Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar 22. júní 2026 15:00 Við Íslendingar, sem þegar ferðinni er heitið milli Spánar og Íslands og munum aldrei í hvaða átt er „heim“ og hvað er „út“, höfum séð mikla aukningu í flutningum ungs fjölskyldufólks til Spánar undanfarin misseri. Sjálfur hef ég, haft þann heiður að aðstoða marga þeirra að koma sér fyrir hér í suðri. Ástæður þessara landflutninga eru jafn fjölbreyttar og fólkið sjálft, en þær sem maður heyrir oftast eru alltaf þær sömu: Meira fyrir peningana Erfitt er að horfa fram hjá þeirri staðreynd að Reykjavík er ein dýrasta borg Evrópu. Laun eru mjög há, en það er líka dýrt að lifa. Flestir þeirra sem hafa flutt til Spánar halda þó íslenskum launum. Fjarvinna eða árstíðarbundin störf, t.d. í sjómennsku eða ferðaþjónustu, eru orðin mun algengari en áður og þökk sé aðild Íslands að EES höfum við rétt á að búa og starfa hvar sem er í Evrópu. Dagleg útgjöld eins og matarkaup, samgöngur og ýmis þjónusta eru töluvert lægri á Spáni. Þetta gefur fólki meira fjárhagslegt svigrúm. Húsnæðisverð á Spáni er almennt um þriðjungur af því sem við þekkjum á Íslandi. Og fólk fær að upplífa þann nýjung að sjá húsnæðilán sín lækka á milli mánaða. Nefnilega enginn verðtrygging. Þegar minna fer í nauðsynjar verður meira eftir fyrir það sem raunverulega skiptir máli: ferðalög, áhugamál, sparnað og tíma með fjölskyldu og vinum. Lífsgæði sem erfitt er að setja verðmiða á Spánn býður upp á meira en hagkvæmari framfærslu. Þar njóta íbúar hundruða sólardaga á ári, mildra vetra og menningar sem leggur ríka áherslu á jafnvægi milli vinnu og einkalífs. Á meðan íslenskur vetur getur reynst langur og krefjandi, getum við sem búum við miðjarðarhafið notið útiveru allt árið um kring. Fyrir ungt fólk sem vill njóta daglegs lífs í stað þess að bíða eftir fáeinum sumarmánuðum á ári getur þessi breyting verið gríðarlega mikilvæg. Einn besti staður Evrópu til að ala upp börn Spánverjar eru miklar félagsverur og er samfélag þeirra þekkt fyrir sterka fjölskyldumenningu þar sem börn eru sýnilegur og eðlilegur hluti af samfélaginu. Garðar, leikvellir, göngugötur og almenningssvæði eru víða full af fjölskyldum fram á kvöld allt árið um kring. Börn eyða meiri tíma utandyra og hafa oft meira frelsi til að leika sér og umgangast önnur börn en víða annars staðar í Evrópu. Mataræðið er einnig almennt hollt og byggir á fersku grænmeti, ávöxtum, fiski og öðrum hráefnum sem eru bæði aðgengileg og hagkvæm. Það auðveldar fjölskyldum að viðhalda heilbrigðum lífsstíl án þess að kostnaðurinn fari úr böndunum. Alþjóðlegt samfélag og ný tækifæri Miðjarðarhafsströnd Spánar hefur laðað að sér fólk alls staðar að úr heiminum. Þar búa miljónir manna af ólíkum uppruna, sem skapar fjölbreytt og alþjóðlegt samfélag þar sem auðvelt er að kynnast nýju fólki og byggja upp tengslanet. Fyrir börn getur það einnig verið dýrmæt reynsla að alast upp í fjöltyngdu umhverfi. Að læra spænsku frá unga aldri og kynnast ólíkum menningarheimum getur opnað dyr sem nýtast alla ævi. Hvers vegna varstu ekki kyrr? Það er auðvelt að vera neikvæður og líta á þetta sem gagnrýni á Ísland og íslenskt samfélag. En sú er alls ekki raunin. Ísland er frábært land með ríka sögu og það eru einstök forréttindi að hafa fæðst þar. Það að flytja til Spánar er í raun aðeins önnur hlið á þeim forréttindum sem við búum nú þegar yfir. Að geta flutt til annars öruggs og trausts evrópsks velferðarríkis og notið allra þeirra kosta sem áður hafa verið nefndir, en um leið haldið öllu því góða sem fylgir því að vera frá Íslandi. Það besta úr báðum heimum. Íslenskt samfélag tapar þessu fólki heldur ekki endilega. Nánast allir halda sterkum tengslum við Ísland og margir snúa aftur síðar á lífsleiðinni. Kannski þegar þeir eru orðnir þreyttir á sólinni, rólegheitunum og sjá höfuðstól lánsins lækka um hvern mánaðarmót. Höfundur er með BA gráðu í alþjóðasamskiptum frá Evrópuháskólanum í Valensíaborg á Spáni þar sem hann hefur verið búsettur síðan 2000. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström Skoðun Þreifað á „pakkanum“ Hlín Leifsdóttir Skoðun Hver fer í slíkar „samningaviðræður“? Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson,Ragnhildur Björt Björnsdóttir Skoðun Halldór 25.07.2026 Halldór Einfaldasta sagan er ekki alltaf sú sanna Sigurður Árni Reynisson Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir Skoðun Hvernig lögum við vanstillt stjórnmál? Gunnar Már Gunnarsson Skoðun Skoðun Skoðun Þreifað á „pakkanum“ Hlín Leifsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland Manchester City og ESB Sheffield United Gauti Eggertsson skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur eru möguleiki Per Ekström skrifar Skoðun Hvernig lögum við vanstillt stjórnmál? Gunnar Már Gunnarsson skrifar Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar Skoðun Einfaldasta sagan er ekki alltaf sú sanna Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver fer í slíkar „samningaviðræður“? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Sættum okkur ekki við atvinnuleysi Illugi Gunnarsson,Ragnhildur Björt Björnsdóttir skrifar Skoðun Íslenskir vefir á faraldsfæti Birgir Hrafn Birgisson skrifar Skoðun Ég er ekki Evrópusinni Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Hjarðarbólsoddi Oddur Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta snýst um aðild Gunnar Bragi Sveinsson skrifar Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna „nei“ er eina rökrétta svarið þann 29. ágúst Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hvaða kröfur eigum við að gera? Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna venjulegt launafólk á að segja JÁ? Margrét Högnadóttir skrifar Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar Skoðun Er kominn tími á „Íslenska landklasann“? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Um hvað er hægt að semja? Jónas Már Torfason skrifar Skoðun Sumarið, samveran og samspil taugakerfa Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Þegar peningarnir og pólitíkin mæta nýjum veruleika Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Bíp... bíp... bíp… Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Króna eða evra? Bolli Héðinsson skrifar Skoðun Dauðans alvara – fölsuð lyf og ólögleg lyfsala Alma D. Möller,Rúna Hauksdóttir skrifar Skoðun Hvað er samfélagsmiðill? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Stöðugleiki í heljargreipum Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Landlægur misskilningur um þjóðaratkvæðagreiðslu Hjörtur Hjartarson skrifar Skoðun Það sem gögnin fundu ekki Elliði Vignisson skrifar Skoðun Eru Íslendingar afglapar í samningatækni? Signý Sigurðardóttir skrifar Sjá meira
Við Íslendingar, sem þegar ferðinni er heitið milli Spánar og Íslands og munum aldrei í hvaða átt er „heim“ og hvað er „út“, höfum séð mikla aukningu í flutningum ungs fjölskyldufólks til Spánar undanfarin misseri. Sjálfur hef ég, haft þann heiður að aðstoða marga þeirra að koma sér fyrir hér í suðri. Ástæður þessara landflutninga eru jafn fjölbreyttar og fólkið sjálft, en þær sem maður heyrir oftast eru alltaf þær sömu: Meira fyrir peningana Erfitt er að horfa fram hjá þeirri staðreynd að Reykjavík er ein dýrasta borg Evrópu. Laun eru mjög há, en það er líka dýrt að lifa. Flestir þeirra sem hafa flutt til Spánar halda þó íslenskum launum. Fjarvinna eða árstíðarbundin störf, t.d. í sjómennsku eða ferðaþjónustu, eru orðin mun algengari en áður og þökk sé aðild Íslands að EES höfum við rétt á að búa og starfa hvar sem er í Evrópu. Dagleg útgjöld eins og matarkaup, samgöngur og ýmis þjónusta eru töluvert lægri á Spáni. Þetta gefur fólki meira fjárhagslegt svigrúm. Húsnæðisverð á Spáni er almennt um þriðjungur af því sem við þekkjum á Íslandi. Og fólk fær að upplífa þann nýjung að sjá húsnæðilán sín lækka á milli mánaða. Nefnilega enginn verðtrygging. Þegar minna fer í nauðsynjar verður meira eftir fyrir það sem raunverulega skiptir máli: ferðalög, áhugamál, sparnað og tíma með fjölskyldu og vinum. Lífsgæði sem erfitt er að setja verðmiða á Spánn býður upp á meira en hagkvæmari framfærslu. Þar njóta íbúar hundruða sólardaga á ári, mildra vetra og menningar sem leggur ríka áherslu á jafnvægi milli vinnu og einkalífs. Á meðan íslenskur vetur getur reynst langur og krefjandi, getum við sem búum við miðjarðarhafið notið útiveru allt árið um kring. Fyrir ungt fólk sem vill njóta daglegs lífs í stað þess að bíða eftir fáeinum sumarmánuðum á ári getur þessi breyting verið gríðarlega mikilvæg. Einn besti staður Evrópu til að ala upp börn Spánverjar eru miklar félagsverur og er samfélag þeirra þekkt fyrir sterka fjölskyldumenningu þar sem börn eru sýnilegur og eðlilegur hluti af samfélaginu. Garðar, leikvellir, göngugötur og almenningssvæði eru víða full af fjölskyldum fram á kvöld allt árið um kring. Börn eyða meiri tíma utandyra og hafa oft meira frelsi til að leika sér og umgangast önnur börn en víða annars staðar í Evrópu. Mataræðið er einnig almennt hollt og byggir á fersku grænmeti, ávöxtum, fiski og öðrum hráefnum sem eru bæði aðgengileg og hagkvæm. Það auðveldar fjölskyldum að viðhalda heilbrigðum lífsstíl án þess að kostnaðurinn fari úr böndunum. Alþjóðlegt samfélag og ný tækifæri Miðjarðarhafsströnd Spánar hefur laðað að sér fólk alls staðar að úr heiminum. Þar búa miljónir manna af ólíkum uppruna, sem skapar fjölbreytt og alþjóðlegt samfélag þar sem auðvelt er að kynnast nýju fólki og byggja upp tengslanet. Fyrir börn getur það einnig verið dýrmæt reynsla að alast upp í fjöltyngdu umhverfi. Að læra spænsku frá unga aldri og kynnast ólíkum menningarheimum getur opnað dyr sem nýtast alla ævi. Hvers vegna varstu ekki kyrr? Það er auðvelt að vera neikvæður og líta á þetta sem gagnrýni á Ísland og íslenskt samfélag. En sú er alls ekki raunin. Ísland er frábært land með ríka sögu og það eru einstök forréttindi að hafa fæðst þar. Það að flytja til Spánar er í raun aðeins önnur hlið á þeim forréttindum sem við búum nú þegar yfir. Að geta flutt til annars öruggs og trausts evrópsks velferðarríkis og notið allra þeirra kosta sem áður hafa verið nefndir, en um leið haldið öllu því góða sem fylgir því að vera frá Íslandi. Það besta úr báðum heimum. Íslenskt samfélag tapar þessu fólki heldur ekki endilega. Nánast allir halda sterkum tengslum við Ísland og margir snúa aftur síðar á lífsleiðinni. Kannski þegar þeir eru orðnir þreyttir á sólinni, rólegheitunum og sjá höfuðstól lánsins lækka um hvern mánaðarmót. Höfundur er með BA gráðu í alþjóðasamskiptum frá Evrópuháskólanum í Valensíaborg á Spáni þar sem hann hefur verið búsettur síðan 2000.
Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir Skoðun
Skoðun Gjaldþrotasaga flugfélaga er alvarleg áminning um skaða krónunnar Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir skrifar
Skoðun Standast orkufyrirtæki ríkisins grundvallargildi fjármálaráðherra? Embla Einarsdóttir skrifar
Skoðun Stóra leiðréttingarmálið, einhverjir Hollendingar og kollegar Guðlaugur Þór Þórðarson skrifar
Það er ekki nóg að tala um geðheilbrigði. Það er kominn tími á aðgerðir Jóna Kristín Einarsdóttir Skoðun