Endurræsum fyrir börnin okkar og kennarana Jón Pétur Zimsen skrifar 22. janúar 2026 09:45 Öllum almenningi er ljóst að endurræsa þarf menntakerfið. 40% nemenda eru ekki með grunnfærni í lesskilningi eftir 10 ára skyldunám og 2–3 ár í leikskóla. Kerfið er dýrt en skilar langt frá því þeim árangri sem börnin okkar eiga rétt á. Í umræðunni síðustu mánuði hefur hver höndin verið uppi á móti annarri og ýmsu haldið fram sem venjulegt fólk finnur að stenst ekki. Ýmsir ,,fræðimenn“ þvæla og þykjast vita, en staðan versnar samt ár frá ári. Fólk sér í gegnum þetta, það er ekki fífl. Síðastliðin rúm 20 ár hefur grafið um sig, í menntakerfinu, vírus sem hefur fengið að dafna að mestu óáreittur. Þetta gerðist hægt og rólega, þannig að margir stjórnmálamenn, allra flokka, brugðust ekki við með réttum hætti þrátt fyrir mikla ábyrgð. Það eru ekki ýkja margir einstaklingar sem breiða út vírusinn, en þeir eru valdamiklir og hafa stýrt ferð menntakerfisins, ásamt fylgihnöttum sínum, í þágu eigin valda en ekki barnanna okkar. Það er nefnilega fólk sem stýrir því í hvað tíma og fjármagni er varið, ekki andlitslaust kerfi. Þetta fólk er m.a. að finna í ráðuneytum, stofnunum, háskólum og samtökum, og sumt af því hefur varið ríkjandi stöðu og völd með blaðaskrifum og viðtölum. Hefur einhver orðið var við að þessir valdamenn hafi síðastliðin 20 ár sagt:„Við eigum hlut í stöðu menntakerfisins. Við berum ábyrgð.“ Enginn hefur axlað ábyrgð á stöðunni en margir tilbúnir að verja ríkjandi stöðu, sjálfsmynd sína og eigin völd. Kennarar hafa þurft að þola þetta árum saman. Það veldur vanlíðan að leggja hart að sér og námsárangur mælist ítrekað lítill. Það er niðurbrjótandi að vinna eftir dagskrá/aðalnámskrá sem er óskýr, villandi og sundrandi. Langflestir kennarar eru hugsjónamenn en vinna við ómögulegar aðstæður á köflum og eiga svo miklu betra skilið. Vírusinn festi rætur fyrir um 20 árum og hefur smitað kerfið víða. Með endurræsingu myndum við uppfæra stöðuna, setja inn nýtt vírusvarnarforrit og hreinsa sérhagsmunina út. Þetta er ekki skyndilausn heldur heildarlausn sem þarf ekki að kosta mikið og myndi leysa kennarana og menntakerfið úr viðjum þeirra sem hafa slegið eignarrétti sínum á það. Sem betur fer hafa skólar blótað í laumi og unnið utan kerfisins og árangurinn er eftir því: Mikill námsárangur, góð líðan nemenda, ánægðir foreldrar og lágur kostnaður. Þetta er hægt – en þá þarf að endurræsa. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skóla- og menntamál Sjálfstæðisflokkurinn Mest lesið Tómstundir mega ekki vera forréttindi á Seltjarnarnesi Kristín Edda Óskarsdóttir Skoðun Það sem ekki má segja upphátt Ragnheiður Stephensen Skoðun „Ég dó á 44 ára afmælinu mínu“ Ingrid Kuhlman,Bjarni Jónsson Skoðun Skjá- og samfélagsmiðlanotkun barna í Kópavogi Björn Þór Rögnvaldsson Skoðun Stefnum hátt Ragnar Sverrisson Skoðun Móðurást eða menningarhrun Einar Baldvin Árnason Skoðun Vex Árborg hraðar en skipulagið ræður við? Guðný Björk Pálmadóttir Skoðun Reykjanesbær má ekki verða póstnúmeralottó fyrir fjölskyldur í vanda Dagur Jóhannsson Skoðun Mannréttindi á okkar dögum Sigrún Steinarsdóttir Skoðun Krefjumst þjóðaratkvæðagreiðslu um vindorkuver á Íslandi Anna Sofía Kristjánsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Það sem ekki má segja upphátt Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Stefnum hátt Ragnar Sverrisson skrifar Skoðun Frá sveit í borg á hálfri mannsævi Hildur Einarsdóttir skrifar Skoðun Skjá- og samfélagsmiðlanotkun barna í Kópavogi Björn Þór Rögnvaldsson skrifar Skoðun Borgarlínan, Odense og þrjár leiðir til 2040 Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Velferð er ekki tilviljun – hún er pólitískt val Sigurþóra Bergsdóttir skrifar Skoðun Tölum meira um náttúruvernd Dóra Þorleifsdóttir skrifar Skoðun Tómstundir mega ekki vera forréttindi á Seltjarnarnesi Kristín Edda Óskarsdóttir skrifar Skoðun X- B Minnkum matarsóun í borginni okkar - fleiri frískápar fyrir samfélagið Inga Þyrí Kjartansdóttir skrifar Skoðun Einkunnir og ábyrg umræða Jóhann Skagfjörð Magnússon skrifar Skoðun Markviss uppbygging í þágu íbúa Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Brotin loforð – uppbygging íþróttamannvirkja í Hveragerði María Rún Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Braggamálið. Brákaborg. Græna gímaldið — Hvað þarf meira? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Alþjóðlegur dagur rauðra úlfa 10. maí – sjúkdómur sem enn er of lítið þekktur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Veldu þína leið - vertu kennari! Kolbrún Þ. Pálsdóttir skrifar Skoðun Börnin eru framtíðin Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Veljum grænni og manneskjulegri Kópavog. Gefum þeim frí sem bera ábyrgð á mistökunum María Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Netöryggi hugbúnaðar er lykilatriði í vexti hugverkaiðnaðar Unnur Kristín Sveinbjarnardóttir skrifar Skoðun Krefjumst þjóðaratkvæðagreiðslu um vindorkuver á Íslandi Anna Sofía Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Mannréttindi á okkar dögum Sigrún Steinarsdóttir skrifar Skoðun Móðurást eða menningarhrun Einar Baldvin Árnason skrifar Skoðun Vex Árborg hraðar en skipulagið ræður við? Guðný Björk Pálmadóttir skrifar Skoðun Vinna með foreldrum barna í vanda Guðbjörg Ingunn Magnúsdóttir skrifar Skoðun Börn og kennarar geta ekki beðið lengur Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Reykjanesbær má ekki verða póstnúmeralottó fyrir fjölskyldur í vanda Dagur Jóhannsson skrifar Skoðun Meira lýðræði fyrir Múlaþing Ævar Orri Eðvaldsson skrifar Skoðun Raki og mygla í skólum er lýðheilsumál Sylgja Dögg Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun „Ég dó á 44 ára afmælinu mínu“ Ingrid Kuhlman,Bjarni Jónsson skrifar Skoðun Börnin á bakkanum Þórey María E. Kolbeins skrifar Skoðun Við ætlum að vinna keppnina um unga fólkið Óðinn Svan skrifar Sjá meira
Öllum almenningi er ljóst að endurræsa þarf menntakerfið. 40% nemenda eru ekki með grunnfærni í lesskilningi eftir 10 ára skyldunám og 2–3 ár í leikskóla. Kerfið er dýrt en skilar langt frá því þeim árangri sem börnin okkar eiga rétt á. Í umræðunni síðustu mánuði hefur hver höndin verið uppi á móti annarri og ýmsu haldið fram sem venjulegt fólk finnur að stenst ekki. Ýmsir ,,fræðimenn“ þvæla og þykjast vita, en staðan versnar samt ár frá ári. Fólk sér í gegnum þetta, það er ekki fífl. Síðastliðin rúm 20 ár hefur grafið um sig, í menntakerfinu, vírus sem hefur fengið að dafna að mestu óáreittur. Þetta gerðist hægt og rólega, þannig að margir stjórnmálamenn, allra flokka, brugðust ekki við með réttum hætti þrátt fyrir mikla ábyrgð. Það eru ekki ýkja margir einstaklingar sem breiða út vírusinn, en þeir eru valdamiklir og hafa stýrt ferð menntakerfisins, ásamt fylgihnöttum sínum, í þágu eigin valda en ekki barnanna okkar. Það er nefnilega fólk sem stýrir því í hvað tíma og fjármagni er varið, ekki andlitslaust kerfi. Þetta fólk er m.a. að finna í ráðuneytum, stofnunum, háskólum og samtökum, og sumt af því hefur varið ríkjandi stöðu og völd með blaðaskrifum og viðtölum. Hefur einhver orðið var við að þessir valdamenn hafi síðastliðin 20 ár sagt:„Við eigum hlut í stöðu menntakerfisins. Við berum ábyrgð.“ Enginn hefur axlað ábyrgð á stöðunni en margir tilbúnir að verja ríkjandi stöðu, sjálfsmynd sína og eigin völd. Kennarar hafa þurft að þola þetta árum saman. Það veldur vanlíðan að leggja hart að sér og námsárangur mælist ítrekað lítill. Það er niðurbrjótandi að vinna eftir dagskrá/aðalnámskrá sem er óskýr, villandi og sundrandi. Langflestir kennarar eru hugsjónamenn en vinna við ómögulegar aðstæður á köflum og eiga svo miklu betra skilið. Vírusinn festi rætur fyrir um 20 árum og hefur smitað kerfið víða. Með endurræsingu myndum við uppfæra stöðuna, setja inn nýtt vírusvarnarforrit og hreinsa sérhagsmunina út. Þetta er ekki skyndilausn heldur heildarlausn sem þarf ekki að kosta mikið og myndi leysa kennarana og menntakerfið úr viðjum þeirra sem hafa slegið eignarrétti sínum á það. Sem betur fer hafa skólar blótað í laumi og unnið utan kerfisins og árangurinn er eftir því: Mikill námsárangur, góð líðan nemenda, ánægðir foreldrar og lágur kostnaður. Þetta er hægt – en þá þarf að endurræsa. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.
Skoðun X- B Minnkum matarsóun í borginni okkar - fleiri frískápar fyrir samfélagið Inga Þyrí Kjartansdóttir skrifar
Skoðun Brotin loforð – uppbygging íþróttamannvirkja í Hveragerði María Rún Þorsteinsdóttir skrifar
Skoðun Alþjóðlegur dagur rauðra úlfa 10. maí – sjúkdómur sem enn er of lítið þekktur Hrönn Stefánsdóttir skrifar
Skoðun Veljum grænni og manneskjulegri Kópavog. Gefum þeim frí sem bera ábyrgð á mistökunum María Júlía Rafnsdóttir skrifar
Skoðun Netöryggi hugbúnaðar er lykilatriði í vexti hugverkaiðnaðar Unnur Kristín Sveinbjarnardóttir skrifar
Skoðun Krefjumst þjóðaratkvæðagreiðslu um vindorkuver á Íslandi Anna Sofía Kristjánsdóttir skrifar
Skoðun Reykjanesbær má ekki verða póstnúmeralottó fyrir fjölskyldur í vanda Dagur Jóhannsson skrifar