Fundu of­gnótt fersk­vatns undir sjávar­botninum í At­lants­hafi

Fyrstu vísbendingarnar um ferskvatnsforða undir hafsbotninum í Norður-Atlantshafi komu fram við olíu- og steinefnaleit fyrir um hálfri öld. Fyrir um tíu árum leiddu óbeinar mælingar í ljós að vatnið gæti verið nægjanlega ferskt til þess að vera neysluhæft.

Leiðangurinn sem var farinn í sumar var fjármagnaður af Vísindasjóði Bandaríkjanna og samstarfsvettvangi hóps Evrópuríkja og Kanada. Þúsundir sýna voru teknar úr grunnvatninu úr borholum sem náðu allt að fjögur hundruð metra niður fyrir hafsbotninn, að sögn AP-fréttastofunnar sem sendi fréttamenn sína til þess að fylgjast með leiðangrinum.

Selta í fyrstu sýnunum var um fjórir hlutar af þúsund sem stenst ekki bandaríska reglur um drykkjarvatn. Selta í því má í mesta lagi nema einum hluta af þúsund. Til samanburðar er meðalselta sjávar um 35 hlutar af þúsund. Síðar fundu rannsakendurnir vatn með seltu sem var við eða jafnvel innan marka.

Rannsóknirnar eru þó á frumstigi. Enn þarf að greina sýnin nánar til þess að meta hvort vatnið sé drykkjar- og nothæft. Einnig þarf að skera úr því hvaðan vatnið kemur og hversu gamalt það er til þess að meta hvort það sé endurnýtanleg auðlind og hvort hægt sé að nýta það á sjálfbæran hátt.

Gætu fundist við helstu heimsálfur jarðar

Upphaflega var talið að nægilegt vatn væri undir hafsbotninum til þess að sjá stórborg eins og New York fyrir neysluvatni í átta hundruð ár. Nú er talið að magnið gæti verið enn meira. Mögulegt er talið að neðansjávarferskvatn af þessu tagi gæti fundist við helstu heimsálfur jarðar.

Ekki er vanþörf á þar sem Sameinuðu þjóðirnar telja að eftirspurn eftir ferskvatni í heiminum verði fjörutíu prósent umfram framboð eftir fimm ár. Ástæðan er ekki síst uppbygging gagnavera fyrir gervigreind og skýþjónustu sem útheimtir mikið vatn til kælingar.

Litlu munaði að fimm milljónir íbúa Höfðaborgar í Suður-Afríku kláruðu neysluvatn borgarinnar árið 2018. Þá hafði sögulegur þurrkur geisað um þriggja ára skeið. Ein afleiðing hnattrænnar hlýnunar af völdum manna er að þurrkar verði tíðari og ákafari en áður.