Þegar fjar­lægðin hættir að standa í vegi fyrir heilsu kvenna

Ég hef lært ótrúlega mikið af konum sem ég hef verið samferða, spjallað við og kynnst í gegnum lífið. Þessi samtöl eru svo dýrmæt því þau geta bæði eflt heilsu okkar og aukið skilning okkar á því hvað það þýðir að vera kona.

Ég eins og margar aðrar konur, þekki konur sem hafa farið í gegnum hin ýmsu skeið lífsins á hörkunni og hugsað með sér að þetta sé bara hluti af því að vera kona. Konur sem hafa þurft að berjast lengi fyrir því að fá svör. Konur sem hafa fundið að eitthvað sé ekki eins og það á að vera en sannfært sjálfan sig um að þetta sé líklega bara hluti af lífinu og því að vera kona.

Það er eitthvað sem við megum ekki venjast.

Sem dæmi er talið að ein af hverjum tíu konum á barneignaraldri sé með endómetríósu. Fjölmargar konur ganga einnig í gegnum breytingaskeið með einkenni sem geta haft áhrif á líðan, svefn, sjálfsmynd og daglegt líf árum saman. Þetta eru ekki jaðarmál. Þetta er raunveruleiki stórs hóps kvenna.

Samt upplifa margar að leiðin að samtalinu og þjónustunni sé löng.

Ekki bara vegna biðlista heldur líka vegna fjarlægðar. Fyrir konur sem búa utan höfuðborgarsvæðisins getur það þýtt ferðalög, skipulag, kostnað og enn meiri bið eftir samtalinu sem þær þurfa á að halda.

Samtalið er kjarni málsins

Þar tel ég að tæknin geti skipt raunverulegu máli ef við grípum tækifærið í velferðarækni og færum samskiptin nær fólki.

Því stór hluti kvenheilsu byrjar einmitt á samtali. Að einhver hlusti, spyrji, hjálpi konu til að átta sig á því hvað sé eðlilegt, hvað ekki og hvert næsta skref geti verið til að auka heilsu þeirra.

Margar konur þurfa fyrst og fremst öruggt rými til að ræða breytingar í líkama sínum, líðan eða einkenni áður en kemur að frekari rannsóknum eða meðferð.

Slík samtöl þurfa ekki alltaf að eiga sér stað í sama herbergi eða á stofnun til að skipta máli.

Reynsla annarra þjóða sýnir að fjarheilbrigðisþjónusta getur hentað sérstaklega vel í mörgum þáttum sem tengjast kvenheilsu. Þar sem þjónustan byggir oft á ráðgjöf, eftirfylgni, stuðningi og reglulegum samskiptum getur tæknin hjálpað okkur að stytta vegalengdirnar - bæði bókstaflega og andlega.

Fyrir konu á landsbyggðinni getur það skipt gríðarlegu máli að geta rætt við sérfræðing án þess að þurfa alltaf að ferðast langar leiðir. Fyrir konu á breytingaskeiði getur það skipt máli að fá eftirfylgni fyrr. Fyrir konu með langvinn einkenni getur það skipt máli að finna að einhver fylgist með og hlusti.

Tæknin þarf samt að taka mið af konum

En tæknin ein og sér er aldrei lausnin. Við verðum að passa að þróunin taki raunverulega mið af reynslu kvenna.

Einkenni geta birst mismunandi og upplifun kvenna er fjölbreytt. Það sem virkar fyrir eina konu virkar ekki endilega fyrir aðra. Þess vegna finnst mér svo mikilvægt að hlusta.

Hlusta á konur sem segja frá sinni reynslu. Hvað hjálpaði, hvað vantaði, hvar fundu þær stuðning og hvar þær upplifðu að ekki væri pláss fyrir þeirra sögu.

Því með að hlusta og læra af reynslu annarra verða bestu lausnirnar til.

Reynslan vísar veginn

Þetta er hluti af því sem við hjá Ósum og Icepharma viljum gera með Kvenheilsudeginum 28. maí. Við viljum skapa vettvang fyrir reynslu kvenna. Á kvenheilsudagurinn.is geta konur deilt sinni upplifun, sinni sögu og haldið samtalinu áfram, samtali sem getur hjálpað okkur að bæta þjónustu, stuðning og skilning á heilsu kvenna á Íslandi.

Ég trúi því nefnilega að við lærum mest af hver af annarri.

Og ég trúi því líka að þegar við hlustum raunverulega á reynslu kvenna getum við styrkt kvenheilsu á Íslandi og byggt þjónustu sem er bæði mannlegri, aðgengilegri og sterkari til framtíðar.

Höfundur er hjúkrunarfræðingur og framkvæmdastjóri Icepharma Velferðar.