„Í fyrsta skipti sá ég fólk grátandi á götum Lundúna“

Í gær voru tíu ár liðin frá því að meirihluti Breta samþykkti í þjóðaratkvæðagreiðslu að ganga úr Evrópusambandinu en útgangan tók formlega gildi um 31. janúar árið 2021. Þeir sem voru helst í fararbroddi fyrir Brexit eins og Nigel Farage sem er nú í fyrirsvari fyrir Reform-flokkinn þar austanhafs, töldu að úrsögn úr ESB myndi tryggja fullveldi þjóðarinnar. Þá var einnig mikið rætt um efnahagslegt sjálfstæði og að vinna gegn bákni sambandsins og þreytandi skriffinsku.

Þóra Helgadóttir Frost, hagfræðingur og fyrrverandi ríkishagfræðingur hjá hinu opinbera í Bretlandi, hefur verið búsett í Lundúnum frá 2007 og man því tímana tvenna, fyrir og eftir Brexit. Hún varð ekki vör við mikla umræðu í borginni í gær við þessi tímamót og segir það merki um að Bretar séu búnir að venjast þessum nýja raunveruleika.

„Í fyrsta lagi er hitabylgja í London, svo að fólk er svolítið að halda sig heima. Þannig varð ég svo sem ekki mikið vör við einhver svona viðbrögð við þessu tíu ára afmæli. Kannski að einhverju leyti er það út af því að það eru talsverð umskipti í stjórnmálum þessa dagana í Bretlandi. Það er nú ekki skortur á því að þetta hafi verið rætt síðustu tíu árin. Almennt er fólk búið að sætta sig við það að þetta sé staðan. Í upphafi fyrir tíu árum síðan þá man ég eftir því þegar ég vaknaði og þá sem sagt áttaði ég mig á stöðunni. Í fyrsta skipti sá ég fólk grátandi á götum Lundúna. Fólk er búið að sætta sig við þetta og þá snýr hugsunin meira að því hvað sé hægt að gera til að gera stöðuna betri. Það er ekki verið að hugsa um að snúa þessu við.“

Hún segir að spár hagfræðinga um slæm efnahagsleg áhrif fyrir ríkið hafi ræst að mestu leyti.

„Það hefur haft áhrif á hagvöxt, fjárfestingar og svo alþjóðaviðskipti sérstaklega. Ég held að það hafi haft stærstu áhrifin á alþjóðleg viðskipti og svo framleiðni. Þetta hafði kannski ekki áhrif strax daginn eftir, þetta tók smá tíma. Þetta hefur til að mynda haft töluverð áhrif á vinnumarkaðinn og almennt á hagvöxt í landinu. Þannig að Bretland var aðeins á eftir öðrum þjóðum út af þessu áfalli.“

Þóra tekur fram að hún nemi töluverðan mun á lífinu í London fyrir og eftir Brexit.

„Nú er náttúrulega miklu erfiðara fyrir innflytjendur úr Evrópu að koma til Bretlands. Það hafði áhrif á kannski getu fyrirtækja í kringum mig þar sem ég bý að fá vinnuafl. Svo hafði það áhrif á mína fjölskyldu. Við vorum nýbúin að samþykkja sölu á fasteign þegar atkvæðagreiðslan um Brexit fór fram. Við þurftum að gefa afslátt af söluverðinu eftir Brexit. Það voru kannski beinustu áhrifin. Maður sá það bara beint að það var alveg ljóst að um leið og þessi kosning fór í gegn að það sáu allir að þetta væri neikvætt.“