, endurskinsvesti og borða á fatnaði sem endurvarpar ljósi vel. Hjólreiðafólk ætti að vera með ljós bæði að framan og aftan á hjólum og beina framgeislanum niður á stíginn svo aðrir blindist ekki. Ef mögulegt er skal halda sig við vel upplýst svæðum sem eru hálkuvarin. Þau sem hlaupa úti á veturna geta fjárfest í sérstökum negldum hlaupaskóm sem er góð hálkuvörn. Í dag er líka til mikið úrval af léttum og einföldum mannbroddum sem auðvelt er að skella undir skóbúnað þegar fólk þarf að ganga í hálku. Á hverju ári dettur fjöldi fólks á öllum aldri í hálku og slasast. Einfaldir mannbroddar geta dregið verulega úr slíkri hættu. Birgjum okkur upp af salti og sandi Það er afskaplega vont að detta í hálku en við getum a.m.k. séð til þess að ekki sé sleipt fyrir utan hjá okkur. Salt er góð lausn til að vinna á hálku en virkni saltsins er þannig að það lækkar frostmark vatnsins og leysir klakann upp ef svo má segja. Sandurinn virkar vel líka en hann eykur viðnám íssins og gefur meira grip. Á mörgum þjónustustöðvum sveitarfélaga er hægt að fá salt og sand í kistum, en einnig er hægt að versla í byggingavöruverslunum. Innkeyrslur, inngangar, tröppur og brekkur eru staðir sem hús- og fyrirtækjaeigendur eiga að moka, salta eða sanda reglulega. Verum sýnileg í vetur og horfum glöð fram á veginn með allar bílrúður hreinar. Höfundur er sérfræðingur í forvörnum hjá Verði tryggingum hf. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Sjúkratryggingar Tryggingar Umferðaröryggi Samgönguslys Ágúst Mogensen Slysavarnir Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Sjá meira
Vetur konungur minnti á sig fyrir skemmstu þegar snjó kyngdi niður á suðvesturhorninu. Í skammdeginu skapa snjór og myrkur aðstæður sem krefjast varúðar, hvort sem þú ert að keyra, hjóla, ganga eða njóta útivistar. Í þessum aðstæðum er sýnileiki allra vegfarenda lykilatriði og að ökumenn sjái vel út. Skammsýni þeirra sem láta sér duga að dusta aðeins snjóinn af rúðunum getur reynst hættuleg. Slys hafa orðið þar sem ökumenn sjá ekki gangandi vegfarendur vegna hélaðra rúða sem ekki var búið að skafa nægilega vel. Einnig eru dæmi um óhöpp vegna snjós sem rann ofan af bílþaki og hrundi fyrir framrúðuna í miðjum akstri. Slys eins og þessi er hægt að koma í veg fyrir með því að gefa sér tíma til að skafa og hreinsa snjóinn áður en við leggjum í hann. 80 útköll á einum degi Þriðjudagurinn 28. október líður seint úr manna minnum, enda var það sérlega strembinn ófærðardagur á höfuðborgarsvæðinu og vakti hann marga til umhugsunar um vetrarforvarnir. Bílar sátu fastir á stofnbrautum og í húsagötum því margir voru ennþá á sumarhjólbörðum. Slitin heilsársdekk voru ekki að gera gott mót heldur og minntu marga á að fylgjast vel með ástandi dekkja á bílum sínum. Að sögn viðbragðsaðila voru 80 útköll vegna árekstra þennan dag á höfuðborgarsvæðinu en það er sami fjöldi og í meðalviku. Tilkynningar um óhöpp til tryggingarfélaga voru fleiri og ljóst að heildarfjöldi árekstra þennan dag verður talinn í hundruðum. Nýtum tímann vel nú meðan snjólítið er til þess að skipta yfir á góð vetrardekk. Munum að mynsturdýpt á að vera a.m.k. 3mm og dekkin þverskorin svo þau hafi gott grip við íslenskar aðstæður. Í svörtum fötum Endurskinsmerki auka sýnileika margfalt og hafa sumar rannsóknir sýnt að ökumenn sjái manneskju með endurskinsmerki allt að fimm sinnum fyrr samanborið við þá sem ekki nota endurskinsmerki. Í myrkrinu getur verið erfitt að greina liti því mannsaugað treystir á ljós, svartir og dökkir litir birtast okkur sem djúpir skuggar. Víða er hægt að nálgast ókeypis endurskinsmerki og ættu börn og fullorðnir að verða sér úti um nokkur stykki. Endurskinsmerki verða í boði í öllum útibúum Varðar og Arion banka í vetur meðan birgðir endast. Vetrarumferð á göngu- og hjólastígum Á dimmustu dögum vetrarins ætti útivistarfólk að nota endurskinsmerki, endurskinsvesti og borða á fatnaði sem endurvarpar ljósi vel. Hjólreiðafólk ætti að vera með ljós bæði að framan og aftan á hjólum og beina framgeislanum niður á stíginn svo aðrir blindist ekki. Ef mögulegt er skal halda sig við vel upplýst svæðum sem eru hálkuvarin. Þau sem hlaupa úti á veturna geta fjárfest í sérstökum negldum hlaupaskóm sem er góð hálkuvörn. Í dag er líka til mikið úrval af léttum og einföldum mannbroddum sem auðvelt er að skella undir skóbúnað þegar fólk þarf að ganga í hálku. Á hverju ári dettur fjöldi fólks á öllum aldri í hálku og slasast. Einfaldir mannbroddar geta dregið verulega úr slíkri hættu. Birgjum okkur upp af salti og sandi Það er afskaplega vont að detta í hálku en við getum a.m.k. séð til þess að ekki sé sleipt fyrir utan hjá okkur. Salt er góð lausn til að vinna á hálku en virkni saltsins er þannig að það lækkar frostmark vatnsins og leysir klakann upp ef svo má segja. Sandurinn virkar vel líka en hann eykur viðnám íssins og gefur meira grip. Á mörgum þjónustustöðvum sveitarfélaga er hægt að fá salt og sand í kistum, en einnig er hægt að versla í byggingavöruverslunum. Innkeyrslur, inngangar, tröppur og brekkur eru staðir sem hús- og fyrirtækjaeigendur eiga að moka, salta eða sanda reglulega. Verum sýnileg í vetur og horfum glöð fram á veginn með allar bílrúður hreinar. Höfundur er sérfræðingur í forvörnum hjá Verði tryggingum hf.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar