Utan vallar: Fegurðin í því að stúta og stela

Það er eitthvað hrífandi við fullkomnlega útpælt, skipulagt, vel útfært rán. Þar af leiðandi hefur Hollywood myndað heilt genre í kringum fyrirbærið. Ocean‘s myndirnar, Italian Job, Snatch, Baby Driver og að manni finnst sirka 90 prósent bíómynda Jasons Statham.

Stuldurinn sem átti sér stað í Parísarborg í gær var hins vegar alls ekki á þann máta. Þar var búðarglugginn í hátískuverslun borgarinnar brotinn, þýfið hirt og hlaupið með það á brott.

Það er skilgreiningin á smash and grab-ráni, sem er ef til vill hægt að þýða sem stútað og stolið (slöpp þýðing en það stuðlar). Enginn glamúr eða töffarapælingar. Rúðunni er smallað og keyrt á brott. Það verður seint gerð bíómynd um slíkan stuld.

Bretar nota hugtakið smash and grab gjarnan í fótboltalegu samhengi yfir ákveðna tegund sigra. Sigur Liverpool á Paris Saint-Germain í Meistaradeildinni í gær uppfyllti öll skilyrðin.

1. Útilið. Það segir sig sjálft að þú brýst ekki inn og rænir eigið heimili. Sigrar sem þessir vinnast á útivelli.
2. Mark skorað seint. Ekki nauðsynlegt skilyrði, getur verið einöngruð sókn sem er í andstæðu við gang leiksins, en mark Liverpool féll undir bæði.
3. 1-0 sigrar. Leikurinn þarf helst að enda 1-0. Hann mætti fara 2-0 en þá þarf seinna markið að grípa fyrirsagnir. Markið sem stráir salti í sárin.
4. Markið má ekki vera hvernig sem er. Það þarf helst að vera eftir skyndisókn. Föst leikatriði sleppa til, en eru aðgengilegri kostur. Því fallegra sem markið er, þeim mun fjær ferðu frá skilgreiningu sigurs á grundvelli þess að stúta og stela.*

Margur myndi segja að sigurmark Harvey Elliott undir lok leiks í gær hafi verið fullkomnlega óverðskuldað og að sigurinn sé ósanngjarn. Og það er líklega alveg hárrétt.

Stuðningsmenn Liverpool hefðu líklega einhverjir þegið þægilegri sigur, betri frammistöðu, minna stress.

Við Íslendingar þekkjum þetta frá gullaldartíð karlalandsliðsins. Líklega tjékka allflestir stórir sigrar liðsins á árunum 2014-2018 í boxin að ofan. Og það er bara svo miklu skemmtilegra að vinna leiki eftir 90 mínútur af stressi með neglurnar nagaðar ofan í kjúkur.

Ósanngjarnt og óverðskuldað skiptir engu máli. Í svona augnabliki felst fegurðin við íþróttina.

Liverpool og PSG mætast aftur næsta þriðjudag, 11. mars, og verður leikurinn sýndur beint á rásum Stöðvar 2 Sport.

*Lauslega þýdd skilgreining fótboltaklisjumeistarans Adams Hurrey, úr bókinni Extra Time Beckons, Penalties Loom: How to Use (and Abuse) The Language of Football (2024).