Meirihluti hlynntur samfélagsmiðlabanni unglinga Sunna Sæmundsdóttir skrifar 2. ágúst 2026 22:35 Anna Laufey Stefánsdóttir, sérfræðingur hjá Stafrænni velferð, telur að miða ætti samfélagsmiðlabann unglinga við sextánda aldursár en ekki það fimmtánda, líkt og gert er í áformum stjórnvalda. vísir/samsett Meirihluti landsmanna er fylgjandi samfélagsmiðlabanni unglinga samkvæmt nýrri könnun Maskínu. Sérfræðingur hjá Stafrænni velferð telur að skilgreina þurfi í frumvarpi hvaða þættir miðlanna séu varasamir. Í könnun Maskínu var spurt hverstu hlynnt eða andvígt fólk sé því að sextán ára aldurstakmark verði sett á notkun samfélagsmiðla. Alls sögðust um sextíu og sex prósent annað hvort mjög hlynnt eða frekar hlynnt slíku banni. Tuttugu og tvö prósent sögðust hvorki fylgjandi né andvíg en ellefu prósent sögðust frekar eða mjög andvíg. Mennta- og barnamálaráðuneytið birti í júlí í samráðsgátt áform um lagafrumvarp um aldurstakmörk fyrir aðgengi barna að samfélagsmiðlum en þar er lagt til að börn fái aðgang að miðlunum 1. janúar á fimmtánda aldursári. Anna Laufey Stefánsdóttir, sérfræðingur hjá Stafrænni velferð, er ein þeirra sem hefur skilað umsögn við áformin. Hún segir þau skref í rétta átt en telur ekki rétta nálgun að fella einungis lista af samfélagsmiðlum undir bannið. Betur færi á því að tilgreina hönnunarþætti líkt og algoriþma, fylgjenda og læk-kerfi og sjálfvirka spilun efnis. „Það verður náttúrulega að vera ienhver fræðsla í fyrirrými fyrir foreldra, börn og samfélagið í heild sinni um það hvað það er sem er skaðlegt í þessum miðlum, hvaða hönnunarþættir það eru sem ber að varast og af hverju þeir eru svona ávanabindandi,“ segir Anna. „Eins og kemur fram í frumvarpinu að þá er þetta í takti við útivistartímann þannig að það eru foreldrar sem bera áfram ábyrgð á því að gefa ekki börnum aðgang að þesum miðlum, en þá þurfum við líka bara að skilgreina það mjög skýrt hvað það er sem við viljum ekki að börnin séu í.“ Samkvæmt könnun Maskínu eru foreldrar leikskóla- og grunnskólabarna auk þeirra sem ekki eiga börn frekar fylgjandi banninu en foreldrar framhaldsskólanema, þrátt fyrir að meirihluti hópanna sé þó alltaf hlynntur. Anna Laufey telur réttara að miða bannið við sextánda aldursár en það fimmtánda, líkt og gert er í áformum stjórnvalda. „Persónulega myndi ég vilja sjá að þessu væri breytt í 1. júní árið sem þau verða sextán ára þannig að í stað þess að þau séu að fá samfélagsmiðla um mitt skólaár níunda bekkjar að þá sé þetta meira í takti við grunnskólagönguna, þannig að í lok hennar séu þau með aðgang að samfélagsmiðlum,“ segir Anna. „Þegar við erum með einhverjar stafrænar vörur, í rauninni sama hver varan er, ef hún er hönnuð til þess að vera ávanabindandi og hönnuð til þess að hámarka notkun og er skaðleg börnum, að þá eigum við að sjálfsögðu að stíga inn í og hleypa ekki börnum þangað inn.“ Börn og uppeldi Samfélagsmiðlar Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Tveir lagðir við gangstéttina Innlent Siggi stormur sár en dregur ekki í land Innlent Fundu byssur í bílum og handtóku fimm Innlent Miðaði byssu á annan mann Innlent Myndir: Heimilisfólk komst út heilt á húfi Innlent „Þetta voru þrjátíu til sextíu sekúndur og allt húsið var að brenna“ Innlent Þyrlur slökkviliðs skullu saman í miðju lofti Erlent Tap vegna ótímabærra veðurspáa hlaupi á milljónum Innlent Sárt að geta ekki sagt ömmu sinni frá sakleysi sínu Innlent Greinir á við kjósendur sína Innlent Fleiri fréttir Skotvopnin reyndust leikfangabyssur Meirihluti hlynntur samfélagsmiðlabanni unglinga Knapi datt af baki Miðaði byssu á annan mann Tveir lagðir við gangstéttina Enn brotist inn í miðbænum „Þetta voru þrjátíu til sextíu sekúndur og allt húsið var að brenna“ Fundu byssur í bílum og handtóku fimm Greinir á við kjósendur sína Maður á sjötugsaldri kýldi konu til blóðs í miðbænum Þrír handteknir eftir átök í heimahúsi Sexan millilendir aftur í Reykjavík Siggi stormur sár en dregur ekki í land Sveitarstjóri hefur miklar áhyggjur af ástandi Vestfjarðavegar Grunaður um sölu fíkniefna á Þjóðhátíð Efnahags- og Evrópumál, hvalveiðar og laxeldi á landi á Sprengisandi Handtóku níu og nutu liðsinnis sérsveitar vegna staks eggvopns Sárt að geta ekki sagt ömmu sinni frá sakleysi sínu Myndir: Heimilisfólk komst út heilt á húfi Sumarhús við Þingvallavatn eyðilagðist í eldsvoða Tap vegna ótímabærra veðurspáa hlaupi á milljónum Lét lögreglu fá rauðtússaðan miða: „Ekki einhverjir fylliraftar innan úr miðborg Reykjavíkur“ Gekk um með barefli öskrandi og ógnaði Minkur í Vestmannaeyjum tilkynntur til Mosfellsbæjar Gagnrýna meðferð lögreglu á áhöfninni Hvorki tilkynnt um kynferðisbrot né líkamsárás fyrstu nóttina Líður eins og Gísli á Uppsölum sé kominn heim Slasaðist á fæti uppi á hálendi Veðrið „eins og eftir pöntun“ Guðmundur Felix kominn með krabbamein Sjá meira
Í könnun Maskínu var spurt hverstu hlynnt eða andvígt fólk sé því að sextán ára aldurstakmark verði sett á notkun samfélagsmiðla. Alls sögðust um sextíu og sex prósent annað hvort mjög hlynnt eða frekar hlynnt slíku banni. Tuttugu og tvö prósent sögðust hvorki fylgjandi né andvíg en ellefu prósent sögðust frekar eða mjög andvíg. Mennta- og barnamálaráðuneytið birti í júlí í samráðsgátt áform um lagafrumvarp um aldurstakmörk fyrir aðgengi barna að samfélagsmiðlum en þar er lagt til að börn fái aðgang að miðlunum 1. janúar á fimmtánda aldursári. Anna Laufey Stefánsdóttir, sérfræðingur hjá Stafrænni velferð, er ein þeirra sem hefur skilað umsögn við áformin. Hún segir þau skref í rétta átt en telur ekki rétta nálgun að fella einungis lista af samfélagsmiðlum undir bannið. Betur færi á því að tilgreina hönnunarþætti líkt og algoriþma, fylgjenda og læk-kerfi og sjálfvirka spilun efnis. „Það verður náttúrulega að vera ienhver fræðsla í fyrirrými fyrir foreldra, börn og samfélagið í heild sinni um það hvað það er sem er skaðlegt í þessum miðlum, hvaða hönnunarþættir það eru sem ber að varast og af hverju þeir eru svona ávanabindandi,“ segir Anna. „Eins og kemur fram í frumvarpinu að þá er þetta í takti við útivistartímann þannig að það eru foreldrar sem bera áfram ábyrgð á því að gefa ekki börnum aðgang að þesum miðlum, en þá þurfum við líka bara að skilgreina það mjög skýrt hvað það er sem við viljum ekki að börnin séu í.“ Samkvæmt könnun Maskínu eru foreldrar leikskóla- og grunnskólabarna auk þeirra sem ekki eiga börn frekar fylgjandi banninu en foreldrar framhaldsskólanema, þrátt fyrir að meirihluti hópanna sé þó alltaf hlynntur. Anna Laufey telur réttara að miða bannið við sextánda aldursár en það fimmtánda, líkt og gert er í áformum stjórnvalda. „Persónulega myndi ég vilja sjá að þessu væri breytt í 1. júní árið sem þau verða sextán ára þannig að í stað þess að þau séu að fá samfélagsmiðla um mitt skólaár níunda bekkjar að þá sé þetta meira í takti við grunnskólagönguna, þannig að í lok hennar séu þau með aðgang að samfélagsmiðlum,“ segir Anna. „Þegar við erum með einhverjar stafrænar vörur, í rauninni sama hver varan er, ef hún er hönnuð til þess að vera ávanabindandi og hönnuð til þess að hámarka notkun og er skaðleg börnum, að þá eigum við að sjálfsögðu að stíga inn í og hleypa ekki börnum þangað inn.“
Börn og uppeldi Samfélagsmiðlar Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Mest lesið Tveir lagðir við gangstéttina Innlent Siggi stormur sár en dregur ekki í land Innlent Fundu byssur í bílum og handtóku fimm Innlent Miðaði byssu á annan mann Innlent Myndir: Heimilisfólk komst út heilt á húfi Innlent „Þetta voru þrjátíu til sextíu sekúndur og allt húsið var að brenna“ Innlent Þyrlur slökkviliðs skullu saman í miðju lofti Erlent Tap vegna ótímabærra veðurspáa hlaupi á milljónum Innlent Sárt að geta ekki sagt ömmu sinni frá sakleysi sínu Innlent Greinir á við kjósendur sína Innlent Fleiri fréttir Skotvopnin reyndust leikfangabyssur Meirihluti hlynntur samfélagsmiðlabanni unglinga Knapi datt af baki Miðaði byssu á annan mann Tveir lagðir við gangstéttina Enn brotist inn í miðbænum „Þetta voru þrjátíu til sextíu sekúndur og allt húsið var að brenna“ Fundu byssur í bílum og handtóku fimm Greinir á við kjósendur sína Maður á sjötugsaldri kýldi konu til blóðs í miðbænum Þrír handteknir eftir átök í heimahúsi Sexan millilendir aftur í Reykjavík Siggi stormur sár en dregur ekki í land Sveitarstjóri hefur miklar áhyggjur af ástandi Vestfjarðavegar Grunaður um sölu fíkniefna á Þjóðhátíð Efnahags- og Evrópumál, hvalveiðar og laxeldi á landi á Sprengisandi Handtóku níu og nutu liðsinnis sérsveitar vegna staks eggvopns Sárt að geta ekki sagt ömmu sinni frá sakleysi sínu Myndir: Heimilisfólk komst út heilt á húfi Sumarhús við Þingvallavatn eyðilagðist í eldsvoða Tap vegna ótímabærra veðurspáa hlaupi á milljónum Lét lögreglu fá rauðtússaðan miða: „Ekki einhverjir fylliraftar innan úr miðborg Reykjavíkur“ Gekk um með barefli öskrandi og ógnaði Minkur í Vestmannaeyjum tilkynntur til Mosfellsbæjar Gagnrýna meðferð lögreglu á áhöfninni Hvorki tilkynnt um kynferðisbrot né líkamsárás fyrstu nóttina Líður eins og Gísli á Uppsölum sé kominn heim Slasaðist á fæti uppi á hálendi Veðrið „eins og eftir pöntun“ Guðmundur Felix kominn með krabbamein Sjá meira