Þess vegna segjum við NEI þann 29. ágúst Þorvaldur Þorvaldsson skrifar 27. ágúst 2026 16:00 Það er furðulegt að verða vitni að því hve margir hafa barið sér á brjóst að undanförnu og skrifað á þá leið að þeir hyggist ná sér niðri á íslenska auðvaldinu með því að stefna að inngöngu í Evrópusambandið. Af sumum má skilja að ESB sé eins konar alþýðulýðveldi þar sem jöfnuður og réttlæti ríkja og sérstaklega sé hlúð að þeim sem eiga undir högg að sækja. Verðbólga og vextir lækki sjálfkrafa og smjör drjúpi af hverju strái, fyrir alla. En veruleikinn er allur annar. Evrópusambandið var frá upphafi myndað til að þjóna auðstéttinni með því að knýja fram að markaðslögmál kapítalismans gildi á öllum sviðum. Það kyndir óhjákvæmilega undir ójöfnuði, en öll félagsleg inngrip og annað sem truflar markaðslögmálin er kallað viðskiptahindranir og tekið mjög alvarlega. ESB hefur í áratugi unnið að því að draga úr launakostnaði til hagsbóta fyrir fjármagnseigendur. Þannig hefur verið unnið að því að skipta vinnuaflinu í „A-hluta“ og „B-hluta“ þar sem A-hlutinn heldur störfum sínum, jafnvel á krepputímum og atvinnurekendur eru tilbúnir til að greiða fyrir félagsleg réttindi og önnur velferðarréttindi sem tengjast þá fyrirtækinu. B-hlutinn er misjafnlega lausráðið vinnuafl, sem á ekki að kosta atvinnurekandann meira en launin sjálf. Í samræmi við það hefur ESB grafið undan starfsemi verkalýðsfélaga og viðurkennir ekki lögmæti kjarasamninga, eins og íslensk vinnulöggjöf gerir ráð fyrir. EU-Inc. Nú er í undirbúningi tilskipun sem gengur undir nafninu EU-inc. Hún gerir ráð fyrir að hægt verði að stofna fyrirtæki í einu landi ESB þó engin starfsemi sé þar á þess vegum, en hafa starfsemi í öðru landi án þess að þurfa að lúta neinum reglum þar. Allt regluverk miðast við skráningarlandið og einnig að framfylgja reglunum, þó það sé þúsundir kílómetra í burtu. Þetta er augljóslega ætlað til að koma fjármagnseigendum og atvinnurekendum undan öllum reglum og ábyrgð, og miða bæði laun réttindi verkafólks og skyldur atvinnurekenda við það sem lægst er. Þetta er aðeinbsb eitt dæmi um í hvaða átt ESB hefur verið að þróast í áratugi, enda hafa hagsmunasamtök evrópskra stórfyritækja (ERT - European Round Table for Industry) frumkvæði að flestum breytingum. Stríðshamur Sumir hafa talað um viðsjárvert ástand í Evrópu sem rök fyrir aðild að ESB, en tel hins vegar öll rök hníga í hina áttina. Tilfellið er að forysturíki ESB hafa átt mestan þátt í að kynda undir vaxandi stríðógn í Evrópu og með djöflavæðingu Rússlands og fleiri landa, alið á hatursorðræðu og stríðsæsingu. Þá er fyrirséð að vaxandi hernaðaruppbygging mun óhjákvæmilega bitna á velferðarútgjöldum, auk þeirra hörmunga sem leiða af stigmögnun stríðsátaka. Við eigum ekki að beygja okkur undir stríðundirbúning ESB. Segjum NEI. Höfundur er trésmiður, í miðstjórn Sósíalistaflokksins og miðnefnd Samtaka Hernaðarandstæðinga. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Sjá meira
Það er furðulegt að verða vitni að því hve margir hafa barið sér á brjóst að undanförnu og skrifað á þá leið að þeir hyggist ná sér niðri á íslenska auðvaldinu með því að stefna að inngöngu í Evrópusambandið. Af sumum má skilja að ESB sé eins konar alþýðulýðveldi þar sem jöfnuður og réttlæti ríkja og sérstaklega sé hlúð að þeim sem eiga undir högg að sækja. Verðbólga og vextir lækki sjálfkrafa og smjör drjúpi af hverju strái, fyrir alla. En veruleikinn er allur annar. Evrópusambandið var frá upphafi myndað til að þjóna auðstéttinni með því að knýja fram að markaðslögmál kapítalismans gildi á öllum sviðum. Það kyndir óhjákvæmilega undir ójöfnuði, en öll félagsleg inngrip og annað sem truflar markaðslögmálin er kallað viðskiptahindranir og tekið mjög alvarlega. ESB hefur í áratugi unnið að því að draga úr launakostnaði til hagsbóta fyrir fjármagnseigendur. Þannig hefur verið unnið að því að skipta vinnuaflinu í „A-hluta“ og „B-hluta“ þar sem A-hlutinn heldur störfum sínum, jafnvel á krepputímum og atvinnurekendur eru tilbúnir til að greiða fyrir félagsleg réttindi og önnur velferðarréttindi sem tengjast þá fyrirtækinu. B-hlutinn er misjafnlega lausráðið vinnuafl, sem á ekki að kosta atvinnurekandann meira en launin sjálf. Í samræmi við það hefur ESB grafið undan starfsemi verkalýðsfélaga og viðurkennir ekki lögmæti kjarasamninga, eins og íslensk vinnulöggjöf gerir ráð fyrir. EU-Inc. Nú er í undirbúningi tilskipun sem gengur undir nafninu EU-inc. Hún gerir ráð fyrir að hægt verði að stofna fyrirtæki í einu landi ESB þó engin starfsemi sé þar á þess vegum, en hafa starfsemi í öðru landi án þess að þurfa að lúta neinum reglum þar. Allt regluverk miðast við skráningarlandið og einnig að framfylgja reglunum, þó það sé þúsundir kílómetra í burtu. Þetta er augljóslega ætlað til að koma fjármagnseigendum og atvinnurekendum undan öllum reglum og ábyrgð, og miða bæði laun réttindi verkafólks og skyldur atvinnurekenda við það sem lægst er. Þetta er aðeinbsb eitt dæmi um í hvaða átt ESB hefur verið að þróast í áratugi, enda hafa hagsmunasamtök evrópskra stórfyritækja (ERT - European Round Table for Industry) frumkvæði að flestum breytingum. Stríðshamur Sumir hafa talað um viðsjárvert ástand í Evrópu sem rök fyrir aðild að ESB, en tel hins vegar öll rök hníga í hina áttina. Tilfellið er að forysturíki ESB hafa átt mestan þátt í að kynda undir vaxandi stríðógn í Evrópu og með djöflavæðingu Rússlands og fleiri landa, alið á hatursorðræðu og stríðsæsingu. Þá er fyrirséð að vaxandi hernaðaruppbygging mun óhjákvæmilega bitna á velferðarútgjöldum, auk þeirra hörmunga sem leiða af stigmögnun stríðsátaka. Við eigum ekki að beygja okkur undir stríðundirbúning ESB. Segjum NEI. Höfundur er trésmiður, í miðstjórn Sósíalistaflokksins og miðnefnd Samtaka Hernaðarandstæðinga.
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun