Karlar - ekki burðast með þetta einir Þorri Snæbjörnsson skrifar 7. mars 2026 10:02 Það er flestum mikið áfall að greinast með krabbamein og algengt að fólk upplifi sig í lausu lofti. Margir hafa verið með einkenni í lengri eða styttri tíma og í rannsóknum hjá læknum. Óvissanum það sem tekur við er erfið og getur valdið kvíða en oft finnur fólk fyrir vissum létti þegar rannsóknarniðurstöður og meðferðaráætlun liggja fyrir. Margir glíma þó áfram við erfiðar hugsanir og tilfinningar á borð við kvíða, sorg og jafnvel reiði. Auk þess geta orðið breytingar á þreki og úthaldi, hlutverkum og samskiptum sem hafa áhrif á sjálfsmynd okkar og tilfinningu fyrir því að hafa stjórn á aðstæðum. Einnig geta samskipti við aðra í þessum breyttu aðstæðum valdið spennu eða vanlíðan. Þessara áhrifa gætir á meðan á meðferð stendur og þau geta varað í langan tíma eftir að meðferð lýkur. Við hjá Krabbameinsfélaginu höfum gert rannsóknir á upplifun fólks af því að greinast með krabbamein og niðurstöður þeirra sýna að svipað hlutfall karla og kvenna upplifa áhyggjur við greiningu, en karlar eru þó einungis um þriðjungur þeirra sem nýta sér stuðning frá félaginu. Þá benda niðurstöður einnig til að töluverður fjöldi karla upplifi þörf fyrir stuðning í ferlinu, en leiti ekki eftir honum. Þessu viljum við breyta, því við vitum að það hjálpar að leita í smiðju þeirra sem reynsluna hafa og við heyrum svo oft frá þeim körlum sem koma að þeir hefðu viljað að þeir hefðu komið fyrr. Ýmislegt sem þú getur gert Mörgum þykir hjálplegt að halda daglegri rútínu áfram, þótt hún geti breyst eftir greiningu eða í krabbameinsmeðferð. Hreyfing, næring og svefn eru áfram mjög mikilvægar undirstöður fyrir góða líðan. Margir dusta rykið af gömlum áhugamálum eða læra eitthvað nýtt, en sköpun getur hjálpað við að róa hugann og er oft eins og hálfgerð hugleiðsla. Hlátur og gleði létta líka á spennu og það er gott að hafa alltaf eitthvað framundan til að hlakka til, þótt það sé bara eitthvað lítið eins og góður kaffibolli. Stundum tökumst við á við erfiðleika með óhjálplegum leiðum eins og að einangra okkur, forðast aðstæður sem minna okkur á veikindin eða jafnvel með því að deyfa okkur. Það er mjög mikilvægt að sýna því sem við erum að upplifa mildi og þolinmæði og að muna að þetta eru ekki óalgengar tilfinningar og það er óþarfi að takast á við þetta einn. Það getur oft hjálpað meira en okkur grunar að tala við einhvern sem við treystum um tilfinningar okkar og líðan. Stundum er jafnvel betra að tala við einhvern ótengdan fagaðila, þótt það geti virst framandi tilhugsun. Enginn einn – dyr okkar standa ávallt opnar Öll erum við ólík og misjafnt hvaða leiðir henta til aðstoðar. Mikilvægast er að hver og einn finni út hvað virkar best fyrir sig. Þar erum við hjá Krabbameinsfélaginu tilbúin að rétta fram hjálparhönd. Við bjóðum öllum sem fá krabbamein og aðstandendum þeirra ókeypis stuðning, ráðgjöf og fræðslu. Við bjóðum meðal annars upp á: Einstaklings-, para- og fjölskylduviðtöl Fjarviðtöl og símaráðgjöf Margvísleg námskeið, fjarnámskeið og djúpslökun Hagnýtar upplýsingar um félagsleg úrræði og réttindi í veikindum Dvöl í íbúðum félagsins gegn vægu gjaldi fyrir þau sem sækja meðferð á Landspítala og hafa búsetu á landsbyggðinni Fræðslu um helstu tegundir krabbameina, einkenni og meðferð Við karla viljum við segja: Fyrsta skrefið getur reynst erfitt, en oft kemur mönnum á óvart hve mikið það hjálpar að þiggja aðstoðina og hve mikill léttir getur fylgt því. Nýtum þann stuðning sem okkur býðst, því það þarf enginn að ganga í gegnum þetta einn. Við erum til staðar fyrir þig. Höfundur er sálfræðingur og teymisstjóri hjá Krabbameinsfélaginu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson Skoðun Skoðun Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar Skoðun Gervigreind í ráðningum - stuðningur eða staðgengill? Helga Jóhanna Oddsdóttir skrifar Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Hraðtíska kallar á aðgerðir Norðurlanda Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Framtíð heilbrigðisþjónustu á Akureyri er í sjónmáli Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Þegar orðaslagurinn stríðir við þjóðarsálina Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Sjá meira
Það er flestum mikið áfall að greinast með krabbamein og algengt að fólk upplifi sig í lausu lofti. Margir hafa verið með einkenni í lengri eða styttri tíma og í rannsóknum hjá læknum. Óvissanum það sem tekur við er erfið og getur valdið kvíða en oft finnur fólk fyrir vissum létti þegar rannsóknarniðurstöður og meðferðaráætlun liggja fyrir. Margir glíma þó áfram við erfiðar hugsanir og tilfinningar á borð við kvíða, sorg og jafnvel reiði. Auk þess geta orðið breytingar á þreki og úthaldi, hlutverkum og samskiptum sem hafa áhrif á sjálfsmynd okkar og tilfinningu fyrir því að hafa stjórn á aðstæðum. Einnig geta samskipti við aðra í þessum breyttu aðstæðum valdið spennu eða vanlíðan. Þessara áhrifa gætir á meðan á meðferð stendur og þau geta varað í langan tíma eftir að meðferð lýkur. Við hjá Krabbameinsfélaginu höfum gert rannsóknir á upplifun fólks af því að greinast með krabbamein og niðurstöður þeirra sýna að svipað hlutfall karla og kvenna upplifa áhyggjur við greiningu, en karlar eru þó einungis um þriðjungur þeirra sem nýta sér stuðning frá félaginu. Þá benda niðurstöður einnig til að töluverður fjöldi karla upplifi þörf fyrir stuðning í ferlinu, en leiti ekki eftir honum. Þessu viljum við breyta, því við vitum að það hjálpar að leita í smiðju þeirra sem reynsluna hafa og við heyrum svo oft frá þeim körlum sem koma að þeir hefðu viljað að þeir hefðu komið fyrr. Ýmislegt sem þú getur gert Mörgum þykir hjálplegt að halda daglegri rútínu áfram, þótt hún geti breyst eftir greiningu eða í krabbameinsmeðferð. Hreyfing, næring og svefn eru áfram mjög mikilvægar undirstöður fyrir góða líðan. Margir dusta rykið af gömlum áhugamálum eða læra eitthvað nýtt, en sköpun getur hjálpað við að róa hugann og er oft eins og hálfgerð hugleiðsla. Hlátur og gleði létta líka á spennu og það er gott að hafa alltaf eitthvað framundan til að hlakka til, þótt það sé bara eitthvað lítið eins og góður kaffibolli. Stundum tökumst við á við erfiðleika með óhjálplegum leiðum eins og að einangra okkur, forðast aðstæður sem minna okkur á veikindin eða jafnvel með því að deyfa okkur. Það er mjög mikilvægt að sýna því sem við erum að upplifa mildi og þolinmæði og að muna að þetta eru ekki óalgengar tilfinningar og það er óþarfi að takast á við þetta einn. Það getur oft hjálpað meira en okkur grunar að tala við einhvern sem við treystum um tilfinningar okkar og líðan. Stundum er jafnvel betra að tala við einhvern ótengdan fagaðila, þótt það geti virst framandi tilhugsun. Enginn einn – dyr okkar standa ávallt opnar Öll erum við ólík og misjafnt hvaða leiðir henta til aðstoðar. Mikilvægast er að hver og einn finni út hvað virkar best fyrir sig. Þar erum við hjá Krabbameinsfélaginu tilbúin að rétta fram hjálparhönd. Við bjóðum öllum sem fá krabbamein og aðstandendum þeirra ókeypis stuðning, ráðgjöf og fræðslu. Við bjóðum meðal annars upp á: Einstaklings-, para- og fjölskylduviðtöl Fjarviðtöl og símaráðgjöf Margvísleg námskeið, fjarnámskeið og djúpslökun Hagnýtar upplýsingar um félagsleg úrræði og réttindi í veikindum Dvöl í íbúðum félagsins gegn vægu gjaldi fyrir þau sem sækja meðferð á Landspítala og hafa búsetu á landsbyggðinni Fræðslu um helstu tegundir krabbameina, einkenni og meðferð Við karla viljum við segja: Fyrsta skrefið getur reynst erfitt, en oft kemur mönnum á óvart hve mikið það hjálpar að þiggja aðstoðina og hve mikill léttir getur fylgt því. Nýtum þann stuðning sem okkur býðst, því það þarf enginn að ganga í gegnum þetta einn. Við erum til staðar fyrir þig. Höfundur er sálfræðingur og teymisstjóri hjá Krabbameinsfélaginu.
Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar
Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar
Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar