Þú hýri Hafnarfjörður Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir skrifar 11. maí 2026 09:50 Við höfum aldrei átt eins auðvelt með að nálgast gríðarlega mikið magn upplýsinga um nánast hvað sem er. Gott aðgengi að upplýsingum er mikilvægt og getur aukið víðsýni okkar og þekkingu á hinum ýmsu málaflokkum. En eðli málsins samkvæmt er sannleiksgildið mismikið í þessum upplýsingum og erfitt getur verið að átta sig á því hvaða upplýsingar eru réttar og hverjar rangar. Upplýsingaóreiðan getur verið svo mikil. Efling upplýsingalæsis Með tilkomu algóritmans er auk þess markvisst beint að okkur misgóðum upplýsingum sem geta haft mikil áhrif á skoðanir okkar og viðhorf til samfélagsins. Ýmis markaðsöfl herja sérstaklega á unga fólkið okkar og reyna að koma vörum sínum á framfæri en einnig nýta ýmsir áhrifavaldar tækifærið og boða afturhald í þeim mannréttindum sem við höfum þurft að berjast fyrir. Þetta hefur því miður leitt af sér aukna hatursorðræðu og fordóma og því er mikilvægara en nokkru sinni fyrr að grunnskólar sinni markvissri fræðslu um jafnrétti, fjölbreytileika og mannréttindi. Auk þess ber okkur sem samfélag skylda til að efla með börnum og ungmennum gagnrýna hugsun og upplýsingalæsi svo þau geti skilið betur á milli réttra og rangra upplýsinga. Þannig verða þau færari í að takast á við fjölbreytt samfélag af virðingu og ábyrgð. Þar gegnir kyn- og kynjafræði í grunnskólum lykilhlutverki. Mikilvægi kyn- og kynjafræði Þessi fræði styðja ungmenni við að átta sig á fjölbreytileika samfélagsins og sýna því skilning. Þau læra að það er styrkleiki að við séum ekki öll eins heldur geri það samfélagið okkar litríkara sem er styrkleiki fyrir samfélagið en ekki ógn. Ungmennin fræðast um heilbrigð samskipti og læra að setja sig í spor hvert annars og þjálfa sig í að setja sjálfum sér mörk í samskiptum en um leið virða ólík mörk annarra. Með slíkri fræðslu öðlast nemendur meiri sjálfsþekkingu og auk þess getur hún dregið úr einelti, fordómum og útilokun. Fræðslan skapar jafnframt öruggara skólasamfélag þar sem fleiri upplifa að þeir tilheyri. Framsókn stendur fyrir réttlátu samfélagi Með Framsókn í forystu hefur Hafnarfjarðarbær sýnt mikinn metnað og framsýni með því að bjóða upp á kyn- og kynjafræði sem sér námsgrein fyrir nemendur á unglingastigi. Á vegum fræðsluyfirvalda bæjarins hefur einnig verið starfandi samráðshópur þvert á skóla bæjarins sem saman hefur sett fram sérstök hæfniviðmið við þessi fræði til að tryggja faglega, fjölbreytta og vandaða fræðslu. Það er einmitt í anda Framsóknar að byggja upp samfélag þar sem virðing, samkennd og jafnrétti eru höfð að leiðarljósi. Það rímar við samvinnuhugsjónina sem þessi elsti stjórnmálaflokkur landsins hefur haft að leiðarljósi í 110 ár. Að hver einstaklingur fái notið sín með þeim styrkleikum sem hann býr yfir burtséð frá uppruna, kyni, kynhneigð, menningu og fleiri þáttum sem við erum oft upptekin við að skilgreina aðra út frá. Höfum regnbogann sýnilegan í Hafnarfirði Í þessu samhengi skiptir sýnileikinn líka miklu máli. Regnbogafáninn í skólum er tákn um að allir nemendur séu velkomnir og eigi rétt á virðingu og öryggi. Fyrir mörg börn og ungmenni getur það haft ómetanlega þýðingu að sjá slíkan stuðning frá skólasamfélaginu. Þess vegna vekur það áhyggjur þegar stjórnmálaöfl gera það að kosningamáli að vilja draga úr þessari mikilvægu fræðslu, leggja hana jafnvel niður eða banna að aðrir fánar en íslenski fáninn séu sýnilegir í skólum. Slíkar hugmyndir senda þau skilaboð að ákveðnir hópar eigi síður heima í samfélaginu og að fjölbreytileiki sé eitthvað sem beri að fela í stað þess að fagna og ræða svo af hreinskilni og virðingu. Hafnfirskt samfélag sem byggir á manngæsku Framtíðarsamfélagið mótast í skólunum okkar. Við þurfum að velta fyrir okkur hvernig samfélag við viljum skapa okkur og framtíðarkynslóðum Hafnfirðinga. Ég leyfi mér að efast um að við viljum í raun samfélag sem elur á ótta og fordómum. Líklegra tel ég að við viljum öll búa í samfélagi sem byggir á manngæsku. En til að tryggja það þurfum við að standa vörð um fræðslu sem eykur skilning og víðsýni og sýna fram á að við eigum öll rétt á að vera samþykkt eins og við erum. Höfundur er kyn- og kynjafræðikennari í grunnskóla og situr á lista Framsóknar í Hafnarfirði fyrir sveitarstjórnarkosningarnar 16. maí næstkomandi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Sjá meira
Við höfum aldrei átt eins auðvelt með að nálgast gríðarlega mikið magn upplýsinga um nánast hvað sem er. Gott aðgengi að upplýsingum er mikilvægt og getur aukið víðsýni okkar og þekkingu á hinum ýmsu málaflokkum. En eðli málsins samkvæmt er sannleiksgildið mismikið í þessum upplýsingum og erfitt getur verið að átta sig á því hvaða upplýsingar eru réttar og hverjar rangar. Upplýsingaóreiðan getur verið svo mikil. Efling upplýsingalæsis Með tilkomu algóritmans er auk þess markvisst beint að okkur misgóðum upplýsingum sem geta haft mikil áhrif á skoðanir okkar og viðhorf til samfélagsins. Ýmis markaðsöfl herja sérstaklega á unga fólkið okkar og reyna að koma vörum sínum á framfæri en einnig nýta ýmsir áhrifavaldar tækifærið og boða afturhald í þeim mannréttindum sem við höfum þurft að berjast fyrir. Þetta hefur því miður leitt af sér aukna hatursorðræðu og fordóma og því er mikilvægara en nokkru sinni fyrr að grunnskólar sinni markvissri fræðslu um jafnrétti, fjölbreytileika og mannréttindi. Auk þess ber okkur sem samfélag skylda til að efla með börnum og ungmennum gagnrýna hugsun og upplýsingalæsi svo þau geti skilið betur á milli réttra og rangra upplýsinga. Þannig verða þau færari í að takast á við fjölbreytt samfélag af virðingu og ábyrgð. Þar gegnir kyn- og kynjafræði í grunnskólum lykilhlutverki. Mikilvægi kyn- og kynjafræði Þessi fræði styðja ungmenni við að átta sig á fjölbreytileika samfélagsins og sýna því skilning. Þau læra að það er styrkleiki að við séum ekki öll eins heldur geri það samfélagið okkar litríkara sem er styrkleiki fyrir samfélagið en ekki ógn. Ungmennin fræðast um heilbrigð samskipti og læra að setja sig í spor hvert annars og þjálfa sig í að setja sjálfum sér mörk í samskiptum en um leið virða ólík mörk annarra. Með slíkri fræðslu öðlast nemendur meiri sjálfsþekkingu og auk þess getur hún dregið úr einelti, fordómum og útilokun. Fræðslan skapar jafnframt öruggara skólasamfélag þar sem fleiri upplifa að þeir tilheyri. Framsókn stendur fyrir réttlátu samfélagi Með Framsókn í forystu hefur Hafnarfjarðarbær sýnt mikinn metnað og framsýni með því að bjóða upp á kyn- og kynjafræði sem sér námsgrein fyrir nemendur á unglingastigi. Á vegum fræðsluyfirvalda bæjarins hefur einnig verið starfandi samráðshópur þvert á skóla bæjarins sem saman hefur sett fram sérstök hæfniviðmið við þessi fræði til að tryggja faglega, fjölbreytta og vandaða fræðslu. Það er einmitt í anda Framsóknar að byggja upp samfélag þar sem virðing, samkennd og jafnrétti eru höfð að leiðarljósi. Það rímar við samvinnuhugsjónina sem þessi elsti stjórnmálaflokkur landsins hefur haft að leiðarljósi í 110 ár. Að hver einstaklingur fái notið sín með þeim styrkleikum sem hann býr yfir burtséð frá uppruna, kyni, kynhneigð, menningu og fleiri þáttum sem við erum oft upptekin við að skilgreina aðra út frá. Höfum regnbogann sýnilegan í Hafnarfirði Í þessu samhengi skiptir sýnileikinn líka miklu máli. Regnbogafáninn í skólum er tákn um að allir nemendur séu velkomnir og eigi rétt á virðingu og öryggi. Fyrir mörg börn og ungmenni getur það haft ómetanlega þýðingu að sjá slíkan stuðning frá skólasamfélaginu. Þess vegna vekur það áhyggjur þegar stjórnmálaöfl gera það að kosningamáli að vilja draga úr þessari mikilvægu fræðslu, leggja hana jafnvel niður eða banna að aðrir fánar en íslenski fáninn séu sýnilegir í skólum. Slíkar hugmyndir senda þau skilaboð að ákveðnir hópar eigi síður heima í samfélaginu og að fjölbreytileiki sé eitthvað sem beri að fela í stað þess að fagna og ræða svo af hreinskilni og virðingu. Hafnfirskt samfélag sem byggir á manngæsku Framtíðarsamfélagið mótast í skólunum okkar. Við þurfum að velta fyrir okkur hvernig samfélag við viljum skapa okkur og framtíðarkynslóðum Hafnfirðinga. Ég leyfi mér að efast um að við viljum í raun samfélag sem elur á ótta og fordómum. Líklegra tel ég að við viljum öll búa í samfélagi sem byggir á manngæsku. En til að tryggja það þurfum við að standa vörð um fræðslu sem eykur skilning og víðsýni og sýna fram á að við eigum öll rétt á að vera samþykkt eins og við erum. Höfundur er kyn- og kynjafræðikennari í grunnskóla og situr á lista Framsóknar í Hafnarfirði fyrir sveitarstjórnarkosningarnar 16. maí næstkomandi.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar