Hættum að tala niður til barna og ungmenna Ómar Bragi Stefánsson skrifar 28. janúar 2026 12:18 Mikið afskaplega er ég orðinn þreyttur á umræðunni og stórum fyrirsögnum um hvað börn og ungmenni eru vonlaus, og þá sérstaklega drengir. Kunna ekkert, geta ekkert og verða ekkert. Það er ömurlegt að horfa á og heyra í fullorðnu fólki tala svona til þeirra, jafnvel áhrifafólki sem er í ábyrgðarstöðum í samfélaginu sem við eigum að líta upp til. Þessi umræða er ekki til þess fallin að byggja upp eða styðja við þá sem á þurfa að halda. Þessi umræða hefur verið og er til skammar hjá öllum þeim sem svona hafa talað. Það er svo einfalt að þykjast vita allt og hafa svör við öllu. Dæma aðra og reyna að upphefja sjálfan sig. Skella fram fullyrðingum sem jafnvel innihalda ekkert. Ég hef alla mína tíð unnið með börnum og ungmennum. Þvílík forréttindi segi ég. Við eigum gríðarlega flotta einstaklinga sem eru frábærar fyrirmyndir. Við getum horft til íþróttanna, tónlistarinnar, leiklistarinnar og fjölmargra annarra listgreina. Við getum horft til matreiðslunnar og allskonar verklegra þátta. Við eigum einnig mikið að langskólagengnu ungu fólki sem tekið er eftir bæði hér heima og erlendis. Allsstaðar eigum við og sjáum ungt fólk sem er að standa sig afburða vel á öllum sviðum. Tölum um þetta frábæra fólk. En eflaust er hægt að gera betur í uppeldi barna okkar og ungmenna. Kannski ættum við, foreldrar, að líta í eigin barm og skoða þann tíma sem við höfum verið með og erum með börnum og ungmennum. Erum við kannski svo upptekin að við erum ekki með þau í fyrsta sæti. Hættum að benda á kennara sem einhverja blóraböggla. Kennarar eiga betra skilið. Hættum að tala niður til barna og ungmenna og þykjast vera með lausnir á öllu sem þeim viðkemur. Börn okkar og ungmenni eiga betra skilið. Höfundur er verkefnastjóri og framkvæmdastjóri móta UMFÍ. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Börn og uppeldi Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Skoðun Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Sjá meira
Mikið afskaplega er ég orðinn þreyttur á umræðunni og stórum fyrirsögnum um hvað börn og ungmenni eru vonlaus, og þá sérstaklega drengir. Kunna ekkert, geta ekkert og verða ekkert. Það er ömurlegt að horfa á og heyra í fullorðnu fólki tala svona til þeirra, jafnvel áhrifafólki sem er í ábyrgðarstöðum í samfélaginu sem við eigum að líta upp til. Þessi umræða er ekki til þess fallin að byggja upp eða styðja við þá sem á þurfa að halda. Þessi umræða hefur verið og er til skammar hjá öllum þeim sem svona hafa talað. Það er svo einfalt að þykjast vita allt og hafa svör við öllu. Dæma aðra og reyna að upphefja sjálfan sig. Skella fram fullyrðingum sem jafnvel innihalda ekkert. Ég hef alla mína tíð unnið með börnum og ungmennum. Þvílík forréttindi segi ég. Við eigum gríðarlega flotta einstaklinga sem eru frábærar fyrirmyndir. Við getum horft til íþróttanna, tónlistarinnar, leiklistarinnar og fjölmargra annarra listgreina. Við getum horft til matreiðslunnar og allskonar verklegra þátta. Við eigum einnig mikið að langskólagengnu ungu fólki sem tekið er eftir bæði hér heima og erlendis. Allsstaðar eigum við og sjáum ungt fólk sem er að standa sig afburða vel á öllum sviðum. Tölum um þetta frábæra fólk. En eflaust er hægt að gera betur í uppeldi barna okkar og ungmenna. Kannski ættum við, foreldrar, að líta í eigin barm og skoða þann tíma sem við höfum verið með og erum með börnum og ungmennum. Erum við kannski svo upptekin að við erum ekki með þau í fyrsta sæti. Hættum að benda á kennara sem einhverja blóraböggla. Kennarar eiga betra skilið. Hættum að tala niður til barna og ungmenna og þykjast vera með lausnir á öllu sem þeim viðkemur. Börn okkar og ungmenni eiga betra skilið. Höfundur er verkefnastjóri og framkvæmdastjóri móta UMFÍ.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar