Ótvíræður ávinningur af innleiðingu farsældarlaganna Óskar Dýrmundur Ólafsson skrifar 12. mars 2026 15:03 Í tímamótalögum frá árinu 2022 um samþættingu þjónustu í þágu farsældar barna er meginmarkmiðið að börn og foreldrar sem á þurfa að halda hafi aðgang að samþættri þjónustu við hæfi án hindrana. Sérstaða laganna markast meðal annars af því að þau stuðla að heildstæðri samvinnu þvert á ráðuneyti, fagsvið og skýra enn betur upp fyrir hverja þau eru; börnin, sem eru ávallt í forgrunni þjónustunnar. Hjá Reykjavíkurborg hefur þessi nálgun birst í fyrirkomulagi sem heitir Betri borg fyrir börn og kallar á samstarf fagsviða og fagráða. Í verki og útfærslu gegna miðstöðvar borgarinnar lykilhlutverki í samþættingu þjónustunnar í nánu samstarfi við leik- og grunnskóla og þá aðila sem sinna frístundastarfi en þverfaglegt samstarf er einn megintilgangur miðstöðvanna sem er að finna í fjórum borgarhlutum: Suður-, Norður-, Austur- og Vesturmiðstöðvar. Aukið samstarf innan borgar og utan Árangur hefur náðst af innleiðingu farsældarlaganna hjá Reykjavíkurborg. Sem dæmi þá hefur breyting orðið á samstarfi stjórnenda leik- og grunnskóla, frístundaþjónustu og velferðarþjónustu sem deila miðstöðvunum sem sameiginlegum vinnustöðum. Tengsl menntunar, velferðar og frístundastarfs hafa styrkst og árangur hefur náðst við að styðja börn til þroska og aukinnar virkni. Gott samstarf er með stjórnendum, starfsfólki, foreldrum og börnum í hverjum borgarhluta fyrir sig og lögð áhersla á að bregðast hratt og vel við með lausnir við áskorunum með snemmtæka nálgun að leiðarljósi. Mikilvægt hlutverk tengiliða farsældar Um geta verið að ræða lausnir í skólaumhverfi barns, til dæmis með samvinnu við frístundaheimili og samvinnu við foreldra um það hvernig er betur hægt að hlúa að námi og uppeldi barns. Þarna gegna tengiliðir farsældar í umhverfi barna í leik- og grunnskólum mikilvægu hlutverki en þeirra hlutverk er að leitast við að leysa úr málum svo að ekki þurfi viðameiri úrræði. Eitt markmið innleiðingar farsældarlaganna er að styðja við lausn áskorana með því að sinna forvörnum. Virk þátttaka í íþrótta- og frístundastarfi er liður í þessu og hefur Reykjavíkurborg unnið markvisst að því að ná til jaðarsettra barna til þess að virkja styrkleika þeirra í nánu samstarfi við hlutaðeigandi aðila eins og íþróttafélög og menningarstarf. Þegar þörf er fyrir aukna samþættingu og þjónustu taka málstjórar miðstöðvanna við og tengja lausnir við þá þjónustu sem þörf er á með samþættri nálgun. Hugað er að staðbundnum veruleika fólks út frá samfélagi þeirra til að skynja heildstætt betur þarfir hvers og eins. Samvinna í nærumhverfi barna stuðlar að betra samfélagi Samfélagsgerðin þróast hratt og verður stöðugt margbreytilegri með tilheyrandi áskorunum. Með því að vinna þverfaglega í nærsamfélaginu þá stuðlum við að samþættari og betri þjónustu. Miðstöðvar borgarinnar halda áfram að þróa þessa nálgun til þess að mæta markmiðum laga um samvinnu og farsæld barna. Greinin er skrifuð í tilefni farsældarviku sem nú stendur yfir í öllum sveitarfélögum höfuðborgarsvæðisins. Höfundur er framkvæmdastjóri í Suðurmiðstöð Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Reykjavík Mest lesið Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Skoðun Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Sjá meira
Í tímamótalögum frá árinu 2022 um samþættingu þjónustu í þágu farsældar barna er meginmarkmiðið að börn og foreldrar sem á þurfa að halda hafi aðgang að samþættri þjónustu við hæfi án hindrana. Sérstaða laganna markast meðal annars af því að þau stuðla að heildstæðri samvinnu þvert á ráðuneyti, fagsvið og skýra enn betur upp fyrir hverja þau eru; börnin, sem eru ávallt í forgrunni þjónustunnar. Hjá Reykjavíkurborg hefur þessi nálgun birst í fyrirkomulagi sem heitir Betri borg fyrir börn og kallar á samstarf fagsviða og fagráða. Í verki og útfærslu gegna miðstöðvar borgarinnar lykilhlutverki í samþættingu þjónustunnar í nánu samstarfi við leik- og grunnskóla og þá aðila sem sinna frístundastarfi en þverfaglegt samstarf er einn megintilgangur miðstöðvanna sem er að finna í fjórum borgarhlutum: Suður-, Norður-, Austur- og Vesturmiðstöðvar. Aukið samstarf innan borgar og utan Árangur hefur náðst af innleiðingu farsældarlaganna hjá Reykjavíkurborg. Sem dæmi þá hefur breyting orðið á samstarfi stjórnenda leik- og grunnskóla, frístundaþjónustu og velferðarþjónustu sem deila miðstöðvunum sem sameiginlegum vinnustöðum. Tengsl menntunar, velferðar og frístundastarfs hafa styrkst og árangur hefur náðst við að styðja börn til þroska og aukinnar virkni. Gott samstarf er með stjórnendum, starfsfólki, foreldrum og börnum í hverjum borgarhluta fyrir sig og lögð áhersla á að bregðast hratt og vel við með lausnir við áskorunum með snemmtæka nálgun að leiðarljósi. Mikilvægt hlutverk tengiliða farsældar Um geta verið að ræða lausnir í skólaumhverfi barns, til dæmis með samvinnu við frístundaheimili og samvinnu við foreldra um það hvernig er betur hægt að hlúa að námi og uppeldi barns. Þarna gegna tengiliðir farsældar í umhverfi barna í leik- og grunnskólum mikilvægu hlutverki en þeirra hlutverk er að leitast við að leysa úr málum svo að ekki þurfi viðameiri úrræði. Eitt markmið innleiðingar farsældarlaganna er að styðja við lausn áskorana með því að sinna forvörnum. Virk þátttaka í íþrótta- og frístundastarfi er liður í þessu og hefur Reykjavíkurborg unnið markvisst að því að ná til jaðarsettra barna til þess að virkja styrkleika þeirra í nánu samstarfi við hlutaðeigandi aðila eins og íþróttafélög og menningarstarf. Þegar þörf er fyrir aukna samþættingu og þjónustu taka málstjórar miðstöðvanna við og tengja lausnir við þá þjónustu sem þörf er á með samþættri nálgun. Hugað er að staðbundnum veruleika fólks út frá samfélagi þeirra til að skynja heildstætt betur þarfir hvers og eins. Samvinna í nærumhverfi barna stuðlar að betra samfélagi Samfélagsgerðin þróast hratt og verður stöðugt margbreytilegri með tilheyrandi áskorunum. Með því að vinna þverfaglega í nærsamfélaginu þá stuðlum við að samþættari og betri þjónustu. Miðstöðvar borgarinnar halda áfram að þróa þessa nálgun til þess að mæta markmiðum laga um samvinnu og farsæld barna. Greinin er skrifuð í tilefni farsældarviku sem nú stendur yfir í öllum sveitarfélögum höfuðborgarsvæðisins. Höfundur er framkvæmdastjóri í Suðurmiðstöð
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar