Einn mánuður af átökum: Börn gjalda mest fyrir stríðið í Mið-Austurlöndum Tótla I. Sæmundsdóttir skrifar 28. mars 2026 08:00 Fyrirsagnir um hækkandi olíuverð og óróa á fjármálamarkaði hafa verið ríkjandi í heimspressunni síðustu vikur, á kostnað fréttaflutnings um þau sem raunverulega gjalda mest fyrir átökin í Mið-Austurlöndum - börnin okkar. Nú þegar einn mánuður er liðinn frá því árásir hófust á Íran og átök brutust út í Líbanon hafa þúsundir fjölskyldna misst heimili sín, öryggi, og lífsafkomu, og börn hafa tapað bernskunni. Áhrifanna gætir langt út fyrir átakasvæðin. Barnaheill – Save the Children starfa í 109 löndum, og við finnum fyrir þeim ótta sem börn um allan heim búa nú við - líka þar sem átökin eru ekki áþreifanleg. Börn eru hrædd og kvíðin, og mörg óttast að stríð geti brotist út í þeirra nánasta umhverfi. Skólar breytast í neyðarskýli og leikvellir í vöruhús Í Líbanon hefur ein milljón manna misst heimili sín. Fjölskyldur, sem hafa flúið átökin og leita skjóls í neyðarskýlum, reyna hvað þær geta til að skapa eðlilegt heimilislíf við óeðlilegar aðstæður. Börn halda dauðahaldi í leikföng, skólatöskur og gæludýr sér til huggunar, nú þegar veröld þeirra hefur verið snúið á hvolf. Skólar sem ætlaðir eru til mennta börn hýsa nú fjölskyldur sem eru á flótta, og leikvellir og íþróttamannvirki hafa breyst í vöruhús og dreifingarstöðvar fyrir hjálpargögn. Ekkert barn ætti að þurfa upplifa slíkar hörmungar. Frá því árásir á Íran hófust þann 28. febrúar, hafa rúmlega fjórar milljónir manna misst heimili sín, þar og í nágrannalöndunum. Hundruð barna hafa látið lífið. Fjölskyldur þeirra, hvort sem er í Íran, Líbanon eða Ísrael, syrgja það sem aldrei verður, syrgja framtíð barna sem engan þátt áttu í þessu stríði en guldu fyrir það með lífi sínu. Afleiðingar þessara átaka mun gæta löngu eftir að sprengjurnar hætta að falla. Eyðileggingin mun vara árum saman. En kostnaðurinn við þetta stríð er ekki bundinn við Mið-Austurlönd. Hjálpargögn föst í Persaflóa og lífsbjargandi verkefnum stefnt í hættu Eldflauga- og drónaárásir hafa eyðilagt orkuinnviði og lokað flutningsleiðum um Persaflóa, þar á meðal Hormússund, þar sem um það bil fimmtungur af olíu- og gasbirgðum heimsins fer um. Skipaleiðum hefur verið breytt, og flutningskostnaður fer stigvaxandi. Þetta veldur verðaukningu á matvælum, eldsneyti og birgðaflutningi um allan heim. Fyrir margar fjölskyldur getur slík verðhækkun á lífsnauðsynjum ógnað getu þeirra til að lifa af. Afleiðingarnar hafa þegar haft áhrif á starf mannúðarsamtaka. Tafir á flutningi hjálpargagna frá Barnaheillum – Save the Children stefna í hættu lífsbjargandi verkefnum sem styðja hundruð þúsunda barna í löndum eins og Súdan, Jemen og Afganistan. Við getum gert svo miklu betur. Stöðvum stríðið strax! Ekkert barn ætti að vera skotmark í stríði. Leiðtogar heimsins verða að bregðast tafarlaust við. Þeir verða að finna leiðir að friði. Allir aðilar átakanna verða að fara að alþjóðlegum mannúðarlögum. Árásum á skóla, sjúkrahús og hjálparstarfsmenn verður að linna, og leyfa verður að fjálsan flutning á hjálpargögnum. Börn eiga ekki að gjalda fyrir stríð sem þau eiga enga aðild að. Ekkert barn ætti að alast upp á flótta frá heimili sínu, að kennslustofum sé breytt í neyðarskýli, eða leikvellinum í vöruhús fyrir hjálpargögn. Þetta er samt daglegur veruleiki milljóna barna í Mið-Austurlöndum. Það verður að stöðva þetta stríð strax og tryggja framtíð barnanna okkar. Höfundur er framkvæmdastjóri Barnaheilla – Save the Children á Íslandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Tótla I. Sæmundsdóttir Mest lesið Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson Skoðun Eftir Kveiksþátt Anna Björg Jónsdóttir,Hjördís Halldóra Sigurðardóttir Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun Ríkið vill minnst tvö og hálft ár milli barnanna þinna Karítas Ólafsdóttir Skoðun Flokkur fólksins tekur í handbremsuna Eyjólfur Ármannsson Skoðun Kostnaðurinn við nei Sigvaldi Einarsson Skoðun Cornell og klefamenning Olga Björt Þórðardóttir Skoðun Hverjum er frelsið ætlað? Guðný S. Bjarnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Tækifærið í Stofnun atvinnuveganna Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar Skoðun Heggur sá er hlífa skyldi Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Sporin í snjónum Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Stórefla þarf kjarnahlutverk ASÍ Arnaldur Grétarsson skrifar Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar Skoðun Við í Ölfusi höfum ekki beðið eftir öðrum, við erum leiðandi Grétar Ingi Erlendsson skrifar Skoðun Hvernig get ég fundið ró þegar barnið mitt er í uppnámi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Vill ráðherra veikja lífeyriskerfið? Finnbjörn A Hermannsson skrifar Skoðun Iceland Is Better Off than Switzerland Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar Skoðun Góð þjónusta kostar, slök þjónusta kostar meira Laufey E. Gissurardóttir skrifar Skoðun Kostnaðurinn við nei Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hver stal kökunni úr krúsinni? Gunnar Valur Sveinsson skrifar Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar Skoðun Sjónvarpið 60 ára: Þögnin segir líka sögu Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Takk Hörður Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Firrur um aflareglu fyrir þorsk Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun EES málið, ESA og fullveldi Íslands og tími komin til varna Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Sýnum viljann í verki Aðalbjörg Stefanía Helgadóttir skrifar Skoðun Bókun 35 – þegar molnar undan stjórnkerfinu Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Pínu sársauki á unga fólkið? Helgi Bárðarson skrifar Skoðun Austurland margborgar sig Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þorum við að tala um sorgina? Stefán Már Gunnlaugsson skrifar Skoðun Verklokafælni stjórnvalda Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Við getum gert betur Hulda Brá Magnadóttir skrifar Skoðun Hverjum er frelsið ætlað? Guðný S. Bjarnadóttir skrifar Skoðun Bakslag fyrir barnafjölskyldur í Hafnarfirði Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Þorum við að banna Airbnb eða erum við líka siðferðislegir hugleysingjar? Helen Ólafsdóttir skrifar Skoðun Skattfé er einnota Erna Bjarnadóttir skrifar Sjá meira
Fyrirsagnir um hækkandi olíuverð og óróa á fjármálamarkaði hafa verið ríkjandi í heimspressunni síðustu vikur, á kostnað fréttaflutnings um þau sem raunverulega gjalda mest fyrir átökin í Mið-Austurlöndum - börnin okkar. Nú þegar einn mánuður er liðinn frá því árásir hófust á Íran og átök brutust út í Líbanon hafa þúsundir fjölskyldna misst heimili sín, öryggi, og lífsafkomu, og börn hafa tapað bernskunni. Áhrifanna gætir langt út fyrir átakasvæðin. Barnaheill – Save the Children starfa í 109 löndum, og við finnum fyrir þeim ótta sem börn um allan heim búa nú við - líka þar sem átökin eru ekki áþreifanleg. Börn eru hrædd og kvíðin, og mörg óttast að stríð geti brotist út í þeirra nánasta umhverfi. Skólar breytast í neyðarskýli og leikvellir í vöruhús Í Líbanon hefur ein milljón manna misst heimili sín. Fjölskyldur, sem hafa flúið átökin og leita skjóls í neyðarskýlum, reyna hvað þær geta til að skapa eðlilegt heimilislíf við óeðlilegar aðstæður. Börn halda dauðahaldi í leikföng, skólatöskur og gæludýr sér til huggunar, nú þegar veröld þeirra hefur verið snúið á hvolf. Skólar sem ætlaðir eru til mennta börn hýsa nú fjölskyldur sem eru á flótta, og leikvellir og íþróttamannvirki hafa breyst í vöruhús og dreifingarstöðvar fyrir hjálpargögn. Ekkert barn ætti að þurfa upplifa slíkar hörmungar. Frá því árásir á Íran hófust þann 28. febrúar, hafa rúmlega fjórar milljónir manna misst heimili sín, þar og í nágrannalöndunum. Hundruð barna hafa látið lífið. Fjölskyldur þeirra, hvort sem er í Íran, Líbanon eða Ísrael, syrgja það sem aldrei verður, syrgja framtíð barna sem engan þátt áttu í þessu stríði en guldu fyrir það með lífi sínu. Afleiðingar þessara átaka mun gæta löngu eftir að sprengjurnar hætta að falla. Eyðileggingin mun vara árum saman. En kostnaðurinn við þetta stríð er ekki bundinn við Mið-Austurlönd. Hjálpargögn föst í Persaflóa og lífsbjargandi verkefnum stefnt í hættu Eldflauga- og drónaárásir hafa eyðilagt orkuinnviði og lokað flutningsleiðum um Persaflóa, þar á meðal Hormússund, þar sem um það bil fimmtungur af olíu- og gasbirgðum heimsins fer um. Skipaleiðum hefur verið breytt, og flutningskostnaður fer stigvaxandi. Þetta veldur verðaukningu á matvælum, eldsneyti og birgðaflutningi um allan heim. Fyrir margar fjölskyldur getur slík verðhækkun á lífsnauðsynjum ógnað getu þeirra til að lifa af. Afleiðingarnar hafa þegar haft áhrif á starf mannúðarsamtaka. Tafir á flutningi hjálpargagna frá Barnaheillum – Save the Children stefna í hættu lífsbjargandi verkefnum sem styðja hundruð þúsunda barna í löndum eins og Súdan, Jemen og Afganistan. Við getum gert svo miklu betur. Stöðvum stríðið strax! Ekkert barn ætti að vera skotmark í stríði. Leiðtogar heimsins verða að bregðast tafarlaust við. Þeir verða að finna leiðir að friði. Allir aðilar átakanna verða að fara að alþjóðlegum mannúðarlögum. Árásum á skóla, sjúkrahús og hjálparstarfsmenn verður að linna, og leyfa verður að fjálsan flutning á hjálpargögnum. Börn eiga ekki að gjalda fyrir stríð sem þau eiga enga aðild að. Ekkert barn ætti að alast upp á flótta frá heimili sínu, að kennslustofum sé breytt í neyðarskýli, eða leikvellinum í vöruhús fyrir hjálpargögn. Þetta er samt daglegur veruleiki milljóna barna í Mið-Austurlöndum. Það verður að stöðva þetta stríð strax og tryggja framtíð barnanna okkar. Höfundur er framkvæmdastjóri Barnaheilla – Save the Children á Íslandi.
Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun
Skoðun Áskorun til dómsmálaráðherra, nú ert þú í dauðafæri Þorbjörg Jón Þorvaldur Heiðarsson skrifar
Skoðun Fullorðið fatlað fólk á rétt á áframhaldandi ráðgjöf og greiningu Atli Már Haraldsson Zebitz skrifar
Skoðun Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Stríð Rússlands gegn utanríkisviðskiptum Úkraínu er stríð gegn fæðuöryggi heimsins Clara Ganslandt skrifar
Skoðun Þorum við að banna Airbnb eða erum við líka siðferðislegir hugleysingjar? Helen Ólafsdóttir skrifar
Nýr meirihluti tók við leikskólakerfi í stórsókn Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir,Bjarnveig Birta Bjarnadóttir Skoðun