Nokkur orð um samkennd Ari Allansson skrifar 30. júní 2026 20:31 Það sem gerir okkur að manneskjum er samkennd. Hæfileikinn til að sjá heiminn frá sjónarhorni annarrar manneskju. Að skilja að líf annarra hefur sama gildi og okkar eigið. Við lifum á tímum þar sem flæði upplýsinga er meira en nokkru sinni fyrr. Við vitum að það eru stríð í gangi, íþróttamót, kosningar, náttúruhamfarir og örvæntingarfullt fólk er á flótta í rauntíma. En upplýsingar skapa ekki samkennd. Samkennd verður til þegar við hlustum og reynum að skilja áður en við dæmum. Bandaríski rithöfundurinn Bell Hooks skrifaði að ástin væri athöfn, að gera, en ekki bara tilfinning. Hún birtist í því hvernig við komum fram við annað fólk og þeirri ákvörðun að hlúa að lífi annarra. Svolítið eins og að rækta garðinn sinn. Það þarf að vökva til að gulræturnar vaxi. Albert Schweitzer talaði um virðingu fyrir lífinu. Sú hugsun nær út fyrir manninn. Hún nær til dýra, plantna og alls þess lífs sem við deilum jörðinni með. Við stöndum ekki utan náttúrunnar heldur innan hennar. Samkennd er ekki einkamál hvers og eins. Hún hefur menningarlegt gildi. Hún birtist til dæmis vel í því hvernig við ölum upp börnin okkar. Það sem gerir okkur að manneskjum er ekki aðeins greind okkar eða tæknileg geta. Það er hæfileikinn til að sjá okkur sjálf í öðrum og að mæta öllu lífi af virðingu og að geta tekið ábyrgð á því hvernig maður kemur fram við aðra. Höfundur er kvikmyndagerðamaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun Einungis tvö kyn Helgi Hrafn Gunnarsson Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? Skoðun Læsisáætlun án bóka Álfhildur Leifsdóttir,Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir Skoðun Aðförin gegn landsbyggðinni Fjóla St. Kristinsdóttir Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason Skoðun Er þetta ekki nóg? Sigurður Líndal Þórisson Skoðun Það er kominn tími á löggjöf um dánaraðstoð á Íslandi Ingrid Kuhlman Skoðun Þekkingin hefur aukist en hvað með þjónustuna? Hanna Birna Valdimarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hallgrímskirkja heillar Sigurður Árni Þórðarson skrifar Skoðun Sameiginleg þjónusta þarf að vera aðgengileg öllum Haraldur Líndal Haraldsson skrifar Skoðun Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason skrifar Skoðun Þegar báðir græða Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Opið bréf til innviðaráðherra og atvinnuvegaráðherra Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Hver króna skilar sér margfalt tilbaka! Nokkur dæmi um ráðdeild í rekstri Borgarbókasafnsins Guðrún Dís Jónatansdóttir skrifar Skoðun Bókaklúbbur borgarstjórans Michelle Spinei skrifar Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? skrifar Skoðun Nýi kaflinn í iðnsögunni Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Loftbrú: Ráðherra í 0% tengingu við landsbyggðina Ásta Kristín Pjetursdóttir skrifar Skoðun Er þetta ekki nóg? Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Hver á takkana? Þegar aðrir snerta gömul sálræn sár Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Orð eru ekki heldur stefna – opið bréf til bæjarstjóra Ölfuss Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Aðeins annar hluti jöfnunnar er ekki nóg Sveinn Ólafsson skrifar Skoðun Einungis tvö kyn Helgi Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Hvernig viljum við eldast? Janus Guðlaugsson skrifar Skoðun Þekkingin hefur aukist en hvað með þjónustuna? Hanna Birna Valdimarsdóttir skrifar Skoðun Læsisáætlun án bóka Álfhildur Leifsdóttir,Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Það er kominn tími á löggjöf um dánaraðstoð á Íslandi Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Aðförin gegn landsbyggðinni Fjóla St. Kristinsdóttir skrifar Skoðun Protocol 35: Could Iceland be right after all? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Nei nú stækkar nefið þitt Gosi.. sönn frásögn Sonja Lind Eyglóardóttir skrifar Skoðun Við getum ekki mælt okkur út úr vandanum Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Fjölskyldulíf á eigin ábyrgð Svanfríður Bergvinsdóttir,Elsa Hrönn Gray Auðunsdóttir skrifar Skoðun Loftbrúin er fjárfesting í landsbyggðunum Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Loftbrúin á að jafna aðstöðumun – ekki auka hann Jóhanna Lilja Eiríksdóttir skrifar Skoðun Bruninn á Stuðlum og ábyrgð ríkisins Salvör Nordal skrifar Skoðun Af hverju er ríkisstjórninni svona illa við landsbyggðina… Sigríður Ólafsdóttir skrifar Sjá meira
Það sem gerir okkur að manneskjum er samkennd. Hæfileikinn til að sjá heiminn frá sjónarhorni annarrar manneskju. Að skilja að líf annarra hefur sama gildi og okkar eigið. Við lifum á tímum þar sem flæði upplýsinga er meira en nokkru sinni fyrr. Við vitum að það eru stríð í gangi, íþróttamót, kosningar, náttúruhamfarir og örvæntingarfullt fólk er á flótta í rauntíma. En upplýsingar skapa ekki samkennd. Samkennd verður til þegar við hlustum og reynum að skilja áður en við dæmum. Bandaríski rithöfundurinn Bell Hooks skrifaði að ástin væri athöfn, að gera, en ekki bara tilfinning. Hún birtist í því hvernig við komum fram við annað fólk og þeirri ákvörðun að hlúa að lífi annarra. Svolítið eins og að rækta garðinn sinn. Það þarf að vökva til að gulræturnar vaxi. Albert Schweitzer talaði um virðingu fyrir lífinu. Sú hugsun nær út fyrir manninn. Hún nær til dýra, plantna og alls þess lífs sem við deilum jörðinni með. Við stöndum ekki utan náttúrunnar heldur innan hennar. Samkennd er ekki einkamál hvers og eins. Hún hefur menningarlegt gildi. Hún birtist til dæmis vel í því hvernig við ölum upp börnin okkar. Það sem gerir okkur að manneskjum er ekki aðeins greind okkar eða tæknileg geta. Það er hæfileikinn til að sjá okkur sjálf í öðrum og að mæta öllu lífi af virðingu og að geta tekið ábyrgð á því hvernig maður kemur fram við aðra. Höfundur er kvikmyndagerðamaður.
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason Skoðun
Skoðun Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason skrifar
Skoðun Hver króna skilar sér margfalt tilbaka! Nokkur dæmi um ráðdeild í rekstri Borgarbókasafnsins Guðrún Dís Jónatansdóttir skrifar
Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Fjölskyldulíf á eigin ábyrgð Svanfríður Bergvinsdóttir,Elsa Hrönn Gray Auðunsdóttir skrifar
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason Skoðun