Nokkrar stað­reyndir um fjár­mál Kópa­vogs­bæjar

Í aðdraganda sveitarstjórnarkosninga er eðlilega mikið rætt um rekstur og fjárhagsstöðu viðkomandi sveitarfélaga. Meirihlutinn í Kópavogi hefur verið duglegur að koma á framfæri upplýsingum um góða stöðu, að reksturinn haldi áfram að styrkjast, að skuldir og skuldbindingar lækki að raunverði og að árin 2024 og 2025 séu bestu rekstrarár bæjarinus í 18 ár. Þetta eru stór orð og margir eru farnir að trúa þessum lýsingum. En hverjum þykir sinn fugl fagur og það er aldrei gott að vera dómari í eigin sök.

Í stað þess að eltast við fagurlýsingar meirihlutans um að allt sé í góðu standi í fjármálum Kópavogs eru hér dregar fram nokkrar lýsandi tölur úr ársreikningum og Kópavogsbúar geta þá sjálfir metið hver staðan er í samanburði við lýsingarnar.

Mynd A sýnir rekstrarafkomuna 2022 til 2025. Ef tekin er út sala lóða 2025 er tapið alls 405 milljónir í stað þess að vera hagnaður 4.650 milljónir. Sala lóða er takmörkuð auðlind og á næstu árum munu tekjur af lóðasölu lækka. Hver verða áhrifin á fjárhagsstöðu bæjarins?

Meirihlutinn leggur áherslu á lækkandi skuldir bæjarsjóðs. Mynd B sýnir stöðu langtímaskuldbindingar Kópavogs árin 2010 til 2025 skv. tölum ársreikninga á verðlagi hvers árs. Sjá má að langtímaskuldir hafa einungis lækkað um 1,7 milljarða á 15 árum en hagnaður af sölu lóða síðustu þrjú árin var 8,5 milljarðar.

Meirihlutinn talar ekki um að samtals hafa fjármunatekjur og fjármagnsgjöld eða vaxtagjöld bæjarins síðustu 15 árin verið alls 26,2 milljarðar eða 1,75 milljarðar að meðaltali á ári. Mynd C sýnir þetta nánar.

Samandregið er það sala lóða úr takmarkaðri auðlind sem bjargar afkomu og greiðslustöðu bæjarins til skamms tíma. En hver verður staðan þegar búið verður að þurrausa þessa takmörkuðu auðlind? Kópavogur þarf að grynnka á skuldastöðu og nota rekstrarafgang til uppbyggingar og rekstrar í stað þess að hafa yfirhangandi gríðarlega snjóhengju uppsafnaðra skulda.

Meirihlutinn talar um lægstu fsteignagjöldin á höfuðborgarsvæðinu. Mynd D sýnir rauntölur skv. gjaldskrám í apríl 2026 fyrir íbúðarhúsnæði. Kópavogur með 0,262% þegar meðaltalið er 0,278%. Að flestra mati telst mismunurinn óverulegur.

Höfundar eru hagfræðingar. Hákon skipar 3. sæti á framboðslista Samfylkingarinnar í Kópavogi og Kristján 13. sæti.