Risastór niðurskurður ríkistjórnarinnar er áfall fyrir foreldra og börn í landinu Sigurður Sigurðsson skrifar 7. apríl 2025 14:46 Þegar fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar kom út á dögunum ráku margir upp stór augu. Boðaður er óvæntur og alvarlegur niðurskurður í menntamálum. Niðurskurður sem mun stórskaða menntakerfið okkar til framtíðar. Ef við lítum á kafla 22 í áætluninni sem heitir Önnur skólastig og stjórnsýsla menntamála sem eru meðal annars leik- og grunnskólastigið, þá má þar greina metnaðarfulla framtíðarsýn, markmið og stefnu. En svo kemur það sem mér finnst ótrúlegt. Skera á niður útgjaldarammann um 1,5 milljarð á tímabili áætlunarinnar og þar af 1 milljarð milli 2025 og 2026. Að fella niður tímabundnar fjárheimildir er línan sem er lögð. Hvað það þýðir er ekki sérstaklega útskýrt í áætluninni; en í raunveruleikanum þýðir það – að fjöldi mikilvægra verkefna verða lögð niður. Verkefni sem voru sett af stað til þess að ná þeim markmiðum og þeirri framtíðarsýn, sem skeytt var framan við niðurskurðarfréttinar. Meðal þessara verkefna sem hér um ræðir eru ofbeldisforvarnir barna, inngilding erlendra foreldra inn í skólasamfélagið og Farsældarsáttmálinn sem hefur hrundið af stað bylgju í eflingu foreldrasamstarfs, sem hefur vaxið jafnt og þétt á síðustu tveimur árum, frá því að Farsældasáttmáli Heimilis og skóla var kynntur til leiks. Hvert sem litið er, hvort sem það eru rannsóknir eða okkar eigin upplifun, þá er mikill samhljómur meðal foreldra og innan skólasamfélagsins um mikilvægi þessara verkefna. Pisa könnunin tekur undir þetta og helgar þessu málefni sérkafla í síðustu útgáfu PISA. Þar kemur skírt fram, að verri árangur í námi megi að miklu leiti rekja til minni þátttöku foreldra. Þessari þróun þarf að snúa við, en það er ljóst að það gerist ekki í tómarúmi né án stuðnings frá opinberum aðilum. Í þessum pistli vísa ég eingöngu í einn kafla áætlunarinnar sem tengist menntun barna, en hvert sem er litið og hvar sem stungið er niður í áætlun ríkisstjórnarinnar; þar er boðaður niðurskurður. Niðurskurður sem mun hafa veruleg og neikvæð áhrif á menntun og umhverfi barna okkar. Ég hvet alla sem láta sig málefni barna og menntun varða, að mótmæla þessum glórulausa niðurskurði sem við stöndum nú fyrir. Höfundur er framkvæmdarstjóri Heimils og skóla. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Alþingi Börn og uppeldi Mest lesið Óásættanlegar hagsmunatengingar kjörinna fulltrúa Linda Jónsdóttir Skoðun Myglaður málflutningur Viðreisnar Regína Ásvaldsdóttir Skoðun 80% íbúða til fjárfesta — en kosningarnar snúast um bílastæði Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Það sem ekki má segja upphátt Ragnheiður Stephensen Skoðun Byggjum fyrir námsfólk Isabel Alejandra Diaz Skoðun Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir Skoðun „Ég dó á 44 ára afmælinu mínu“ Ingrid Kuhlman,Bjarni Jónsson Skoðun Enn eitt dæmið um skipulagsbrot borgarinnar Þórdís Rós Harðardóttir Skoðun Tómstundir mega ekki vera forréttindi á Seltjarnarnesi Kristín Edda Óskarsdóttir Skoðun Einkunnir og ábyrg umræða Jóhann Skagfjörð Magnússon Skoðun Skoðun Skoðun Skjá- og samfélagsmiðlanotkun barna í Kópavogi Björn Þór Rögnvaldsson skrifar Skoðun Flokkar milliliðanna eru dýrir á fóðrum Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun X við óbreytt ástand og sóun almannafjár Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Bílastæðadans Gunnar Sær Ragnarsson skrifar Skoðun Heimabyggð, vertu velkomin heim Valborg Ösp Á. Warén,Adam Ingi Guðlaugsson skrifar Skoðun Það þarf að vera gaman Aldís Ylfa Heimisdóttir skrifar Skoðun Gróðurhúsin í Hveragerði: Lifandi hluti sjálfsmyndar bæjarins Njörður Sigurðsson skrifar Skoðun Að eiga eða leigja? Hjalti Helgason skrifar Skoðun Sveltum fyrir 100 milljarða – ár eftir ár Björn Ólafsson skrifar Skoðun Þjöppun byggðar eða einbýlishús í úthverfi? Er enginn millivegur? Svenný Kristins skrifar Skoðun Fleiri með krabbamein eða minni streita? Auður Kjartansdóttir skrifar Skoðun ASI & BSRB spurðu: „Hvað hefur gerst í leikskólamálum á kjörtímabilinu?” Ólafur Grétar Gunnarsson,Helgi Viborg skrifar Skoðun Uppbygging sem skilar sér heim Helgi Karl Guðmundsson skrifar Skoðun Afreksíþróttafólkið heim í hérað Andri Már Óskarsson,Hulda Dóra Eysteinsdóttir skrifar Skoðun Dreifing byggðar ýtir fólki inn á áhættusvæði Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Sterkt atvinnulíf, sterkur Hafnarfjörður Helga Björg Loftsdóttir skrifar Skoðun Ertu eldklár í sumarbústaðnum? Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Sykurneyzla minnkar - án sykurskatts Ólafur Stephensen skrifar Skoðun Fötlunargleraugun upp! Ester Bíbí Ásgeirsdóttir, Inga Björk Margrétar Bjarnadóttir skrifar Skoðun Hvað kostar gott samfélag? Bragi Hinrik Magnússon skrifar Skoðun Hvernig Hveragerði varð fjölskylduvænna á fjórum árum Lárus Jónsson,Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Jónas Guðnason skrifar Skoðun Tímabært að endurhugsa miðbæ Hafnarfjarðar Davíð A. Stefánsson skrifar Skoðun Krafan um að veikt og aldrað fólk flytji af landsbyggðinni Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Hverju ætla frambjóðendur í þínu sveitarfélagi að breyta til að tryggja uppbyggingu og viðhald nauðsynlegra innviða? Ingólfur Bender skrifar Skoðun 80% íbúða til fjárfesta — en kosningarnar snúast um bílastæði Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Okkar eigin Bjössaróló! Ingvar Örn Ákason skrifar Skoðun Þú hýri Hafnarfjörður Linda Hrönn Bakkmann Þórisdóttir skrifar Skoðun Óásættanlegar hagsmunatengingar kjörinna fulltrúa Linda Jónsdóttir skrifar Skoðun Enn eitt dæmið um skipulagsbrot borgarinnar Þórdís Rós Harðardóttir skrifar Skoðun Myglaður málflutningur Viðreisnar Regína Ásvaldsdóttir skrifar Sjá meira
Þegar fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar kom út á dögunum ráku margir upp stór augu. Boðaður er óvæntur og alvarlegur niðurskurður í menntamálum. Niðurskurður sem mun stórskaða menntakerfið okkar til framtíðar. Ef við lítum á kafla 22 í áætluninni sem heitir Önnur skólastig og stjórnsýsla menntamála sem eru meðal annars leik- og grunnskólastigið, þá má þar greina metnaðarfulla framtíðarsýn, markmið og stefnu. En svo kemur það sem mér finnst ótrúlegt. Skera á niður útgjaldarammann um 1,5 milljarð á tímabili áætlunarinnar og þar af 1 milljarð milli 2025 og 2026. Að fella niður tímabundnar fjárheimildir er línan sem er lögð. Hvað það þýðir er ekki sérstaklega útskýrt í áætluninni; en í raunveruleikanum þýðir það – að fjöldi mikilvægra verkefna verða lögð niður. Verkefni sem voru sett af stað til þess að ná þeim markmiðum og þeirri framtíðarsýn, sem skeytt var framan við niðurskurðarfréttinar. Meðal þessara verkefna sem hér um ræðir eru ofbeldisforvarnir barna, inngilding erlendra foreldra inn í skólasamfélagið og Farsældarsáttmálinn sem hefur hrundið af stað bylgju í eflingu foreldrasamstarfs, sem hefur vaxið jafnt og þétt á síðustu tveimur árum, frá því að Farsældasáttmáli Heimilis og skóla var kynntur til leiks. Hvert sem litið er, hvort sem það eru rannsóknir eða okkar eigin upplifun, þá er mikill samhljómur meðal foreldra og innan skólasamfélagsins um mikilvægi þessara verkefna. Pisa könnunin tekur undir þetta og helgar þessu málefni sérkafla í síðustu útgáfu PISA. Þar kemur skírt fram, að verri árangur í námi megi að miklu leiti rekja til minni þátttöku foreldra. Þessari þróun þarf að snúa við, en það er ljóst að það gerist ekki í tómarúmi né án stuðnings frá opinberum aðilum. Í þessum pistli vísa ég eingöngu í einn kafla áætlunarinnar sem tengist menntun barna, en hvert sem er litið og hvar sem stungið er niður í áætlun ríkisstjórnarinnar; þar er boðaður niðurskurður. Niðurskurður sem mun hafa veruleg og neikvæð áhrif á menntun og umhverfi barna okkar. Ég hvet alla sem láta sig málefni barna og menntun varða, að mótmæla þessum glórulausa niðurskurði sem við stöndum nú fyrir. Höfundur er framkvæmdarstjóri Heimils og skóla.
Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir Skoðun
Skoðun ASI & BSRB spurðu: „Hvað hefur gerst í leikskólamálum á kjörtímabilinu?” Ólafur Grétar Gunnarsson,Helgi Viborg skrifar
Skoðun Hvernig Hveragerði varð fjölskylduvænna á fjórum árum Lárus Jónsson,Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir,Jónas Guðnason skrifar
Skoðun Hverju ætla frambjóðendur í þínu sveitarfélagi að breyta til að tryggja uppbyggingu og viðhald nauðsynlegra innviða? Ingólfur Bender skrifar
Skoðun 80% íbúða til fjárfesta — en kosningarnar snúast um bílastæði Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar
Samfylkingin vill bæta starfsaðstæður í leikskólum Stein Olav Romslo,Anna Margrét Ólafsdóttir Skoðun