Af hlutleysisstefnu ríkisútvarpsins og falleinkunn fjármálaráðs Brynjar Níelsson skrifar 23. apríl 2026 11:32 Forsætisráðherra var nýlega í viðtali í ríkissjónvarpinu að ræða um efnahagsstefnu ríkisstjórnarinnar. Nokkrum dögum áður hafði fjármálaráð birt skýrslu sína, en það hefur það hlutverk að veita hlutlægt álit á stefnumörkun í opinberum fjármálum. Athygli vakti að fréttamenn ríkisútvarpsins sáu enga ástæðu til þess að spyrja forsætisráðherra út í niðurstöður skýrslunnar sem er sú fyrsta sem birtist eftir heilt starfsár nýrrar ríkisstjórnar. Í gegnum tíðina hefur fjármálaráð gagnrýnt eitt og annað í áætlunum og stefnumótun fyrri ríkisstjórna. Þessari gagnrýni hefur eðlilega verið fylgt eftir af hálfu fjölmiðlamanna þ.m.t. fréttamanna ríkisútvarpsins með ítarlegri umfjöllun. Sú gagnrýni sem fjármálaráð hefur sett fram á efnahagsstjórn núverandi ríkisstjórnar er einstök í sinni röð og óhætt að fullyrða að aldrei hafi komið fram jafn alvarleg gagnrýni á efnahagsstefnu stjórnvalda. Mikilvægi fjármálaráðs felst ekki síst í því að ráðið fer yfir ýmsar forsendur stjórnvalda og hversu áreiðanlegar þær eru. Þetta ætti að vekja sérstaka athygli þeirra fjölmiðla sem telja mikilvægt að berjast gegn upplýsingaóreiðu. Meðal þess sem fjármálaráð bendir á er að upplýsingar úr skattframtölum síðustu 10 ára bendi ekki til þess að nein kjaragliðnun hafi átt sér stað milli bótaþega og launamanna heldur þvert á móti hafi ráðstöfunartekjur bótaþega vaxið hraðar en tekjur vinnandi fólks. Fjármálaráð varar alvarlega við vísitölutengingu bóta og bendir á að bætur geti vaxið hraðar en tekjur launafólks. Þetta sé ekki áhætta heldur beinlínis „fyrirsjáanleg niðurstaða af hönnun kerfisins“. Verkalýðshreyfingin hefur haft uppi svipaðar áhyggjur, sem og Seðlabankinn. Raunar hafa allir hagfræðingar landsins sem hafa tjáð sig um málið varað sérstaklega við því, að frátöldum tveimur núverandi ráðherrum og einum fyrrum ráðherra Samfylkingarinnar. Sú stefna stjórnvalda að það sé hagstæðra að vera á bótum en að fara út á vinnumarkaðinn er veruleiki sem ekkert samfélag ræður við til lengri tíma og leiðir að lokum til lakari lífskjara sem bitnar á mest á þeim sem eru veikastir fyrir. Allt fór þetta framhjá fréttamönnum ríkisútvarpsins sem voru mjög duglegir að fjalla um skýrslu fjármálaráðs áður en núverandi ríkisstjórn tók við völdum. Það er því eins gott að ríkisútvarpið setji fyrirvara undir hverja einustu frétt á vefnum að það sé óháð hagsmunum. Annars myndum við engan veginn átta okkur á því. Höfundur er varaþingmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Brynjar Níelsson Mest lesið Hermenn Viðreisnar Jón Pétur Zimsen Skoðun Af hverju má ekki segja nei? Erna Bjarnadóttir Skoðun Hverra hagsmuna er verið að gæta? Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Vörðum leiðina afdráttarlaust í mögulegum aðildarviðræðum Heiðrún Lind Marteinsdóttir Skoðun Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir, Dóra Guðrún Guðmundsdóttir,Brynhildur Davíðsdóttir,Þórhildur Fjóla Kristjánsdóttir Skoðun Evrópuhugsjónin á sakamannabekknum Arnar Sigurðsson Skoðun Fullveldi, upplýst umræða og ábyrg ákvörðun Ingibjörg Isaksen Skoðun Opið bréf til heilbrigðisráðherra Sif Huld Albertsdóttir Skoðun Bandaríkin draga úr hernaðarframlögum til NATO á hættu-og ófriðartímum Arnór Sigurjónsson Skoðun Opið bréf til skóla- og velferðarþjónustu Reykjavíkurborgar vegna fordómafulls orðalags í matslista á vanda barna Mamiko Ragnarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Ísland í sama flokki og Norður Kórea í námsefnisgerð? Mathieu Grettir Skúlason skrifar Skoðun Opið bréf til heilbrigðisráðherra Sif Huld Albertsdóttir skrifar Skoðun Ísland og nýja djobbið Dóra Magnúsdóttir skrifar Skoðun Evrópuhugsjónin á sakamannabekknum Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Bandaríkin draga úr hernaðarframlögum til NATO á hættu-og ófriðartímum Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Raunhæf áætlun um endurheimt íslenskra fiskimiða Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun STEM menntun þarf langtímasýn Huld Hafliðadóttir skrifar Skoðun Af hverju má ekki segja nei? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hverra hagsmuna er verið að gæta? Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þrír af hverjum fjórum Íslendingum styðja dánaraðstoð Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Vörðum leiðina afdráttarlaust í mögulegum aðildarviðræðum Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Hermenn Viðreisnar Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Fullveldi, upplýst umræða og ábyrg ákvörðun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Opið bréf til skóla- og velferðarþjónustu Reykjavíkurborgar vegna fordómafulls orðalags í matslista á vanda barna Mamiko Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Sorrý ég hélt að þetta væri skólablýantur Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hafró setur kíkinn fyrir blinda augað Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Er Borgarlína eina lausn umferðarvanda höfuðborgarsvæðisins? Óskar Halldór Valtýsson skrifar Skoðun Að þora ekki að ræða við nágranna sína Ragnar Sverrisson skrifar Skoðun Umhverfisvænn söngvari óskast Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hvenær ber læknir ábyrgð á mistökum annarra? Það þarf að áfrýja héraðsdómi í plastbarkamálinu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir,Benedikta Sörensen skrifar Skoðun Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir, Dóra Guðrún Guðmundsdóttir,Brynhildur Davíðsdóttir,Þórhildur Fjóla Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Hvenær heyrði hann já? Helga Benediktsdóttir skrifar Skoðun Framúrakstur á ekki að ráðast af þolinmæði og heppni Hólmar Erlu Svansson skrifar Skoðun Skæri fyrir örvhenta Þórgunnur Oddsdóttir skrifar Skoðun Þegar þögn laganna verður að banni Bergur Hauksson skrifar Skoðun Ljósmyndin á öld lögvakans Kristján Logason skrifar Skoðun Af hverju heldur Gigtarfélagið fjölskylduhátíð? Stefán Magnússon skrifar Skoðun Er Ísland orðið of dýrt fyrir venjulegt líf? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kosningaþynnkan: Gervigreind er svarið við hækkandi álögum Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar Sjá meira
Forsætisráðherra var nýlega í viðtali í ríkissjónvarpinu að ræða um efnahagsstefnu ríkisstjórnarinnar. Nokkrum dögum áður hafði fjármálaráð birt skýrslu sína, en það hefur það hlutverk að veita hlutlægt álit á stefnumörkun í opinberum fjármálum. Athygli vakti að fréttamenn ríkisútvarpsins sáu enga ástæðu til þess að spyrja forsætisráðherra út í niðurstöður skýrslunnar sem er sú fyrsta sem birtist eftir heilt starfsár nýrrar ríkisstjórnar. Í gegnum tíðina hefur fjármálaráð gagnrýnt eitt og annað í áætlunum og stefnumótun fyrri ríkisstjórna. Þessari gagnrýni hefur eðlilega verið fylgt eftir af hálfu fjölmiðlamanna þ.m.t. fréttamanna ríkisútvarpsins með ítarlegri umfjöllun. Sú gagnrýni sem fjármálaráð hefur sett fram á efnahagsstjórn núverandi ríkisstjórnar er einstök í sinni röð og óhætt að fullyrða að aldrei hafi komið fram jafn alvarleg gagnrýni á efnahagsstefnu stjórnvalda. Mikilvægi fjármálaráðs felst ekki síst í því að ráðið fer yfir ýmsar forsendur stjórnvalda og hversu áreiðanlegar þær eru. Þetta ætti að vekja sérstaka athygli þeirra fjölmiðla sem telja mikilvægt að berjast gegn upplýsingaóreiðu. Meðal þess sem fjármálaráð bendir á er að upplýsingar úr skattframtölum síðustu 10 ára bendi ekki til þess að nein kjaragliðnun hafi átt sér stað milli bótaþega og launamanna heldur þvert á móti hafi ráðstöfunartekjur bótaþega vaxið hraðar en tekjur vinnandi fólks. Fjármálaráð varar alvarlega við vísitölutengingu bóta og bendir á að bætur geti vaxið hraðar en tekjur launafólks. Þetta sé ekki áhætta heldur beinlínis „fyrirsjáanleg niðurstaða af hönnun kerfisins“. Verkalýðshreyfingin hefur haft uppi svipaðar áhyggjur, sem og Seðlabankinn. Raunar hafa allir hagfræðingar landsins sem hafa tjáð sig um málið varað sérstaklega við því, að frátöldum tveimur núverandi ráðherrum og einum fyrrum ráðherra Samfylkingarinnar. Sú stefna stjórnvalda að það sé hagstæðra að vera á bótum en að fara út á vinnumarkaðinn er veruleiki sem ekkert samfélag ræður við til lengri tíma og leiðir að lokum til lakari lífskjara sem bitnar á mest á þeim sem eru veikastir fyrir. Allt fór þetta framhjá fréttamönnum ríkisútvarpsins sem voru mjög duglegir að fjalla um skýrslu fjármálaráðs áður en núverandi ríkisstjórn tók við völdum. Það er því eins gott að ríkisútvarpið setji fyrirvara undir hverja einustu frétt á vefnum að það sé óháð hagsmunum. Annars myndum við engan veginn átta okkur á því. Höfundur er varaþingmaður.
Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir, Dóra Guðrún Guðmundsdóttir,Brynhildur Davíðsdóttir,Þórhildur Fjóla Kristjánsdóttir Skoðun
Opið bréf til skóla- og velferðarþjónustu Reykjavíkurborgar vegna fordómafulls orðalags í matslista á vanda barna Mamiko Ragnarsdóttir Skoðun
Skoðun Bandaríkin draga úr hernaðarframlögum til NATO á hættu-og ófriðartímum Arnór Sigurjónsson skrifar
Skoðun Vörðum leiðina afdráttarlaust í mögulegum aðildarviðræðum Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar
Skoðun Opið bréf til skóla- og velferðarþjónustu Reykjavíkurborgar vegna fordómafulls orðalags í matslista á vanda barna Mamiko Ragnarsdóttir skrifar
Skoðun Er Borgarlína eina lausn umferðarvanda höfuðborgarsvæðisins? Óskar Halldór Valtýsson skrifar
Skoðun Hvenær ber læknir ábyrgð á mistökum annarra? Það þarf að áfrýja héraðsdómi í plastbarkamálinu Gunnar Ármannsson skrifar
Skoðun Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir,Benedikta Sörensen skrifar
Skoðun Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir, Dóra Guðrún Guðmundsdóttir,Brynhildur Davíðsdóttir,Þórhildur Fjóla Kristjánsdóttir skrifar
Skoðun Kosningaþynnkan: Gervigreind er svarið við hækkandi álögum Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar
Velsæld og hagsæld - breytum mælikvörðunum Ásgeir Brynjar Torfason,Birna Björnsdóttir,Guðmundur Steingrímsson,Hildur Harðardóttir,Kristín Vala Ragnarsdóttir,Sigríður Kristín Hrafnkelsdóttir,Silja Elvarsdóttir,Svandís Egilsdóttir,Tinna Jóhannsdóttir, Dóra Guðrún Guðmundsdóttir,Brynhildur Davíðsdóttir,Þórhildur Fjóla Kristjánsdóttir Skoðun
Opið bréf til skóla- og velferðarþjónustu Reykjavíkurborgar vegna fordómafulls orðalags í matslista á vanda barna Mamiko Ragnarsdóttir Skoðun