Um 300 börn ,,rænd“ á ári hverju Jón Pétur Zimsen skrifar 12. febrúar 2026 08:32 Gera foreldrar sér grein fyrir að einungis um 2% íslenskra nemenda ná efstu hæfniþrepum í náttúruvísindum samkvæmt PISA 2022? Á hinum Norðurlöndunum er hlutfallið 8–10%. Það þýðir að á Íslandi eru um 100 börn í hverjum árgangi með afburðahæfni í vísindum. Hlutfallslega ættu þau að vera um 400. Því vantar um 300 börn á ári í hóp þeirra sem skara fram úr. Auðvitað eru niðurstöður PISA ekki einn allsherjardómur en niðurstöður Íslands eru alger áfellisdómur. Hvað þýðir að vera á efstu hæfniþrepum? Þessir 15 ára nemendur geta til dæmis: unnið úr flóknum og óljósum upplýsingum, metið áreiðanleika gagna, dregið sjálfstæðar og gagnrýnar ályktanir, beitt þekkingu í nýjum og ókunnugum aðstæðum. Þetta eru nemendurnir sem síðar eru líklegri til að: leiða rannsóknir, þróa nýja tækni, skapa nýja þekkingu, og draga nýsköpunarvagninn. Hver ber ábyrgð á því að um 300 nemendur eru ,,rændir“ á ári hverju þessari afburðarhæfni? Ekki heyrist múkk frá þeim sem völdin hafa, stýra kerfinu og ákveða hvaða leiðir skulu farnar. Þögnin er ærandi. OECD hefur ítrekað bent á að sterk tengsl séu milli menntunar og langtímaframleiðni þjóða og bendir á að hætta sé á að minnsta kosti 5% samdrætti hvað framleiðni varðar eða um 250 milljarða árlega ef fram heldur sem horfir. Þjóðir sem ná ekki að rækta hæfileika sína dragast aftur úr í verðmætasköpun og samkeppnishæfni. Hvers vegna er staðan svona þar sem við höfum allar forsendur til að vera með eitt besta menntakerfi í heimi? Jöfnun niður á við er ekki hægt að réttlæta í nafni jöfnuðar. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skóla- og menntamál Sjálfstæðisflokkurinn Mest lesið Tómstundir mega ekki vera forréttindi á Seltjarnarnesi Kristín Edda Óskarsdóttir Skoðun Það sem ekki má segja upphátt Ragnheiður Stephensen Skoðun „Ég dó á 44 ára afmælinu mínu“ Ingrid Kuhlman,Bjarni Jónsson Skoðun Skjá- og samfélagsmiðlanotkun barna í Kópavogi Björn Þór Rögnvaldsson Skoðun Stefnum hátt Ragnar Sverrisson Skoðun Móðurást eða menningarhrun Einar Baldvin Árnason Skoðun Vex Árborg hraðar en skipulagið ræður við? Guðný Björk Pálmadóttir Skoðun Reykjanesbær má ekki verða póstnúmeralottó fyrir fjölskyldur í vanda Dagur Jóhannsson Skoðun Mannréttindi á okkar dögum Sigrún Steinarsdóttir Skoðun Krefjumst þjóðaratkvæðagreiðslu um vindorkuver á Íslandi Anna Sofía Kristjánsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Það sem ekki má segja upphátt Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Stefnum hátt Ragnar Sverrisson skrifar Skoðun Frá sveit í borg á hálfri mannsævi Hildur Einarsdóttir skrifar Skoðun Skjá- og samfélagsmiðlanotkun barna í Kópavogi Björn Þór Rögnvaldsson skrifar Skoðun Borgarlínan, Odense og þrjár leiðir til 2040 Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Velferð er ekki tilviljun – hún er pólitískt val Sigurþóra Bergsdóttir skrifar Skoðun Tölum meira um náttúruvernd Dóra Þorleifsdóttir skrifar Skoðun Tómstundir mega ekki vera forréttindi á Seltjarnarnesi Kristín Edda Óskarsdóttir skrifar Skoðun X- B Minnkum matarsóun í borginni okkar - fleiri frískápar fyrir samfélagið Inga Þyrí Kjartansdóttir skrifar Skoðun Einkunnir og ábyrg umræða Jóhann Skagfjörð Magnússon skrifar Skoðun Markviss uppbygging í þágu íbúa Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Brotin loforð – uppbygging íþróttamannvirkja í Hveragerði María Rún Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Braggamálið. Brákaborg. Græna gímaldið — Hvað þarf meira? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Alþjóðlegur dagur rauðra úlfa 10. maí – sjúkdómur sem enn er of lítið þekktur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Veldu þína leið - vertu kennari! Kolbrún Þ. Pálsdóttir skrifar Skoðun Börnin eru framtíðin Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Veljum grænni og manneskjulegri Kópavog. Gefum þeim frí sem bera ábyrgð á mistökunum María Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Netöryggi hugbúnaðar er lykilatriði í vexti hugverkaiðnaðar Unnur Kristín Sveinbjarnardóttir skrifar Skoðun Krefjumst þjóðaratkvæðagreiðslu um vindorkuver á Íslandi Anna Sofía Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Mannréttindi á okkar dögum Sigrún Steinarsdóttir skrifar Skoðun Móðurást eða menningarhrun Einar Baldvin Árnason skrifar Skoðun Vex Árborg hraðar en skipulagið ræður við? Guðný Björk Pálmadóttir skrifar Skoðun Vinna með foreldrum barna í vanda Guðbjörg Ingunn Magnúsdóttir skrifar Skoðun Börn og kennarar geta ekki beðið lengur Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Reykjanesbær má ekki verða póstnúmeralottó fyrir fjölskyldur í vanda Dagur Jóhannsson skrifar Skoðun Meira lýðræði fyrir Múlaþing Ævar Orri Eðvaldsson skrifar Skoðun Raki og mygla í skólum er lýðheilsumál Sylgja Dögg Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun „Ég dó á 44 ára afmælinu mínu“ Ingrid Kuhlman,Bjarni Jónsson skrifar Skoðun Börnin á bakkanum Þórey María E. Kolbeins skrifar Skoðun Við ætlum að vinna keppnina um unga fólkið Óðinn Svan skrifar Sjá meira
Gera foreldrar sér grein fyrir að einungis um 2% íslenskra nemenda ná efstu hæfniþrepum í náttúruvísindum samkvæmt PISA 2022? Á hinum Norðurlöndunum er hlutfallið 8–10%. Það þýðir að á Íslandi eru um 100 börn í hverjum árgangi með afburðahæfni í vísindum. Hlutfallslega ættu þau að vera um 400. Því vantar um 300 börn á ári í hóp þeirra sem skara fram úr. Auðvitað eru niðurstöður PISA ekki einn allsherjardómur en niðurstöður Íslands eru alger áfellisdómur. Hvað þýðir að vera á efstu hæfniþrepum? Þessir 15 ára nemendur geta til dæmis: unnið úr flóknum og óljósum upplýsingum, metið áreiðanleika gagna, dregið sjálfstæðar og gagnrýnar ályktanir, beitt þekkingu í nýjum og ókunnugum aðstæðum. Þetta eru nemendurnir sem síðar eru líklegri til að: leiða rannsóknir, þróa nýja tækni, skapa nýja þekkingu, og draga nýsköpunarvagninn. Hver ber ábyrgð á því að um 300 nemendur eru ,,rændir“ á ári hverju þessari afburðarhæfni? Ekki heyrist múkk frá þeim sem völdin hafa, stýra kerfinu og ákveða hvaða leiðir skulu farnar. Þögnin er ærandi. OECD hefur ítrekað bent á að sterk tengsl séu milli menntunar og langtímaframleiðni þjóða og bendir á að hætta sé á að minnsta kosti 5% samdrætti hvað framleiðni varðar eða um 250 milljarða árlega ef fram heldur sem horfir. Þjóðir sem ná ekki að rækta hæfileika sína dragast aftur úr í verðmætasköpun og samkeppnishæfni. Hvers vegna er staðan svona þar sem við höfum allar forsendur til að vera með eitt besta menntakerfi í heimi? Jöfnun niður á við er ekki hægt að réttlæta í nafni jöfnuðar. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins
Skoðun X- B Minnkum matarsóun í borginni okkar - fleiri frískápar fyrir samfélagið Inga Þyrí Kjartansdóttir skrifar
Skoðun Brotin loforð – uppbygging íþróttamannvirkja í Hveragerði María Rún Þorsteinsdóttir skrifar
Skoðun Alþjóðlegur dagur rauðra úlfa 10. maí – sjúkdómur sem enn er of lítið þekktur Hrönn Stefánsdóttir skrifar
Skoðun Veljum grænni og manneskjulegri Kópavog. Gefum þeim frí sem bera ábyrgð á mistökunum María Júlía Rafnsdóttir skrifar
Skoðun Netöryggi hugbúnaðar er lykilatriði í vexti hugverkaiðnaðar Unnur Kristín Sveinbjarnardóttir skrifar
Skoðun Krefjumst þjóðaratkvæðagreiðslu um vindorkuver á Íslandi Anna Sofía Kristjánsdóttir skrifar
Skoðun Reykjanesbær má ekki verða póstnúmeralottó fyrir fjölskyldur í vanda Dagur Jóhannsson skrifar