Ættum að fara varlega í orkudrykki með sætuefnum Bjarki Sigurðsson skrifar 4. september 2025 21:02 Birna G. Ásbjörnsdóttir er doktor í heilbrigðisvísindum. Vísir/Sigurjón Orkudrykkjanotkun hefur tvöfaldast á fjórum árum. Doktor í heilbrigðisvísindum segir margt í drykkjunum sem ber að varast og að þeir séu sérlega hættulegir börnum. Árið 2020 sögðust rúm sex prósent landsmanna drekka orkudrykk í það minnsta einu sinni á dag. Fjöldinn hefur aukist hægt og bítandi og í fyrra sögðust rúm tólf prósent gera það. Tvöföldun á fjórum árum. Neyslan er mest hjá konum á aldrinum átján til 34 ára en 29 prósent segjast drekka orkudrykki að minnsta kosti einu sinni á dag. Tölurnar eru svipaðar milli kynja en í hinum tveimur aldurshópunum sem Embætti landlæknis skiptir niðurstöðunum upp í má einnig sjá mikla aukningu milli ára. Koffínneysla er ekki endilega slæm að sögn Birnu G. Ásbjörnsdóttur, doktors í heilbrigðisvísindum. Hins vegar verði að gæta hófs og börn yngri en átján ára ættu alls ekki að drekka orkudrykki. „Ef við horfum á koffínið, þá getur það haft ágætis áhrif í litlum skömmtum. Vekur mann pínulítið, skerpir mann og jafnvel haft áhrif á meltingu sem er alveg plús. En í flestum tilvikum er fólk að drekka of mikið koffín, sérstaklega í þessum drykkjum sem geta verið með hátt magn af koffínu. Of mikil neysla á koffíni er klárlega ekki góð fyrir líkamann eða taugakerfið. Það getur valdið svefntruflunum, streitu og eykur mögulega líkurnar á hjarta- og æðasjúkdómum,“ segir Birna. Margir orkudrykkja eru auglýstir sem sykurlausir eða með örfáum kaloríum. Í þeim er þó oft að finna gervisætu eða náttúruleg sætuefni sem eru ekki sérlega holl. „Öll þessi efni hafa á einhvern hátt áhrif á meltingarveg og þarmaflóru. Og við eigum eftir að rannsaka þetta heilmikið. Við vitum ekkert alveg hver áhrifin eru og á meðan við vitum að það er einhver möguleiki á óæskilegum afleiðingum, þá er mín skoðun að við ættum að fara mjög varlega,“ segir Birna. Heilsa Orkudrykkir Börn og uppeldi Heilbrigðismál Mest lesið Gapandi búrhval rak á land: „Heljarinnar skepna“ Innlent Bein útsending: Artemis II á leiðinni heim Erlent Sólheimar segja upp þjónustusamningnum Innlent Landskjörstjórn telur spurningu Þorgerðar gildishlaðna Innlent Verzló hreppti hljóðnemann eftir sigur gegn MR Innlent Segir Stefán hafa gert atlögu að friðhelgi einkalífs Innlent Góðan daginn býður góðan dag Innlent „Þegar allt þrýtur þá ganga gerendur lengra og lengra“ Innlent Óvæntur ríkisstjórnarfundur boðaður að kvöldi Innlent Guðmundarlundur á bólakafi Innlent Fleiri fréttir Spá enn vaxtahækkun í maí Gapandi búrhval rak á land: „Heljarinnar skepna“ Verzló hreppti hljóðnemann eftir sigur gegn MR Landskjörstjórn telur spurningu Þorgerðar gildishlaðna Góðan daginn býður góðan dag Óvæntur ríkisstjórnarfundur boðaður að kvöldi Sólheimar segja upp þjónustusamningnum „Þegar allt þrýtur þá ganga gerendur lengra og lengra“ Kristrún kynnir planið fyrir sveitarstjórnarkosningarnar Barátta við verðbólgu, eltihrellir og brugðist við breyttri Reynisfjöru Engir glæpir á bak við aukið sírenuvæl í borginni Bæjarfulltrúa í Grindavík misboðið: „Sleppið af okkur klónum“ Gabríel Douane í síbrotagæslu: Einn handtekinna vegna líkamsárásar í mars Bæjarstjóri Kópavogs lýsir yfir sárum vonbrigðum með efnahagsáætlun ríkisstjórnarinnar Börn flytji ekki til Grindavíkur á meðan óvissa varir Mikilvægt að tala saman, líka karlar Krefjast þess að framkvæmdir við Kaffistofuna verði stöðvaðar Bein útsending: Kynna áform um endurreisn Grindavíkur Guðmundarlundur á bólakafi Kona handtekin vegna dánartilkynningar í Morgunblaðinu Sömdu um starfslok bæjarstjóra Akraness Muni ekki fallast á tilmæli til barnafjölskyldna í Grindavík „Ný atvinnustefna Íslands markar tímamót“ Valkyrjurnar boða aðgerðir til að takast á við verðbólguna Nýtt framboð í Reykjavík á elleftu stundu Segir Stefán hafa gert atlögu að friðhelgi einkalífs Fjölmiðlahugtakið sagt útþynnt og gagnslaust Bein útsending: Kynna atvinnustefnu og aðgerðir gegn verðbólgu „Að mínu mati lýsir þessi dómur ekki réttlæti“ Helmingur hefur áhyggjur af áróðursherferðum erlendra ríkja Sjá meira
Árið 2020 sögðust rúm sex prósent landsmanna drekka orkudrykk í það minnsta einu sinni á dag. Fjöldinn hefur aukist hægt og bítandi og í fyrra sögðust rúm tólf prósent gera það. Tvöföldun á fjórum árum. Neyslan er mest hjá konum á aldrinum átján til 34 ára en 29 prósent segjast drekka orkudrykki að minnsta kosti einu sinni á dag. Tölurnar eru svipaðar milli kynja en í hinum tveimur aldurshópunum sem Embætti landlæknis skiptir niðurstöðunum upp í má einnig sjá mikla aukningu milli ára. Koffínneysla er ekki endilega slæm að sögn Birnu G. Ásbjörnsdóttur, doktors í heilbrigðisvísindum. Hins vegar verði að gæta hófs og börn yngri en átján ára ættu alls ekki að drekka orkudrykki. „Ef við horfum á koffínið, þá getur það haft ágætis áhrif í litlum skömmtum. Vekur mann pínulítið, skerpir mann og jafnvel haft áhrif á meltingu sem er alveg plús. En í flestum tilvikum er fólk að drekka of mikið koffín, sérstaklega í þessum drykkjum sem geta verið með hátt magn af koffínu. Of mikil neysla á koffíni er klárlega ekki góð fyrir líkamann eða taugakerfið. Það getur valdið svefntruflunum, streitu og eykur mögulega líkurnar á hjarta- og æðasjúkdómum,“ segir Birna. Margir orkudrykkja eru auglýstir sem sykurlausir eða með örfáum kaloríum. Í þeim er þó oft að finna gervisætu eða náttúruleg sætuefni sem eru ekki sérlega holl. „Öll þessi efni hafa á einhvern hátt áhrif á meltingarveg og þarmaflóru. Og við eigum eftir að rannsaka þetta heilmikið. Við vitum ekkert alveg hver áhrifin eru og á meðan við vitum að það er einhver möguleiki á óæskilegum afleiðingum, þá er mín skoðun að við ættum að fara mjög varlega,“ segir Birna.
Heilsa Orkudrykkir Börn og uppeldi Heilbrigðismál Mest lesið Gapandi búrhval rak á land: „Heljarinnar skepna“ Innlent Bein útsending: Artemis II á leiðinni heim Erlent Sólheimar segja upp þjónustusamningnum Innlent Landskjörstjórn telur spurningu Þorgerðar gildishlaðna Innlent Verzló hreppti hljóðnemann eftir sigur gegn MR Innlent Segir Stefán hafa gert atlögu að friðhelgi einkalífs Innlent Góðan daginn býður góðan dag Innlent „Þegar allt þrýtur þá ganga gerendur lengra og lengra“ Innlent Óvæntur ríkisstjórnarfundur boðaður að kvöldi Innlent Guðmundarlundur á bólakafi Innlent Fleiri fréttir Spá enn vaxtahækkun í maí Gapandi búrhval rak á land: „Heljarinnar skepna“ Verzló hreppti hljóðnemann eftir sigur gegn MR Landskjörstjórn telur spurningu Þorgerðar gildishlaðna Góðan daginn býður góðan dag Óvæntur ríkisstjórnarfundur boðaður að kvöldi Sólheimar segja upp þjónustusamningnum „Þegar allt þrýtur þá ganga gerendur lengra og lengra“ Kristrún kynnir planið fyrir sveitarstjórnarkosningarnar Barátta við verðbólgu, eltihrellir og brugðist við breyttri Reynisfjöru Engir glæpir á bak við aukið sírenuvæl í borginni Bæjarfulltrúa í Grindavík misboðið: „Sleppið af okkur klónum“ Gabríel Douane í síbrotagæslu: Einn handtekinna vegna líkamsárásar í mars Bæjarstjóri Kópavogs lýsir yfir sárum vonbrigðum með efnahagsáætlun ríkisstjórnarinnar Börn flytji ekki til Grindavíkur á meðan óvissa varir Mikilvægt að tala saman, líka karlar Krefjast þess að framkvæmdir við Kaffistofuna verði stöðvaðar Bein útsending: Kynna áform um endurreisn Grindavíkur Guðmundarlundur á bólakafi Kona handtekin vegna dánartilkynningar í Morgunblaðinu Sömdu um starfslok bæjarstjóra Akraness Muni ekki fallast á tilmæli til barnafjölskyldna í Grindavík „Ný atvinnustefna Íslands markar tímamót“ Valkyrjurnar boða aðgerðir til að takast á við verðbólguna Nýtt framboð í Reykjavík á elleftu stundu Segir Stefán hafa gert atlögu að friðhelgi einkalífs Fjölmiðlahugtakið sagt útþynnt og gagnslaust Bein útsending: Kynna atvinnustefnu og aðgerðir gegn verðbólgu „Að mínu mati lýsir þessi dómur ekki réttlæti“ Helmingur hefur áhyggjur af áróðursherferðum erlendra ríkja Sjá meira