Hvernig líður Mos­fells­bæ?

Ársreikningur Mosfellsbæjar hefur nú verið samþykktur í bæjarstjórn. Niðurstaðan sýnir góðan og traustan rekstur þrátt fyrir ýmsar áskoranir í rekstrarumhverfi sveitarfélaga, s.s. verðbólgu og háa vexti. Tekjur ársins námu 23,9 milljörðum og rekstrargjöld voru samtals 21,3 milljarðar. Afskriftir námu 707 milljónum svo niðurstaða án fjármagnsliða var því 1,9 milljaðrar króna. Fjármagnsgjöld og tekjuskattur voru um 1,4 milljarðar króna. Rekstrar-niðurstaða sveitarfélagsins var því jákvæð um 514 milljónir. Þá er skuldaviðmið 98,2%,sem er vissulega hækkun frá 94,5% í fyrra en vel innan þess 150% hámarks sem lög kveða á um. Skýringin á hækkun skuldaviðmiðs er að árið 2025 var metár í fjárfestingum. Tvær þær stærstu voru Varmárvöllur og leikskólinn Sumarhús. Báðar þessar framkvæmdir eru til þess fallnar að bæta þjónustu bæjarfélagsins og styrkja samfélagið.

Flensa?

Oddviti Sjálfstæðisflokksins í bæjarstjórn skrifaði í bæjarblaðið að Mosfellsbær væri með flensu. Þar málar hann skrattann á vegginn eins og hann hlýtur að vita sjálfur. Eitt af umfjöllunarefnum hans er sala byggingarréttar en byggingarréttartekjur eru afar mikilvægar tekjur til að m.a. mæta kostnaði við mikla innviðauppbyggingu sem er nauðsynleg í sveitarfélögum í vexti líkt og Mosfellsbæ. Það sama höfum við séð í ársreikningum annarra sveitarfélaga, m.a. sveitarfélaga sem Sjálfstæðismenn stýra stoltir. Samkvæmt greiningu oddvitans hljóta þau að vera fárveik!

Eitt af því sem meirihluti Samfylkingar, Viðreisnar og Framsóknarflokks gerði til að styðja við ábyrgar og skynsamar áætlanir og rekstur til framtíðar var að láta framkvæma áhættugreiningu á rekstri bæjarins fram í tímann. Þetta skilst mér að sé einsdæmi hjá íslenskum sveitarfélögum. Sú greining mun nýtast næstu bæjarstjórn mjög vel í þeim ákvörðunum sem fram undan eru.

Hvaða líðan endurspeglar ársreikningurinn?

En hvað er það sem ársreikningurinn sýnir? Hvers konar samfélag endurspeglar hann?

Rekstur bæjarins var traustur og niðurstaðan er jákvæð, en það sem skiptir mestu er hvernig við nýttum þann styrk. Við völdum að verja fjármunum í þjónustu og uppbyggingu sem skiptir máli: Leikskóla, skóla, velferð, íþróttir og aðgengi að tómstundum. Við völdum að verja fjármunum í fólk. Það hefur verið kjarninn í öllum ákvörðunum meirihlutans— að fjárfesting í samfélaginu sé fjárfesting í framtíðinni. Ég tíni hér til nokkur áherslumál og verkefni sem ég er afar stolt af.

Forvarnaverkefnið Börnin okkar er skýrt dæmi um forgangsröðun meirihlutans. Í Börnin okkar var veitt sérstaklega 100 milljónum króna til að fjármagna þær aðgerðir sem innleiddar voru og miðuðu allar að því að auka velferð og styrkja þjónustu við börn og fjölskyldur þeirra sem og að auka aðgengi að þjónustu og stytta boðleiðir. Með aukinni

sálfræðiþjónustu, opnum viðtalstímum, foreldralínu, snemmtækri íhlutun, styrkingu barnaverndar og markvissri vinnu til að efla félagsfærni og vellíðan barna og ungmenna tókum við stór skref í að tryggja að öll börn fái stuðning þegar hans er þörf. Með þessum aðgerðum vorum við ekki bara að bæta þjónustu heldur vorum við líka að axla okkar samfélagslegu ábyrgð.

Þá var lögð áhersla á eflingu samstarfs við íþrótta- og tómstundafélög með áherslu á aukið aðgengi fyrir öll börn þ.m.t. að sjálfsögðu fyrir þau sem þurfa aukinn stuðning. Nýjar íþróttagreinar bættust við framboðið í bænum, s.s. rafíþróttir, skák, borðtennis og parkour svo fleiri ættu nú að finna íþróttir við sitt hæfi.

Mosfellsbær fékk viðurkenningu sem Barnvænt sveitarfélag á árinu að loknu nokkuð löngu og umfangsmiklu innleiðingarferli. Að vera barnvænt sveitarfélag felst í því að bærinn skuldbindur sig til að vinna í samræmi við Barnasáttmála SÞ, þ.e. að hlusta á börn, að tala við börn og hafa merkingarbært samráð við börn í öllum þeim málum sem snerta þau á vettvangi sveitarfélagsins. Lýðræðisverkefnið KrakkaMosó var einmitt dæmi um mjög vel heppnað verkefni þar sem átti sér stað samtal og samráð ásamt þjálfun í ákvarðanatöku og kosningum.

Áfram héldum við að byggja upp innviði sem nýtast fjölda bæjarbúa. Nýr leikskóli, nýtt íþróttahús, nýr fótboltavöllur, endurbætur á skólahúsnæði og ný leiksvæði eru ekki bara byggingar og framkvæmdir— þau eru jöfnunartæki. Þau tryggja að börn, óháð bakgrunni, hafi aðgang að öruggu og góðu umhverfi til að læra, leika og þroskast.

Hinum megin á aldurskvarðanum eru eldri borgarar. Meirihlutinn í bæjarstjórn lagði mikla áherslu á að efla þjónustu við þann stækkandi og fjölbreytta hóp. Í samstarfsverkefninu Gott að eldast voru heimahjúkrun og heimaþjónusta samþætt þannig að meiri samfella og öryggi verður í þjónustunni. Þá náðust samningar um fjölgun dagdvalarrýma og heimaendurhæfing var sett á laggirnar. Hvort tveggja eykur líkur á að fólk geti búið lengur við góð lífsgæði heima við. Með svona verkefnum er eldra fólki sýnd verðskulduð virðing - og þetta er hluti af þeirri sýn að enginn eigi að standa einn.

Þá má ekki gleyma áframhaldandi áherslu á uppbyggingu félagsstarfsins í Brúarlandi. Gríðarleg fjölgun þátttakenda segir okkur að ákvörðun meirihlutans um að flytja félagsstarfið var rétt.

Verkefnin eru mörg og fjölbreytt sem meirihlutinn hefur unnið að og framkvæmt, of mörg til að telja upp í einni grein. Að síðustu vil ég þó nefna til sögunnar stafræna vegferð Mosfellsbæjar en í lok árs 2025 höfðu 41 verkefni verið innleidd á kjörtímabilinu. Stór og smá verkefni sem öll lutu að því að bæta og einfalda þjónustu, bæði fyrir starfsfólk bæjarins og viðskiptavini, og gera hana aðgengilegri á jafnræðisgrundvelli. Með einfaldari umsóknum, sjálfvirkni og gagnsæi tryggjum við að þjónustan sé aðgengileg öllum og losum um tíma starfsfólks til að sinna vandasamari og flóknari verkefnum.

Ég bæti því við að verkefnin Börnin okkar og Stafræn vegferð Mosfellsbæjar hafa bæði hlotið tilnefningar til Nýsköpunarverðlauna hins opinbera 2026. Nánar má fræðast um verkefnin í ársskýrslu Mosfellsbæjar 2025 https://arsskyrsla.mos.is/arsskyrsla/

Hvað finnst íbúum?

En hvað vitum við um það sem íbúum finnst varðandi þjónustu sveitarfélagsins og búsetuskilyrðin í bænum? Allar mælingar sem bærinn hefur og eru aðgengilegar á Gagnatorgi Mosfellsbæjar sýna að íbúar Mosfellsbæjar eru flestir ánægðir með bæinn sinn og þau verkefni sem hafa verið mæld sérstaklega. Þjónustukönnun Gallup sýndi að 93% íbúa eru ánægðir með bæinn sinn sem búsetustað. Það er hækkun um 5% á kjörtímabilinu. Sama hlutfall foreldra leikskólabarna, 93%, er ánægt með þjónustu leikskólanna. Í könnun um skóla- og ráðgjafarþjónustu upplifðu 96% foreldra/forráðamanna vingjarnlegt viðmót. Þá voru 84% aðspurðra ánægð með heimaþjónustu bæjarins í könnun um hagi og líðan eldra fólks árið 2024. Í annarri könnun sögðu 92% að félagslegt innlit veitti stuðning til að búa heima og bjarga sér. Á kjörtímabilinu hefur verið aukin áhersla á að mæla þjónustuþætti og viðhorf til þjónustunnar sem er nauðsynlegt til að þróa og bæta þjónustu.

Mosfellsbær hefur það gott, takk fyrir!

Niðurstaðan er að Mosfellsbæ líður vel. Auðvitað er vandasamt að reka sveitarfélag og nauðsynlegt að sveitarstjórnarmenn og starfsfólk sveitarfélagsins sé alltaf með augun á boltanum. En það er mikilvægast að hafa alltaf í huga til hvers við erum að vasast í þessu. Sveitarfélag heldur úti afar mikilvægri og oft sérhæfðri nærþjónustu, lögbundinni og ólögbundinni, sem skiptir íbúana gríðarlegu máli í daglega lífinu. Mestu skiptir að byggja upp réttlátt, sterkt og samheldið samfélag þar sem við fáum öll að njóta okkar óháð aldri, uppruna eða aðstæðum. Það er vegferðin sem meirihlutinn hefur verið á á kjörtímabilinu.

Höfundur er bæjarfulltrúi Samfylkingarinnar í Mosfellsbæ.