Gefa kola- og gasorku­verum lausan tauminn

New York Times hefur eftir heimildarmönnum sínum að Umhverfisstofnun Bandaríkjanna ætli að fella úr gildi losunarreglur sem settar voru í forsetatíð Baracks Obama og Joe Biden. Lee Zeldin, forstjóri stofnunarinnar, ætli sér að tilkynna þetta á fundi orkumálaráðherra G20-ríkja í Houston sem hefst í dag.

Kola- og gasorkuver eru næststærsta uppspretta losunar gróðurhúsalofttegunda í Bandaríkjunum. Umhverfisverndarsinnar benda á losun þeirra ein og sér kæmist í fimmta sæti á lista landa sem losa mest af gróðurhúsalofttegundum í heiminum.

Ríkisstjórn Donalds Trump og Repúblikanaflokksins, sem viðurkenna ekki vísindalega þekktar orsakir og afleiðingar loftslagsbreytinga, hefur þegar afnumið reglur um útblástur bíla. Hún felldi einnig úr gildi ákvörðun Umhverfisstofnunarinnar sem var lagalegur grundvöllur heimildar hennar til þess að setja reglur um losun gróðurhúsalofttegunda.

Leyfi dómstólar nýjustu ákvörðun stjórnarinnar um að hætta að setja reglur um útblástur orkuvera að standa gæti það reynst nær ómögulegt fyrir seinni ríkisstjórnir að setja slíkar reglur aftur.

Bandaríkin eru sögulega stórtækasti losandi gróðurhúsalofttegunda í heiminum þó að Kína hafi nýlega farið fram úr þeim í árlegri losun. Þau bera þannig mesta ábyrgð á þeirri hnattrænu hlýnun sem þegar hefur átt sér stað á jörðinni frá upphafi iðnbyltingar.

Kostnaður fyrirtækja settur ofar lýðheilsu

Undir stjórn Trump og repúblikana hefur Umhverfisstofnun Bandaríkjanna helgað sig hagsmunum stóriðju og fyrirtækja. Stofnunin er þannig hætt að taka tillit til lýðheilsu í kostnaðargreiningu á reglugerðum um loftgæði. Hún tekur nú aðeins tillit til kostnaðar fyrirtækja við að fylgja reglum.

Reglurnar um losun kola- og gasorkuvera sem Trump-stjórnin ætlar nú að afnema áttu að koma í veg fyrir á annað þúsund ótímabærra dauðsfalla og stuðla að alls kyns öðrum lýðheilsubótum fyrir almenning sem býr í nágrenni slíkra orkuvera.

Áfram verða einhverjar takmarkanir á hversu mikið kvikasilfur, arsen og önnur eiturefni jarðefnaeldsneytisorkuver mega spúa út í umhverfið en Trump-stjórnin hefur þegar rýmkað heimildir þeirra til þess að losa kvikasilfur.

Umhverfisstofnun Sameinuðu þjóðanna varaði við því fyrr í þessum mánuði að það væri nú borin von að mannkynið næði metnaðarfyllra markmiði Parísarsamningsins um að takmarka hnattræna hlýnun við 1,5°C. Menn þyrftu nú að draga hratt úr losun gróðurhúsalofttegunda og reyna síðar að vinda ofan af hlýnun með tækni til þess að fanga kolefni úr lofti og farga sem er enn ákaflega skammt á veg komin.