Sumt er hægt að verja aðeins einu sinni Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir skrifar 7. febrúar 2026 12:15 Kæru systur og bræður, hvar sem þið eruð stödd. Mig langar til að eiga við ykkur einlægt samtal.Hvað er það sem sameinar okkur?Það er landið okkar, Ísland. Stærsta gjöf sem mér hefur hlotnast var að fá að fæðast á Íslandi — í þessu strjálbýla en fallega landi þar sem formæður okkar lifðu aðra og erfiða tíma. Við lifum líka erfiða tíma.Það virðist forsenda lífs — og hlutskipti kvenna — að þrauka erfiða tíma.Það er fyrir þrautseigju og úthald íslenskra kvenna að við tórum hér enn. Ekki vegna þess að formæður okkar hlýddu því sem þeim var sagt.Ekki vegna þess að þær samþykktu þegjandi aðfarir að lífi og landi.Heldur vegna þess að þær gerðu kröfur sem sjálfsagt var að gera. Íslenskar konur lögðu hart að sér að búa í haginn fyrir okkur, dætur sínar og syni.Þær báru samfélagið í brjósti sér, jafnvel þegar samfélagið bar enga virðingu fyrir þeim.Þær elskuðu, misstu og syrgðu — svo við gætum öll staðið hér í dag. Ég er að rifja upp úr hverju við erum gerðar, stelpur. Hvaðan við komum!Við sem erum svo magnaðar! Við sem örkum út í snjóinn með börnin okkar á morgnana, látum regnið dynja á okkur sumarlangt, öskrum upp í rokið, grátum í laugunum svo lítið beri á, vöðum yfir ár og klífum fjöll. Við sem syndum allsberar í söltum sjó og drekkum hvaða meginlandshrút undir borðið ef sá gállinn er á okkur! Við erum landið, stelpur! Við erum sjálf náttúran í öllu sínu veldi! Sprelllifandi kynjaverur — ólíkindatól. Sem gjósum og blásum og rifnum og skjálfum, en erum líka, þegar vel liggur á okkur, eins og skælbrosandi firðir í sól og stillu. Við þurfum nú að rifja upp og sýna hvað í okkur býr þegar óráðsíufólk veður hér uppi.Krafturinn, þrautseigjan, kjafturinn býr í okkur öllum; allt litróf landsins býr í skapgerð okkar og eiginleikum. Þetta eru eiginleikar þeirra sem kunna að bjarga sér og lifa af! Konur eru ekki gestir í náttúrunni.Konur eru sjálf náttúran.Og aðför að náttúrunni er aðför að konum. Líkamar kvenna bera sköpunarhæfni sem er eldri en öll hagfræðilíkön heimsins.Hvort sem við eignum börn eða ekki, erum við fulltrúar lífsins sjálfs. Árið er 2026.Enn geysa stríð. Enn eru gripdeildir stundaðar. Enn eru ungar konur, líkt og frjósöm lönd, skiptimynt í viðskiptum karlmanna.Árið 2026. Það verður alltaf hlutskipti kvenna að stilla til friðar og lifa af þegar karlkynið fer fram úr sér. Á ástum og átökum formæðra okkar við karlkynið byggist öll tilvera okkar, og það er enn hlutverk okkar kvenna að gæta þess sem okkur er heilagast: sjálfs heimilisins — Íslands. Fjallkonan fríð. Að eyðileggja vistkerfi fjarða með laxeldi í opnum sjókvíum er eins og að berja í móðurlíf konunnar, binda hana, eitra fyrir henni, veikja hana, kæfa hana og að endingu drepa. Kunnulegt stef, ekki satt. Til að manneskjur megi dafna verðum við konur að hafa skjól — og land undir fótum okkar. Hvers konar karlmenn leiða konur sínar undir nýlenduherra? Við þykjumst hissa þegar Bandaríkin ágirnast Grænland, en hvað má þá segja um norskt laxagróðamódel og ágirnd í íslenska firði? Hvernig dettur íslenskum karlmönnum í hug að veita slíkum mönnum, íslenskum sem norskum, heimildir til að breyta fjörðunum okkar í iðnaðarpytti? Sparkar maður ekki slíkum mönnum á dyr? Vitanlega verður það hlutskipti okkar kvenna að bera bæði fjárhags- og tilfinningaskaðann þegar spilaborgin hrynur — að lifa af með börnin þegar allt hefur verið tekið. En engin lífsreynd kona lætur drekka sig út á Guð og gaddinn nema einu sinni. Ég bið ykkur: látum ekki grunnhyggna karlmenn taka snúning á okkur eina ferðina enn: Braska með okkar almannafé.Selja lífríki og land fyrir slikk.Byggja sundlaug — sem við eigum að þakka fyrir.Og láta okkur bera óhjákvæmilegan og fyrirsjáanlegan náttúru- og fjárhagsskaða. Ég vona svo innilega að þið finnið það í hjarta ykkar hversu mikilvægt það er að við látum það ekki líðast að enn og aftur sé farið svona með landið okkar og okkur sjálfar. Ég bið alla vel gerða karla á Íslandi að standa einnig vörð um íslenskar konur og íslenska jörð. Nú reynir á ykkur. Íslensk náttúra er íslensk kona.Íslensk náttúra er móðir okkar allra.Sumt er hægt að verja aðeins einu sinni. Höfundur er leikkona. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir Fiskeldi Mest lesið Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun Ríkið vill minnst tvö og hálft ár milli barnanna þinna Karítas Ólafsdóttir Skoðun Eftir Kveiksþátt Anna Björg Jónsdóttir,Hjördís Halldóra Sigurðardóttir Skoðun Flokkur fólksins tekur í handbremsuna Eyjólfur Ármannsson Skoðun Kostnaðurinn við nei Sigvaldi Einarsson Skoðun Cornell og klefamenning Olga Björt Þórðardóttir Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson Skoðun Hverjum er frelsið ætlað? Guðný S. Bjarnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson skrifar Skoðun Hvernig get ég fundið ró þegar barnið mitt er í uppnámi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Vill ráðherra veikja lífeyriskerfið? Finnbjörn A Hermannsson skrifar Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar Skoðun Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir skrifar Skoðun Kostnaðurinn við nei Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hver stal kökunni úr krúsinni? Gunnar Valur Sveinsson skrifar Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar Skoðun Sjónvarpið 60 ára: Þögnin segir líka sögu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Takk Hörður Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Firrur um aflareglu fyrir þorsk Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun EES málið, ESA og fullveldi Íslands og tími komin til varna Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Sýnum viljann í verki Aðalbjörg Stefanía Helgadóttir skrifar Skoðun Bókun 35 – þegar molnar undan stjórnkerfinu Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Pínu sársauki á unga fólkið? Helgi Bárðarson skrifar Skoðun Austurland margborgar sig Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þorum við að tala um sorgina? Stefán Már Gunnlaugsson skrifar Skoðun Verklokafælni stjórnvalda Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Við getum gert betur Hulda Brá Magnadóttir skrifar Skoðun Hverjum er frelsið ætlað? Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun Bakslag fyrir barnafjölskyldur í Hafnarfirði Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Þorum við að banna Airbnb eða erum við líka siðferðislegir hugleysingjar? Helen Ólafsdóttir skrifar Skoðun Skattfé er einnota Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Forvarnadagurinn er í dag María Heimisdóttir skrifar Skoðun Af hverju má ég ekki eiga Chihuahua af því að ég bý í húsnæði fyrir fatlað fólk? Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar Skoðun Réttindi eiga að vera raunveruleg Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Flokkur fólksins tekur í handbremsuna Eyjólfur Ármannsson skrifar Skoðun Áramótaheit ríkisstjórnarinnar Helgi Brynjarsson skrifar Skoðun Menning er ekki bisnessplan Birgir Þórarinsson skrifar Sjá meira
Kæru systur og bræður, hvar sem þið eruð stödd. Mig langar til að eiga við ykkur einlægt samtal.Hvað er það sem sameinar okkur?Það er landið okkar, Ísland. Stærsta gjöf sem mér hefur hlotnast var að fá að fæðast á Íslandi — í þessu strjálbýla en fallega landi þar sem formæður okkar lifðu aðra og erfiða tíma. Við lifum líka erfiða tíma.Það virðist forsenda lífs — og hlutskipti kvenna — að þrauka erfiða tíma.Það er fyrir þrautseigju og úthald íslenskra kvenna að við tórum hér enn. Ekki vegna þess að formæður okkar hlýddu því sem þeim var sagt.Ekki vegna þess að þær samþykktu þegjandi aðfarir að lífi og landi.Heldur vegna þess að þær gerðu kröfur sem sjálfsagt var að gera. Íslenskar konur lögðu hart að sér að búa í haginn fyrir okkur, dætur sínar og syni.Þær báru samfélagið í brjósti sér, jafnvel þegar samfélagið bar enga virðingu fyrir þeim.Þær elskuðu, misstu og syrgðu — svo við gætum öll staðið hér í dag. Ég er að rifja upp úr hverju við erum gerðar, stelpur. Hvaðan við komum!Við sem erum svo magnaðar! Við sem örkum út í snjóinn með börnin okkar á morgnana, látum regnið dynja á okkur sumarlangt, öskrum upp í rokið, grátum í laugunum svo lítið beri á, vöðum yfir ár og klífum fjöll. Við sem syndum allsberar í söltum sjó og drekkum hvaða meginlandshrút undir borðið ef sá gállinn er á okkur! Við erum landið, stelpur! Við erum sjálf náttúran í öllu sínu veldi! Sprelllifandi kynjaverur — ólíkindatól. Sem gjósum og blásum og rifnum og skjálfum, en erum líka, þegar vel liggur á okkur, eins og skælbrosandi firðir í sól og stillu. Við þurfum nú að rifja upp og sýna hvað í okkur býr þegar óráðsíufólk veður hér uppi.Krafturinn, þrautseigjan, kjafturinn býr í okkur öllum; allt litróf landsins býr í skapgerð okkar og eiginleikum. Þetta eru eiginleikar þeirra sem kunna að bjarga sér og lifa af! Konur eru ekki gestir í náttúrunni.Konur eru sjálf náttúran.Og aðför að náttúrunni er aðför að konum. Líkamar kvenna bera sköpunarhæfni sem er eldri en öll hagfræðilíkön heimsins.Hvort sem við eignum börn eða ekki, erum við fulltrúar lífsins sjálfs. Árið er 2026.Enn geysa stríð. Enn eru gripdeildir stundaðar. Enn eru ungar konur, líkt og frjósöm lönd, skiptimynt í viðskiptum karlmanna.Árið 2026. Það verður alltaf hlutskipti kvenna að stilla til friðar og lifa af þegar karlkynið fer fram úr sér. Á ástum og átökum formæðra okkar við karlkynið byggist öll tilvera okkar, og það er enn hlutverk okkar kvenna að gæta þess sem okkur er heilagast: sjálfs heimilisins — Íslands. Fjallkonan fríð. Að eyðileggja vistkerfi fjarða með laxeldi í opnum sjókvíum er eins og að berja í móðurlíf konunnar, binda hana, eitra fyrir henni, veikja hana, kæfa hana og að endingu drepa. Kunnulegt stef, ekki satt. Til að manneskjur megi dafna verðum við konur að hafa skjól — og land undir fótum okkar. Hvers konar karlmenn leiða konur sínar undir nýlenduherra? Við þykjumst hissa þegar Bandaríkin ágirnast Grænland, en hvað má þá segja um norskt laxagróðamódel og ágirnd í íslenska firði? Hvernig dettur íslenskum karlmönnum í hug að veita slíkum mönnum, íslenskum sem norskum, heimildir til að breyta fjörðunum okkar í iðnaðarpytti? Sparkar maður ekki slíkum mönnum á dyr? Vitanlega verður það hlutskipti okkar kvenna að bera bæði fjárhags- og tilfinningaskaðann þegar spilaborgin hrynur — að lifa af með börnin þegar allt hefur verið tekið. En engin lífsreynd kona lætur drekka sig út á Guð og gaddinn nema einu sinni. Ég bið ykkur: látum ekki grunnhyggna karlmenn taka snúning á okkur eina ferðina enn: Braska með okkar almannafé.Selja lífríki og land fyrir slikk.Byggja sundlaug — sem við eigum að þakka fyrir.Og láta okkur bera óhjákvæmilegan og fyrirsjáanlegan náttúru- og fjárhagsskaða. Ég vona svo innilega að þið finnið það í hjarta ykkar hversu mikilvægt það er að við látum það ekki líðast að enn og aftur sé farið svona með landið okkar og okkur sjálfar. Ég bið alla vel gerða karla á Íslandi að standa einnig vörð um íslenskar konur og íslenska jörð. Nú reynir á ykkur. Íslensk náttúra er íslensk kona.Íslensk náttúra er móðir okkar allra.Sumt er hægt að verja aðeins einu sinni. Höfundur er leikkona.
Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun
Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar
Skoðun Þorum við að banna Airbnb eða erum við líka siðferðislegir hugleysingjar? Helen Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Af hverju má ég ekki eiga Chihuahua af því að ég bý í húsnæði fyrir fatlað fólk? Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar
Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun