Engar leyni­skyttur gættu Ru­bio

Töluverður viðbúnaður var vegna komu Marco Rubio, utanríkisráðherra Bandaríkjanna til landsins. Rubio kom til landsins í gær en fór af landi brott um hádegi í dag eftir að hafa fundað með Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra og Kristrúnu Frostadóttur forsætisráðherra.

Karl Steinar Valsson, yfirlögregluþjónn öryggis- og greiningardeildar ríkislögreglustjóra, segir Rubio dæmi um einstakling sem á rétt á því að fá svipaða öryggisumgjörð hér á landi og í sínu heimalandi.

„Hættumat er unnið og það sem við þurfum að gera er að teikna þá svolítið inn í íslenska umhverfið og í þessu tilviki þarf íslensk lögregla að búa til þá umgjörð sem tryggir öryggi viðkomandi. Hann er með vopnaða lífverði í kringum sig alla daga þannig að það er þá svipuð umgjörð sem við þurfum að búa til, ef við teljum ástæðu til þess sem við gerðum í þessu tilviki,“ segir Karl Steinar í samtali við Vísi.

„Það er horft til þess hvar hann dvelur, hverjir fundarstaðirnir eru og ferðalögin þar á milli. Lögregla þarf í raun að teikna upp allar hans ferðir og ferðalög.“

Um hundrað lögreglumenn komu að öryggisgæslu

Hann viðurkennir að stuttur fyrirvari á fundinum hafi haft áhrif á undirbúninginn en Rubio þáði heimboð Þorgerðar Katrínar þegar þau hittust á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna á dögunum.

„Þetta er samt hlutur sem við gerum ansi oft og það er komin talsverð reynsla hjá okkur. Ríkislögreglustjóri er ábyrgur fyrir aðgerðunum en meginþorri þeirra hvílir á lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu, umferðarfylgdir og svo eru aðrir í ytri gæslu tengt þeim stöðum þar sem fundir fara fram og á gististöðum,“ segir Karl Steinar og bætir við að einnig fylgi svona heimsókn ákveðin umgjörð á Keflavíkurflugvelli og að um samvinnuverkefni sé að ræða.

Hann telur að um hundrað manns á vegum íslensku lögreglunnar hafi komið að verkefninu en lögreglumennirnir voru örlítið fleiri í dag en í gær þegar Rubio kom til landsins.

„Svo er þetta aðili sem er með mikla öryggisgæslu í grunninn, það kemur fólk með honum sem að hluta til eru þá öryggisverðir og síðan annað starfsfólk.“

Vopnaðir lögreglumenn og viðbúnaðarstig hækkað

Mikil og löng bílalest fylgdi Rubio þegar hann keyrði á milli staða og þar á meðal voru brynvarðir bílar.

„Bandaríkjamenn komu með ökutæki með sér og svo reyndar eiga þeir einhver hér á landi líka.“

Bæði við Höfða og Safnahúsið, þar sem fundir Rubio og íslenskra ráðherra fóru fram í morgun, mátti sjá vopnaða íslenska lögreglumenn við gæslu. Karl Steinar segir ákvörðun um vopnaburð lögreglumanna tekna af íslenskum yfirvöldum.

„Það er ríkislögreglustjóri sem tekur ákvörðun um vopnaborð og í þessu tilviki var viðbúnaðarstigið hækkað tímabundið í sólarhring á meðan á heimsókninni stóð,“ segir Karl Steinar. 

„Það voru lögreglumenn sem tóku þátt í aðgerðunum sem voru vopnaðir og það er gert í ákveðnum tilvikum,“ segir Karl Steinar og bætir við að ekki hafi verið um almenna vopnun lögreglunnar að ræða heldur aðeins lögreglumenn sem tóku þátt í þessu verkefni og hafa þjálfun þar að lútandi.

Ekkert atvik sem kom upp

Við heimsókn Mike Pence, þáverandi varaforseta Bandaríkjanna, hingað til lands árið 2019 mátti sjá leyniskyttur á þökum við fundarstaði forsetans. Ekki var gripið til slíkra ráðstafana nú.

„Nei, það var ekki svoleiðis. Þetta byggir á áhættumati sem lögreglan gerir á hverjum tíma og svo tekur viðbúnaðarstigið og útfærslan mið af því.“

Karl Steinar segir aðgerð lögreglunnar hafa gengið vel og ekkert atvik komið upp.

„Hann er farinn af landi brott núna og verkefnið gekk ljómandi vel, okkar þáttur sem er náttúrulega öryggisþátturinn en ekki fundurinn sjálfur.“