Hér er pláss fyrir þig Sandra Hlín Guðmundsdóttir skrifar 8. maí 2026 08:03 Ég hef unnið með börnum og ungmennum í tuttugu ár og síðustu ellefu árin í framhaldsskóla. Ég hef fundið hversu gríðarlega miklu máli það skiptir að ungmenni upplifi samstöðu, öryggi og viðurkenningu. Samfélag sem hefur pláss fyrir okkur öll er samfélag sem við viljum tilheyra. Ég hef þar af leiðandi líka séð afleiðingarnar þegar samfélagið bregst. Þegar þögn, ótti eða vanþekking fá að ráða för. Þá getur skaðinn orðið óafturkræfur, þá verður jaðarsetningin raunveruleg og börn og ungmenni upplifa óöryggi í sínu daglega lífi. Ef jafnrétti væri náð værum við ekki að ræða hvort það sé „viðeigandi“ að flagga hinsegin fána eða sinna hinsegin fræðslu. Ef raunverulegu jafnrétti væri náð myndin enginn taka slíka umræðu alvarlega. Fjölbreytileiki eðlilegur hluti af tilverunni Einmitt þess vegna skiptir hinsegin fræðsla máli. Hún snýst ekki um að „ýta einhverju upp á fólk“ eins og sumir halda fram heldur snýst hún um að byggja upp skilning, draga úr fáfræði og tryggja að börn og ungmenni alist upp í samfélagi þar sem fjölbreytileiki er eðlilegur hluti af tilveru okkar. Hún snýst um að segja: hér er pláss fyrir þig. Sýnileiki skiptir líka máli. Þegar við flöggum hinsegin fánanum eða öðrum táknum erum við að sýna viðurkenningu og samstöðu í verki. Við erum ekki að traðka á réttindum annarra eða ráðast á þá, heldur stöndum við vörð um mannréttindi og minnum á að þau eiga við um okkur öll. Við megum aldrei leyfa hatri að sigra ástina. Við megum aldrei leyfa röddum sem ala á fordómum og útskúfun að verða ráðandi. Saga hinsegin fólks sýnir okkur hvað gerist þegar þögnin fær að ríkja og hversu mikilvægt það er að standa upp, tala skýrt og verja réttinn til að vera til. Ekki róttæk krafa heldur einfaldlega réttlæti Tjáningarfrelsi er mikilvægt en það er ekki skilyrðislaust. Þitt tjáningarfrelsi stoppar þegar það fer að grafa undan mannréttindum annarra eða kynda undir hatursorðræðu. Þetta er einfaldlega grundvallaratriði í lýðræðissamfélagi. Hinsegin fræðsla á ekki að vera jaðarmál. Hún á að vera sjálfsagður hluti af öllu samfélaginu. Í skólum, á vinnustöðum og í opinberri umræðu. Hún er verkfæri til að byggja réttlátara, opnara og mannúðlegra samfélag. Viðreisn hefur tekið skýra og mikilvæga afstöðu í þessum málaflokki. Það skiptir máli að stjórnmálaflokkar stígi fram og standi með mannréttindum, ekki bara þegar það er þægilegt, heldur líka þegar það skiptir raunverulega máli. Við getum byggt samfélag þar sem enginn þarf að efast um rétt sinn til að vera til, elska og tilheyra. Það er ekki róttæk krafa. Það er einfaldlega réttlæti. Höfundur skipar 6 sæti á lista Viðreisnar í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason Skoðun Skoðun Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Sjá meira
Ég hef unnið með börnum og ungmennum í tuttugu ár og síðustu ellefu árin í framhaldsskóla. Ég hef fundið hversu gríðarlega miklu máli það skiptir að ungmenni upplifi samstöðu, öryggi og viðurkenningu. Samfélag sem hefur pláss fyrir okkur öll er samfélag sem við viljum tilheyra. Ég hef þar af leiðandi líka séð afleiðingarnar þegar samfélagið bregst. Þegar þögn, ótti eða vanþekking fá að ráða för. Þá getur skaðinn orðið óafturkræfur, þá verður jaðarsetningin raunveruleg og börn og ungmenni upplifa óöryggi í sínu daglega lífi. Ef jafnrétti væri náð værum við ekki að ræða hvort það sé „viðeigandi“ að flagga hinsegin fána eða sinna hinsegin fræðslu. Ef raunverulegu jafnrétti væri náð myndin enginn taka slíka umræðu alvarlega. Fjölbreytileiki eðlilegur hluti af tilverunni Einmitt þess vegna skiptir hinsegin fræðsla máli. Hún snýst ekki um að „ýta einhverju upp á fólk“ eins og sumir halda fram heldur snýst hún um að byggja upp skilning, draga úr fáfræði og tryggja að börn og ungmenni alist upp í samfélagi þar sem fjölbreytileiki er eðlilegur hluti af tilveru okkar. Hún snýst um að segja: hér er pláss fyrir þig. Sýnileiki skiptir líka máli. Þegar við flöggum hinsegin fánanum eða öðrum táknum erum við að sýna viðurkenningu og samstöðu í verki. Við erum ekki að traðka á réttindum annarra eða ráðast á þá, heldur stöndum við vörð um mannréttindi og minnum á að þau eiga við um okkur öll. Við megum aldrei leyfa hatri að sigra ástina. Við megum aldrei leyfa röddum sem ala á fordómum og útskúfun að verða ráðandi. Saga hinsegin fólks sýnir okkur hvað gerist þegar þögnin fær að ríkja og hversu mikilvægt það er að standa upp, tala skýrt og verja réttinn til að vera til. Ekki róttæk krafa heldur einfaldlega réttlæti Tjáningarfrelsi er mikilvægt en það er ekki skilyrðislaust. Þitt tjáningarfrelsi stoppar þegar það fer að grafa undan mannréttindum annarra eða kynda undir hatursorðræðu. Þetta er einfaldlega grundvallaratriði í lýðræðissamfélagi. Hinsegin fræðsla á ekki að vera jaðarmál. Hún á að vera sjálfsagður hluti af öllu samfélaginu. Í skólum, á vinnustöðum og í opinberri umræðu. Hún er verkfæri til að byggja réttlátara, opnara og mannúðlegra samfélag. Viðreisn hefur tekið skýra og mikilvæga afstöðu í þessum málaflokki. Það skiptir máli að stjórnmálaflokkar stígi fram og standi með mannréttindum, ekki bara þegar það er þægilegt, heldur líka þegar það skiptir raunverulega máli. Við getum byggt samfélag þar sem enginn þarf að efast um rétt sinn til að vera til, elska og tilheyra. Það er ekki róttæk krafa. Það er einfaldlega réttlæti. Höfundur skipar 6 sæti á lista Viðreisnar í Reykjavík.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar