Full­veldið og 27. greinin

Stjórnarskráin byggir á grundvallarreglu: fullveldið er hjá þjóðinni.

Alþingi fer með löggjafarvald í umboði þjóðarinnar og forseti Íslands er kjörinn beint af sömu þjóð. Hvorugur aðili er fullvalda í sjálfu sér — bæði eru stofnanir þjóðarinnar.

grein stjórnarskrárinnar (æðsta lægskýringargagni þjóðarinnar) er grein sem tryggir að þjóðin sjálf hafi síðasta orðið um umdeild lög. Hún á ekki að endurspegla persónulegt val forseta og ekki val Alþingis. Hlutverk hennar er að skila ákvörðuninni aftur til réttra eigenda fullveldisins: þjóðarinnar.

Þegar verulegur og trúverðugur ágreiningur er um hvort lög endurspegli vilja þjóðarinnar ber forseta að vísa málinu til þjóðarinnar. Að staðfesta slík lög án atkvæðagreiðslu setur mat einstakra stofnana yfir fullveldið sjálft.

Skipan stjórnarskrárinnar er því skýr:

þjóðin er fullvalda — Alþingi setur lög í umboði — forseti tryggir að þjóðin eigi lokaorðið.

greinin er stjórnarskrártrygging þess að fullveldið haldist hjá þjóðinni sem er eign hennar.

Höfundur er hagfræðingur og líffræðingur