Ekki plága heldur umbreyting - frá streymisveitum til gervigreindar Kristinn Bjarnason skrifar 23. febrúar 2026 08:45 „Gervigreindin er plága“ er fyrirsögn fréttar þar sem gervigreind er sögð versta tæknibyltingin. Umræðan minnir á viðbrögð sem við höfum séð áður þegar ný tækni ryður sér til rúms. Um aldamótin rakst maður stundum á lélega músík, mögulega stolin, enda flest lög hvort sem góð eða slæm byggð á hljóðbútum sem er tekið frá öðrum. Ástæðan var að það var ekki svo auðvelt að gefa út tónlist og möguleikar miðlunar því fáir. Með tilkomu deiliforrita á netinu fjölgaði slíku efni verulega og þegar SoundCloud og Spotify komu fram varð sprenging. Skyndilega gat hver sem er gefið út tónlist og komið henni á framfæri. Í fyrstu var gagnrýnin með sama hætti og þessi frétt. Fólk sagði gæði tónlistar yrði minni og ruslið taka yfir. En það sem gerðist var að nýir listamenn fengu tækifæri sem þeir hefðu aldrei fengið áður. Aðgangur jókst, fjölbreytnin meiri og fólk fékk úrval. Nákvæmlega þetta er að gerast núna í efnissköpun með gervigreind. Já, það verður meira af slöku efni og það verður meira af fölsunum, breyttum myndum og rangfærslum. Slíkt var svo sem til áður með fótósjoppuðum myndum og falsfréttum, það er gjörsamlega óþolandi að það þurfi að afvegaleiða með þeim hætti. Þröskuldurinn er lægri og hraðinn meiri. Það er raunverulegt vandamál og það þarf að bregðast við því, bæði með reglum og ábyrgri notkun. Á sama tíma fær fólk sem hafði ekki aðgang að tækni, tíma eða kunnáttu áður nú raunverulegan möguleika á að skapa, læra og miðla. Fyrirtæki geta unnið hraðar, nemendur fengið stuðning og einstaklingar tjáð hugmyndir sem áttu áður erfitt með að koma í ritað form. Verkefnið á því ekki að vera að stöðva tæknina heldur að læra að nota hana, setja henni skýr mörk og aðstoða fólk að greina á milli þess sem sé gott eða slæmt. Rétt eins og með tónlist, ekki eftir því hvort hún væri til, heldur hvort hún væri góð og félli að þeirra smekk. Höfundur er meðstofnandi Breytt Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Skoðun Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Sjá meira
„Gervigreindin er plága“ er fyrirsögn fréttar þar sem gervigreind er sögð versta tæknibyltingin. Umræðan minnir á viðbrögð sem við höfum séð áður þegar ný tækni ryður sér til rúms. Um aldamótin rakst maður stundum á lélega músík, mögulega stolin, enda flest lög hvort sem góð eða slæm byggð á hljóðbútum sem er tekið frá öðrum. Ástæðan var að það var ekki svo auðvelt að gefa út tónlist og möguleikar miðlunar því fáir. Með tilkomu deiliforrita á netinu fjölgaði slíku efni verulega og þegar SoundCloud og Spotify komu fram varð sprenging. Skyndilega gat hver sem er gefið út tónlist og komið henni á framfæri. Í fyrstu var gagnrýnin með sama hætti og þessi frétt. Fólk sagði gæði tónlistar yrði minni og ruslið taka yfir. En það sem gerðist var að nýir listamenn fengu tækifæri sem þeir hefðu aldrei fengið áður. Aðgangur jókst, fjölbreytnin meiri og fólk fékk úrval. Nákvæmlega þetta er að gerast núna í efnissköpun með gervigreind. Já, það verður meira af slöku efni og það verður meira af fölsunum, breyttum myndum og rangfærslum. Slíkt var svo sem til áður með fótósjoppuðum myndum og falsfréttum, það er gjörsamlega óþolandi að það þurfi að afvegaleiða með þeim hætti. Þröskuldurinn er lægri og hraðinn meiri. Það er raunverulegt vandamál og það þarf að bregðast við því, bæði með reglum og ábyrgri notkun. Á sama tíma fær fólk sem hafði ekki aðgang að tækni, tíma eða kunnáttu áður nú raunverulegan möguleika á að skapa, læra og miðla. Fyrirtæki geta unnið hraðar, nemendur fengið stuðning og einstaklingar tjáð hugmyndir sem áttu áður erfitt með að koma í ritað form. Verkefnið á því ekki að vera að stöðva tæknina heldur að læra að nota hana, setja henni skýr mörk og aðstoða fólk að greina á milli þess sem sé gott eða slæmt. Rétt eins og með tónlist, ekki eftir því hvort hún væri til, heldur hvort hún væri góð og félli að þeirra smekk. Höfundur er meðstofnandi Breytt
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun